Opóźniony rozwój mowy

Czy twoje dziecko, które ma już 2-3 lata, nie mówi, a w kontakcie z tobą bądź najbliższymi posługuje się głównie gestami oraz komunikacją pozawerbalną? Z pewnością jest to sygnał alarmowy dla rodziców. Takie problemy mogą oznaczać samoistnie opóźniony rozwój mowy.

Przyczyny opóźnionego rozwoju mowy

Do dużej grupy ORM (opóźnionego rozwoju mowy) należą trzy pojęcia: SORM (samoistny opóźniony rozwój mowy), SLI (specyficzne zaburzenie mowy i języka) oraz NORM (niesamoistny opóźniony rozwój mowy). SORM jest zaburzeniem o charakterze pierwotnym. Ciężko znaleźć jego przyczynę, dlatego istotne jest wykluczenie innych zaburzeń rozwojowych. NORM zawsze jest spowodowany jakimś czynnikiem, np. uszkodzeniem słuchu, upośledzeniem umysłowym, uszkodzeniem neurologicznym lub uszkodzeniem obwodowym narządów mowy. SLI nie jest wywołane czynnikami medycznymi lub anatomicznymi. Pojawiają się tu trudności w obszarze pamięci fonologicznej. Dziecko może mieć problem nie tylko z budowaniem wypowiedzi, ale również ze zrozumieniem.

Należy odróżnić kiedy mamy do czynienia z prostym opóźnionym rozwojem mowy, a kiedy jest on już zaburzony. SORM nie zawsze niesie za sobą takie konsekwencje, jak trudności w czytaniu i nigdy nie niesie za sobą opóźnienia w sferze intelektualnej. Zaburzenie w sferze intelekturalnej mogą być związane z zaburzonym rozwojem mowy, ale o zaburzonym rozwoju mowy możemy mówić wtedy, kiedy znajdziemy jego przyczynę np. gorszy słuch, a o SLI po czwartym roku życia. SLI nie wiąże się z niepełnosprawnością intelektualną, w skali bezsłownej mają 85. 

Na początek należy sprawdzić, czy rozwój fizjologiczny dziecka przebiega w normie. Konieczna jest więc wizyta u pediatry, otolaryngologa lub foniatry oraz neurologa. Gdy po wykonaniu szeregu badań specjalistycznych wykluczymy zaburzenia rozwojowe (typu autyzm, opóźniony rozwój umysłowy itp.), mamy najprawdopodobniej do czynienia z samoistnie opóźnionym rozwojem mowy. Według podręczników może on występować do 4. roku życia. Po tym czasie powinniśmy poszukać przyczyny i zastanowić się, czy nie jest to NORM czy SLI.

Najczęstszą przyczyną tego typu zjawiska są czynniki zewnątrzpochodne, do których zaliczamy wpływy środowiskowe i aspekt psychologiczny. Czynniki wewnątrzpochodne wynikają głównie z uwarunkowań genetycznych (to około 40-50% przypadków).

Mowa u dzieci z ORM

Dzieci z ORM charakteryzują się tym, że mówią mało bądź wcale, a komunikują się z otoczeniem głównie na poziomie pozawerbalnym. Mają prawidłowy słuch i żywo reagują na polecenia słowne. Proszone o wypowiedzenie poszczególnych głosek w izolacji, potrafią wymówić każdą (bądź prawie każdą), niestety nie są w stanie złożyć ich w płynnie wypowiedziane słowo, w prawidłowym tempie.

Pierwsze słowa pojawiają się u nich najczęściej po 3 roku życia, przy czym obfitują w wiele uproszczeń, redukcji lub wymian głosek w wyrazach. W przypadku SORM w 4 roku życia posługują się oni już pojedynczymi zdaniami, jednak niepoprawnymi gramatycznie (w przypadku SLI prawidłowo rozwijający się 4-latek jest sprawnym użytkownikiem języka, choć z pojawiającymi się niekiedy wadami wymowy typu: seplenienie, reranie, pojedyncze wymiany spółgłoskowe). Około 5-6 roku życia następuje zrównanie z poziomem mowy rówieśników, niestety ich słownictwo pozostaje często uboższe niż innych.

Często w przypadku zaburzenia typu NORM w późniejszym okresie dzieci przejawiają trudności w procesie czytania i pisania, niewielkie opóźnienie w sferze intelektualnej lub zaburzenia uwagi.

Wspomaganie rozwoju mowy u dziecka

Jak zatem należy kształtować rozwój dziecka na co dzień? Starajmy się motywować dziecko do mówienia poprzez częste rozmowy, wystrzegajmy się przy tym zdrobnień i spieszczeń oraz skróconych sformułowań, nietypowych w kontaktach z innymi.

Konstrukcje zdaniowe kierowane do naszych najmłodszych powinny być proste w przekazie i zrozumiałe. Nie bójmy się rozmawiać z dzieckiem przy wykonywaniu rutynowych czynności, np. podczas ubierania ("Gdzie jest rączka?" lub "Zakładamy zieloną spódniczkę"), gotowanie ("A teraz dodajemy mąkę", bądź "A teraz biorę mąkę i wsypuję ją do miski") itp.

Nauczmy je kojarzyć przedmioty, zjawiska i czynności, z którymi spotyka się w swoim życiu, z ich nazwami. Wysłuchajmy, co ma nam do powiedzenia (nawet gestem) i pozwólmy dokończyć swoją wypowiedź.

Jednocześnie nie zamykajmy je na świat, postarajmy się jak najszybciej zapewnić mu kontakty z rówieśnikami (np. przez umieszczenie go w przedszkolu).

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

ubranka

~paola123 • ostatni post 23 godziny temu

4
Artykuły Rozwój społeczny malucha
Rozwój społeczny malucha

Siedem oznak wskazujących, że twoje dziecko jest narcyzem

Siedem oznak wskazujących, że twoje dziecko jest narcyzem

, które pozwolą na systematyczne i przede wszystkim skuteczne wyeliminowanie narcystycznych zachowań u malucha. Po pierwsze zacznij go uwrażliwiać (...) - to pomoże mu dobrze funkcjonować w grupach społecznych. Dziecko...

Rozwój społeczny malucha

Nieśmiałe dziecko

Nieśmiałe dziecko

Nieśmiałość jest bolesnym doświadczeniem, które może dotyczyć dzieci i młodzieży. Bywa tzw. sytuacyjna nieśmiałość, która może dotyczyć nawet dorosłych osób i wiąże się przeważnie z silnym lękiem przed określonymi sytuacjami, np. wystąpieniem publicznym.

Rozwój społeczny malucha

Bajki - właściwości tekstu, kryteria oceny

dotyczy rozwoju społecznego dziecka. * Najpiękniejsze bajki * Bajki do poczytania * Czego uczą bajki? * Bajkowe przepisy Bajki - Kryteria oceny (...) dzieciom ma duży wpływ na postrzeganie świata przez malucha....

Rozwój społeczny malucha

Nauka dzielenia się, czyli rozwój społeczny malucha

Nauka dzielenia się, czyli rozwój społeczny malucha

Od momentu narodzenia dziecko staje się członkiem społeczeństwa. Aby jego rozwój przebiegał w prawidłowy sposób, maluch potrzebuje Twojej opieki (...) , bliskości i miłości. Na czym polega rozwój społeczny...

Rozwój społeczny malucha

Inteligencja emocjonalna

Inteligencja emocjonalna

Psychologowie i pedagodzy już od wielu lat podkreślają, że rozwój inteligencji dziecka nie wystarczy, by odniosło ono sukces w życiu dorosłym. Oprócz (...) , zapał, wytrwałość, automotywacja, samoświadomość, samoregulacja, empatia czy...

Rozwój społeczny malucha

Do kiedy smoczek?

bezpieczeństwa i pozwala zapomnieć o stresującej sytuacji, natomiast rodzicom daje możliwość cieszenia się chwilami wolnymi od płaczu i marudzenia malucha (...) dla malucha? Im dłużej rodzice zwlekają z odzwyczajeniem...

Rozwój społeczny malucha

Kłótnie małych dzieci

Kłótnie małych dzieci

Pierwsze konfilkty pomiędzy rodzeństwem pojawiają się już u małych dzieci.

Rozwój społeczny malucha

Czas rozstania z dzieckiem

Czas rozstania z dzieckiem

Kilkugodzinne rozstanie z dzieckiem, które po raz pierwszy uczęszcza do przedszkola może być niezwykle trudne w sytuacji, kiedy nie przygotowaliśmy naszego malucha do oddalenia od nas.

Rozwój społeczny malucha

Jak możesz pomóc maluchowi odnaleźć się w nowym środowisku?

Czy wiesz, w jaki sposób przygotować dziecko do zmiany środowiska? Przedszkole, nowa klasa czy szkoła to stresujące sytuacje, jednak poziom tego stresu można zmniejszyć. Psycholog i mama trójki dzieci mówią, w jaki sposób to zrobić. Film jest fragmentem...

Rozwój społeczny malucha

Powiedz „mama", powiedz „tata"

Powiedz „mama", powiedz „tata"

mówienia? * Nauka dzielenia się, czyli rozwój społeczny malucha * Mamo, co to jest? - pomóż dziecku poznawać świat * Łapmy bańki mydlane, czyli rozwój motoryczny malucha Poza...