Kłamstwo dzieci

Kiedy dziecko kłamie, jego rodzice zastanawiają się, co jest tego powodem. Ponadto czują się oni dotknięci jako strażnicy moralności i poszanowania norm przez dziecko. Nierzadko także targają nimi uczucia złości, rozczarowania, osobistego poczucia porażki wychowawczej oraz martwią się mniejszym zaufaniem do dziecka.

Polecane wideo:

Naucz dziecko dyscypliny - sprawdź jak

Dziecko nie czuje się bezpiecznie, gdy traci kontrolę nad pewnymi rzeczami. Dlatego nie stawiaj mu ultimatum, że zostanie ukarane, jeśli nie położy się...

1. Kłamstwo przedszkolaka

Większość przedszkolaków zdaje sobie sprawę, że kłamstwo nie jest akceptowane przez innych. Nie zawsze jednak trafnie potrafią ocenić, co kłamstwem jest, a co nie. Nie potrafią jeszcze w sposób świadomy podjąć decyzji dotyczącej kłamstwa czy też na tyle realnie ocenić sytuację, aby rozpoznać, czy aby same w danej chwili nie kłamią. Cała moralność dziecka w wieku przedszkolnym opiera się na poznawaniu reguł obowiązujących w grupie społecznej i podporządkowaniu się im. Dlatego dzieci kilkuletnie szczególnie potrzebują czytelnych i stałych zasad postępowania, które respektują także ich dziecięce potrzeby i możliwości. Dziecko powinno jasno wiedzieć, jakich zachowań wymaga się od niego, ale i być w stanie tak właśnie się zachować. Dziecko może więc wybrać kłamstwo nie dlatego, że jest niewdzięczne lub pozbawione uczuć, ale z powodu wygórowanych wymagań i przesadzonych kar ze strony dorosłych. Dzieckiem kieruje wtedy nie szacunek dla rodzica i reguł, jakie od niego słyszy, ale lęk i poczucie krzywdy. Jeśli zatem chcesz, aby twoje dziecko mówiło prawdę, zadbaj najpierw o uczciwe, zrozumiałe i jasne zasady w waszym domu.

Niezwykle ważne jest także, aby sami dorośli odróżniali kłamstwo od dziecięcej fantazji. Tę drugą właściwość ma każdy przedszkolak, a nawet starsze dzieci. Efektem fantazjowania są liczne historie z życia dziecka ubarwione o różne elementy, które miały miejsce tylko i wyłącznie w wyobraźni dziecka. Na przykład, kiedy chłopiec opowiada, że wspiął się na wysokie drzewo, tak wysokie, że aż sięgało najwyższymi konarami do samego nieba, to jest to niewinne, acz urocze ubarwienie opowieści, a nie kłamstwo. Jednak kiedy zepchnie z tego drzewa młodszego brata i wmówi wszystkim, że ten spadł, bo zahaczył nogą o gałąź, to będzie to kłamstwo. Dzieci przedszkolne doskonale wiedzą, że pewne rzeczy dzieją się tylko w ich wyobraźni lub jest to ich myślenie życzeniowe. Jeśli jednak takie ubarwianie czy przeinaczanie historii dzieje się w wielu sytuacjach i nabiera coraz większego rozmachu, można zacząć szukać przyczyn innych niż rozwojowe. Jednym z powodów takiego zachowania jest chęć zwrócenia na siebie uwagi, uzyskania podziwu i szacunku, zdobycia pozycji. Dziecko próbuje takiej drogi zdobycia uznania, kiedy samo czuje się gorsze, niedostrzegane, porównywane z innymi lub w jakiś sposób odstające od grupy.

Psycholodzy są zdania, że reagowanie ostrą naganą lub udawanie, że wierzy się dziecku, prowadzą tylko do utrzymania się skłonności do kłamstw. Zamiast tego warto dać dziecku to, czego potrzebuje, ale w inny sposób. Chwalić i nagradzać jego prawdziwe umiejętności i zachowania, doceniać głośno, kiedy dziecko odtworzy prawdziwą historię, pokazać mu na przykładzie innych, jak cenna jest umiejętność trzymania się faktów. Jednocześnie można konsekwentnie wyrażać swoją opinię, kiedy zaczyna zmyślać. Wówczas dziecko przyswoi sobie, że jeśli doświadczy pozytywnych wzmocnień z innej strony, nie będzie już potrzebowało uciekać się do kłamstw.

2. Kłamstwo dziecka szkolnego

Realizm moralny starszych dzieci skłania je do myślenia bardzo literalnego. Otóż zasady są święte, natomiast każde odstępstwo od nich powinno być ukarane. Dodatkowo dzieci w wieku szkolnym zdają sobie już sprawę z tego, że kara powinna być adekwatna do przewinienia. Dlatego też są wyczulone na jawną niesprawiedliwość ze strony dorosłych, kiedy za to samo kłamstwo dorośli karzą inaczej każde ze swoich dzieci, jakby młodszy z rodzeństwa nie ponosił takiej odpowiedzialności, jak starszy. Dzieci bardzo przestrzegają zasad w domu, między sobą w zabawie, w szkole, a także sprawdzają dorosłych, czy aby je odpowiednio sankcjonują. Często zyskują przez to miano skarżypyty. Z czasem dzieci zaczynają dostrzegać, że zasady społeczne to umowy pomiędzy ludźmi, zależne często od sytuacji, intencji i celu. Dostrzegają również, że można je czasem zmieniać lub od nich odstępować w imię innych zasad. Wierzą w zasady bardziej niż kiedykolwiek wcześniej i trudno jest im kłamać. Kłamią więc najczęściej wtedy, kiedy mają poczucie niesprawiedliwości z tytułu naruszania zasad przez dorosłych. Niekonsekwentne i niejasne zachowania dorosłych rodzą rewanż u dzieci w myśl zależności, że skoro oni mogą tak, to ja mogę tak samo. W ten sposób dzieci radzą sobie także z wyrzutami sumienia. Warto pamiętać także, że oprócz przywiązywania wagi do norm życia społecznego, dzieci mają swoje potrzeby i pragnienia. Zanim więc dziecko świadomie skłamie, zazwyczaj dochodzi wcześniej do konfliktu między nim a rodzicem na tle potrzeb i wzajemnych oczekiwań.

Kłamstwo nastolatka z kolei może być reakcją na wiele różnych sytuacji i doświadczeń. Dorastające dziecko kłamie głównie wtedy, kiedy chce sprzeciwić się normom społecznym, a nie ma przyzwolenia na otwarty bunt i wyrażanie swojego zdania. Nastolatek chce sam dokonywać wyboru, czemu, komu i w jaki sposób się podporządkowuje. Zaczyna jednocześnie dostrzegać, że normy społeczne bywają względne, ograniczone do określonych miejsc lub sytuacji oraz łamane przez samych dorosłych. Wobec rosnącej potrzeby autonomii oraz kryzysu dotychczasowych autorytetów pojawiają się nieuniknione napięcia i konflikty z najbliższym otoczeniem. Dlatego istota kłamstwa w tym wieku dotyka o wiele poważniejszych obszarów budowania relacji oraz kształtowania się własnej tożsamości.

Pamiętaj zatem, że kiedy twój nastolatek kłamie, sposobem na oduczenie go tego zachowania jest ofiarowanie mu większej przestrzeni do wyrażenia własnego zdania i okazanie szacunku dla jego odrębności. Aby uniknąć powtarzających się sytuacji z kłamiącym nastolatkiem, spróbuj poznać jego punkt widzenia, zamiast go zwalczać czy z góry oceniać negatywnie. Dobrze działają także wszelkie sposoby takiego wykorzystywania wspólnie spędzanego czasu, aby nawzajem uczyć się wyrażania własnych uczuć, postaw i przekonań. Ważne, by cechowało je konstruktywne podejście, wiarygodność i zaufanie.

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Bunt nastolatka
Bunt nastolatka

Gdy dziecko nie chce chodzić do szkoły

Dla wielu dzieci, pójście do szkoły to wielka, ekscytująca przygoda. Lubią czuć się "dorosłe", spotykać się ze swoją klasą i słuchać nauczycieli. Takie dziecko w szkole nie martwi się też za bardzo rozstaniem z rodzicami. Jednak czasem dzieje się...

Bunt nastolatka

Relacje ojca z córką

Relacje ojca z córką

Tworzą relację o wyjątkowo silnej, wyjątkowej więzi. To właśnie tata jest pierwszym mężczyzną w życiu dziewczyny. To od niego zależy, czy jego córka będzie szukała mężczyzny do niego podobnego, czy też postara się znaleźć zupełne przeciwieństwo. Ojciec...

Bunt nastolatka

Trudna młodzież

Trudna młodzież

nie ma gdzie się podziać, że matka z ojcem się rozwiedli, założyli nowe rodziny, że dla niego nigdzie nie ma miejsca. Próby uspokojenia nastolatka na nic się zdały (...) , że często złe zachowanie nastolatka nie jest...

Bunt nastolatka

Gdy dziecko nie słucha rodziców

. W tym wypadku bunt dzieckajest próbą poradzenia sobie z emocjami. Dlatego najrozsądniej jest zbytnio nie karać dziecka, a próbować je zrozumieć i dać mu czas

Bunt nastolatka

Kontakt ojca z synem

Kontakt ojca z synem

Ojciec stanowi nie tylko przykład do naśladowania, ale jest także uczy dziecko, na czym polega bycie mężczyzną. Silna i zdrowa więź między ojcem a synem to podstawa dobrych relacji w rodzinie.

Bunt nastolatka

Relacje matki z córką

Relacje matki z córką

itd. Nastolatka czuje, że matka wyszła ze swojej roli i że nie ma się do kogo zwrócić po radę i wsparcie. Jak budować relacje z matką

Bunt nastolatka

Burza hormonów

znaczenia nabiera dobry kontakt z ojcem. Bunt nastolatka zwykle skupia się na matce, która w większym stopniu zajmuje się wychowaniem dziecka, dlatego (...) Burza hormonów u nastolatka to przyczyna wielu...

Bunt nastolatka

Fobia szkolna

Fobię szkolną określa się inaczej jako skolionofobię albo didaskaleinofobię. Należy ona do zaburzeń lękowych występujących wśród dzieci i młodzieży. Jest to fobia sytuacyjna, która wiąże się z lękiem przed szkołą samą w sobie, ale także przed sytuacjami,...

Bunt nastolatka

Dziecko ucieka z domu

. Przyczyny i konsekwencje ucieczki dziecka z domu Najczęstsze powody ucieczek z domu to: bunt dziecka przeciwko (...) , chęć zamanifestowania własnej obecności, zwrócenie na siebie uwagi, młodzieńczy...