Mąki bezglutenowe dla alergików i osób na diecie

Gdy rodzice dowiadują się, że ich dziecko jest uczulone na gluten czują przerażenie. Zastanawiają się jak ułożyć alergikowi jadłospis. Wydaje się im, że to nie lada wyzwanie. Okazuje się, że mąkę pszenną można zastąpić mąką bezglutenową. Na rynku jest wiele zdrowych i smacznych produktów.

Mąki bezglutenowe dla alergików i osób na diecieMąki bezglutenowe dla alergików i osób na diecie
Źródło zdjęć: © 123RF
Dorota Krupińska-Ziętkowska

Uczulający gluten

Dieta bezglutenowa jest wskazana dla osób, u których stwierdzono celiakię. Ale nie tylko. Z glutenu rezygnują także zdrowe osoby, które są na modnej ostatnio diecie G-free. Czym jest gluten?

To mieszanina białek roślinnych gluteniny i gliadyny. Ten drugi typ białka uczula. Gluten występuje w ziarnach takich zbóż jak pszenica, orkisz, żyto, jęczmień. Gluten znajdziemy więc w chlebie, makaronie, ciastkach, herbatnikach. Także w kaszy manny i piwie. Znajduje się również w przetworzonej żywności.

Jego niewątpliwą zaletą jest to, że świetnie skleja ciasto, a wypieki są smaczne. Mąka pszenna to niejedyny dostępny produkt. Na rynku jest wiele zamienników pszenicy. Przyrządzić z nich można równie pyszne, a na pewno zdrowsze dania. Pamiętajmy jednak, że wypieki, do których użyto mąk bezglutenowych mogą być bardziej sypkie, ziarniste i o nieco innym smaku.

Dieta śródziemnomorska

Mąka gryczana

Wolna od glutenu jest mąka gryczana. Uważana jest za najlepszy zamiennik mąki pszennej. Smaczna i zdrowa. Gryka jest bogata w błonnik. 100 gramów nasion to 26 proc. dziennego zapotrzebowania na tę substancję. Błonnik reguluje pracę jelit. Zapobiega zaparciom i nowotworowi jelita grubego.

Nasiona gryki to także źródło rutyny, taniny i witaminy E, a więc przeciwutleniaczy. Zawiera również witaminy z grupy B, magnez, fosfor i miedź. Jedna szklanka to 21 proc. dziennego zapotrzebowania na magnez.

Z mąki tej można przyrządzić naleśniki, placki ziemniaczane, kluski, chleb, bułki. Niektórzy lepią z niej ciasto na pizzę.

Mąka kukurydziana

Ma charakterystyczny żółty kolor. Świetnie nadaje do wypieku chleba, ciast, makaronów, a także jako zagęstnik do zup czy sosów. Przygotowuje się z niej tortille i panierki do ryb czy kotletów.

Mąka kukurydziana otrzymywana jest z oczyszczonego ziarna kukurydzy. Stanowi cenne źródło składników mineralnych m.in. potasu, fosforu, magnezu, wapnia i żelaza. Zawiera selen, beta-karoten i witaminę E, a więc antyoksydanty, które chronią przed nowotworami i chorobami. Witamina E uznawana jest jako witamina młodości.

Kukurydza w swoim składzie ma także luteinę i zeaksantynę, które chronią w oku plamkę żółtą przed zwyrodnieniem.

Mąka ryżowa i ziemniaczana

Kolejna mąka polecana osobom na diecie bezglutenowej i osobom z alergiami pokarmowymi to mąka ryżowa. Wytwarza się ją z nieoczyszczonych ziaren ryżu. Nie uczula. Jest lekkostrawna i zawiera wiele cennych dla zdrowia substancji. m.in. błonnik, fosfor, sole mineralne, a także cynk, żelazo, mangan i magnez.

Jest mało kaloryczna, 100 gram zawiera 350 kcal. Charakteryzuje się także niskim indeksem glikemicznym.

Mąkę ziemniaczaną pozyskuje się z bulw ziemniaka. Stosuje się ją do lepienia kopytek, klusek śląskich czy placków ziemniaczanych. Można ją dodać do domowego kisielu. Przygotowuje się z niej kleik, tak pomocny w dolegliwościach żołądkowych.

Do wypieków warto mąkę ziemniaczaną wymieszać z kukurydzianą czy ryżową.

Mąka z ciecierzycy

Ponoć naleśniki przygotowane z tego typu mąki są przepyszne, lekkie, a zarazem sycące. Wśród zalet wymienić można także dużą zawartość białka, ok. 20 proc. i niski indeks glikemiczny - IG 27. Dla porównania mąka pszenna ma indeks IG 85. Używać jej mogą zatem osoby chore na cukrzycę oraz na dietach, bo nie podnosi poziomu cukru we krwi ani nie tuczy.

Wypieki z niej przygotowane mają charakterystyczny posmak ciecierzycy. Dlatego warto łączyć ją np. z mąką ryżową.

Mąka owsiana

Produkuje się ją z ziaren owsa. Nadaje się do ciast i naleśników. Zagniata się z niej także spód od pizzy, makaron i kopytka. Dodać ją można do omletu. Jest dobrym zagęstnikiem do zup i sosów.

Mąka owsiana jest bogata w białko, żelazo, magnez, wapń, selen czy fosfor. Zawiera cenny kwas linolowy oraz oleinowy. W składzie ma także witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy. Witaminy te odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, podnoszą odporność, redukują stres.

To niejedyne dostępne na rynku typy mąk. Na sklepowych półkach znajdziemy także mąkę sojową, z komosy ryżowej, amarantusa czy migdałową.

Gdy poznamy ich właściwości warto je ze sobą mieszać. Ważna zasada, by zachować odpowiednie proporcje - 60 proc. mąki białej łączymy z 40 proc. mąki z całego ziarna.

Mąki białe to - ziemniaczana, skrobia ziemniaczana, mąka ryżowa, mąka z tapioki, skrobia kukurydziana.

A mąki z całego ziarna to: mąka z brązowego ryżu, gryczana, kukurydziana, jaglana, z komosy.

Wybrane dla Ciebie
Trutka na szczury w jedzeniu dla niemowląt. W Austrii zatrzymano podejrzanego
Trutka na szczury w jedzeniu dla niemowląt. W Austrii zatrzymano podejrzanego
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Flying Tiger wycofuje zabawki. Powód? Ryzyko zadławienia
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
Dwuletnia Leni ma demencję. "Zespół Sanfilippo jest niewyobrażalnie okrutny"
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Ten prezent komunijny może być niebezpieczny. Policja apeluje o rozwagę
Ten prezent komunijny może być niebezpieczny. Policja apeluje o rozwagę
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję