Skoki rozwojowe u niemowląt

Okres niemowlęctwa to jedyny taki czas w naszym życiu. Nigdy już człowiek nie doświadczy tak dynamicznego rozwoju. W okresie pierwszych dwunastu miesięcy dziecko, co chwila nabywa nowe umiejętności, które wywracają do góry nogami jego dotychczasowy świat i sposób jego postrzegania. Rodzice mogą sobie nie uświadamiać, jak wielkie rewolucje przetaczają się przez wewnętrzny mikrokosmos ich malucha. Zdobywanie takich sprawności, jak np. skupienie wzroku na twarzy mamy, to nie tylko techniczna umiejętność, jak niekiedy się wydaje. To wstęp do rozpoznawania twarzy, a później emocji na niej odmalowanych i wspaniałej zabawy w naśladowanie min.

Polecane wideo:

Każdy etap w rozwoju zmysłów i zdolności ruchowych sprawia, że malucha bombardują nowe bodźce i wrażenia. Mogą one napawać go lękiem, wywoływać niepokój, a wszystko to, dlatego, że jego układ nerwowy dopiero się rozwija.

Chociaż każdy dzień to mniejsze lub większe odkrycia, przyjęło się wyróżniać w ciągu pierwszego roku siedem milowych kroków w dojrzewaniu malucha. Raz są one wyraźne, a kiedy indziej przemykają prawie niezauważone. Na ogół każdy skok (krok) poprzedzony jest tzw. kryzysem, czyli negatywną zmianą, jaka zachodzi w zachowaniu niemowlaka. Dziecko staje się bardziej marudne, płaczliwe, potrzebuje więcej uwagi, opieki, często odnosi się wrażenie, że „zapomniało” to, co już umiało. Pojawiają się problemy ze spaniem, jedzeniem, niekiedy dziecko jest mniej aktywne niż było. Okres ten może trwać nawet kilka tygodni, a im dziecko starsze tym okres dłuższy i intensywniejszy.

Gdy w „głowie” malucha wszystko, co nowe okrzepnie i poukłada się, robi on ten milowy krok. Z dnia na dzień zaskakuje rodziców nową imponującą umiejętnością. Zaczyna z niej korzystać i znów zamienia się w kochanego aniołka.

1. Skok pierwszy, około 5 tygodnia życia

Rewolucja w świecie zmysłów. Wzrok, słuch, smak zapach odbiera bodźce intensywniej a to może przerazić, i o łzy przyprawić. Gdy już nowe zostanie oswojone maluch będzie dłużej i uważniej słuchał. Będzie świadomiej odbierał dotyk. Jego uśmiechy będą od serca, a płacz będzie bogatszy o łzy.

2. Skok drugi, 7-9 tydzień

Teraz intensywne bodźce zaczynają się od siebie różnić. Dziecko zaczyna lepiej rozróżniać dźwięki, zapachy i smaki (zapach i głos mamy zna od „zawsze”). Potrafi skupić się, np. na twojej twarzy i bacznie ją obserwować. Jakby było tego mało, szkrab odkrywa rączki. Wie, że należą do niego i że przy odrobinie wysiłku może nimi kierować, co też zaczyna pilnie ćwiczyć. Jest coraz bardziej aktywny fizycznie, podejmuje próby przekręcania się z brzuszka na plecy. Chętnie słucha, zarówno siebie, ciebie, jak i piosenek.

3. Skok trzeci, 11-12 tydzień

Maluszek zaczyna wyłapywać niuanse w tonie głosu, zmiany zachodzące w otoczeniu, takie, jak np. zmiana natężenia światła. Potrafi też różnicować wydawane dźwięki i, np. piszczy. Szuka źródła dźwięku. Jego ruchy są coraz mniej gwałtowne. Rozwój ruchowy jest wyraźny. Dziecko bawi się rączkami. Chętnie potrząsa grzechotką. Przytrzymane za rączki najprawdopodobniej podejmie próbę siadania. Gdy zacznie się nudzić nie omieszka o tym poinformować. Odpowie uśmiechem na uśmiech.

4. Skok czwarty, 4-5 miesiąc

Kryzys z nim związany może trwać już od 14 tygodnia. Od tego momentu okres „spadku nastroju” poprzedzający skok może się wydłużać. Dziecko jest coraz bardziej komunikatywne. Zaczyna rozumieć proste komunikaty. Zaczyna głużyć, śmieje się w głos, odpowiada dźwiękiem, gdy do niego mówisz. Reaguje na swoje imię i odbicie w lustrze. Potrafi zupełnie celowo sięgnąć po zabawkę, potrząsnąć nią i na koniec, włożyć do „dzioba”. Wyciągnie ręce, gdy będzie chciało trafić w twoje ramiona. Jak nie będzie miało ochoty jeść, odepchnie pierś lub butelkę. Jest coraz sprawniejsze ruchowo i ciekawe świata. Lubi leżeć na brzuszku i być noszone tak, by móc obserwować otoczenie.

5. Skok piąty, 6-7 miesiąc

Kryzys związany z tym skokiem najczęściej objawia się dużą płaczliwością, krzykiem, problemami ze snem. Maluch zaczyna grymasić przy jedzeniu. Ubieranie i przewijanie również nastręcza kłopotów. Pojawia się lęk separacyjny, który swoje apogeum osiągnie w okolicach ósmego miesiąca. Ciężko oprzeć się wrażeniu, że między 6 a 9 miesiącem życia dziecko jest w stanie permanentnego kryzysu, a krótkotrwałe polepszenia nastroju służą jedynie zasygnalizowaniu rodzicom osiągnięcia nowych umiejętności.

Maluch, który skończył pół roku, widzi świat bogaty w detale. Poświęca dużo uwagi obserwacji tasiemki przy bluzie, a metka na pluszaku na pewno będzie ciekawsza od samego pluszaka. Z zainteresowaniem śledzi wszystko, co nowe i inne. Jest w stanie oglądać z tobą obrazki w książeczce. Zdaje sobie sprawę, że sam potrafi do pewnego stopnia kształtować otoczenie, wpływać na nie. Gdy dasz mu możliwość zabawy włącznikiem światła, na pewno odda się jej bez reszty. Gaworzy, czyli świadomie i celowo naśladuje dźwięki. Nie lubi zostawać bez mamy czy taty. Boleśnie odczuwa zwiększający się dystans, szczególnie gdy sam nie ma możliwości jego zmniejszenia. Zaczyna dostrzegać zależność pomiędzy wydarzeniami, sytuacjami.

6. Skok szósty, 8-9 miesiąc

O tym czasie mówi się, iż jest to kryzys ósmego miesiąca oraz moment rozwoju inteligencji u malucha. Jego sposób myślenia i postrzegania zaczyna przypominać nasz, dorosły. Ten niemowlak ma już niewiele wspólnego ze sobą samym sprzed kilku miesięcy.

Teraz już wie, że świat jest złożony, kolorowy, ciekawy, a wszystko, co się na niego składa można podzielić, wg określonych schematów. Miłe – niemiłe, smaczne - niesmaczne. Zauważy, że różne przedmioty wydają podobne dźwięki lub jednakowo pachną. Ma świadomość, że wywiera wpływ na otoczenie. Będzie próbował „żartować” sobie z nami, albo z własnym odbiciem w lustrze strojąc miny do niego. Pocieszy smutną lalę. Pobawi się w a kuku i kosi kosi, a na koniec zrobi papa. Okaże swoje niezadowolenie, gdy rodzic zainteresuje się innym dzieckiem. Będzie smutny, gdy mama odejdzie, a obcych będzie się bał. Powoli zacznie samo inicjować zabawę. Zje samodzielnie biszkopta.

7. Skok siódmy, 11-12 miesiąc

Im bliżej pierwszych urodzin, tym Twój maluch jest bardziej „dorosły”. Potrafi wciągnąć Cię do zabawy i podzielić się tym, co je. Chętnie poszuka zabawki, którą schowasz, a później schowa ją sam. Ustawi wieżę z klocków. Powkłada przedmioty w odpowiednie otwory. Gdy do ręki dostanie kredkę, lepiej żeby towarzyszyła jej kartka, bo zacięcie do malarstwa już ma. Możliwe, że lada moment uczyni pierwszy krok. Dużo mówi… po swojemu. Chętnie naśladuje zwierzątka, by rodzice mogli być dumni. Umiejętności, które dziecko w tym okresie już posiada, jest bardzo wiele. Maluch jest coraz bardziej samodzielny i coraz chętniej informuje otoczenie o tym, że ma swoje zdanie. Odkrywa znaczenie, słowa – nie. Dziwnym trafem jest to jedno z pierwszych słów którego maluch się uczy. Mówi też mama i tata.

By wyczerpująco opisać każdy etap rozwoju niemowlaka, potrzeba książki. Szczególnie, że wszystkie podane informacje są jedynie orientacyjne. Każde dziecko rozwija się w innym rytmie, warunkowanym przez genetykę, temperament, środowisko, wagę, płeć itp. Istotny wpływ ma moment urodzenia. To, czy maluch przyszedł na świat o czasie, czy może zbyt wcześnie. Dlatego też nie należy przywiązywać zbyt dużej wagi do dat. To, że 70 % dzieci w danym wieku potrafi siedzieć nie oznacza, że nasze też będzie. Ważne jest, by obserwować swojego malucha uważnie, a wszystko, co nas niepokoi konsultować z lekarzem. Trzeba również pamiętać, że nie każda zmiana w zachowaniu dziecka to skok rozwojowy. Najpierw trzeba wykluczyć problemy zdrowotne. Dopiero później cierpliwie znosić grymasy czekając na spokojniejszy okres. A wszystkie te kryzysy niemowlęce to i tak pikuś przy buncie dwulatka.

Aneta Stawiszyńska Marciniak, ponad rok temu

Skoki rozwojowe

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Skoki rozwojowe
Skoki rozwojowe

Największe kroki milowe w rozwoju niemowlęcia

Największe kroki milowe w rozwoju niemowlęcia

Uśmiechanie się Niemowlę od samego początku porozumiewa się z rodzicami i przekazuje swoje potrzeby. Jednym z komunikatów jest uśmiech. Eksperci twierdzą, że dziecko zaczyna się świadomie i z wzajemnością uśmiechać około drugiego miesiąca życia. Należy...

Skoki rozwojowe

Kryzys ósmego miesiąca

. Czyli, jednym słowem, cała ta rewolucja to efekt tzw. skoku rozwojowego. Bo przecież przeciętny ośmiomiesięczny szkrab zaczyna na własnych czterech (...) . P.S. Na pocieszenie dodam, że to nie jedyny skok...

Skoki rozwojowe

Raczkowanie niemowląt

Raczkowanie niemowląt to pierwszy krok do większej samodzielności naszego szkraba. Raczkowanie u dzieci może zacząć się już po pół roku życia malucha, chociaż są dzieci 12-miesięczne, które dopiero zaczynają raczkować. Nie ma co do tego reguły. Raczkowanie...

Skoki rozwojowe

Szybki rozwój niemowlaka

Szybki rozwój niemowlaka

Skoki rozwojowe to w normalnym toku rozwojowym czas bardziej wzmożonego dojrzewania dziecka zarówno pod względem fizycznym, jak i psychicznym.

Skoki rozwojowe

Czy nosić dziecko na rękach?

Czy nosić dziecko na rękach?

Gdy wracasz ze szpitala do domu jako świeżo upieczona mama, mama na całego, każde kwilenie czy płacz maluszka sprawiają, że pełna troski bierzesz go na ręce i nosisz, nosisz, nosisz... "Nie rób tak, bo go do tego przyzwyczaisz" - krzyczy teściowa. "Rozpieścisz...

Skoki rozwojowe

Chwytanie u niemowlaka

Chwytanie u niemowląt to bardzo silny odruch, który pojawia się już w życiu płodowym. Dziecko zaczyna chwytać już w jedenastym tygodniu po zapłodnieniu. Jest to odruch chwytny, polegający na tym, że dłoń dziecka się zaciska, jeśli coś dotknie...

Skoki rozwojowe

Wzrok u niemowląt

Wzrok u niemowląt

Wzrok u niemowląt przechodzi ogromną ewolucją w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy życia. Dzieje się tak, ponieważ w macicy było ciemno i dopiero po urodzeniu wzrok noworodka przystosowuje się do widzenia światła. Noworodek dostrzega nieostre przedmioty,...

Skoki rozwojowe

Trzymanie główki

Trzymanie główki niemowlaka to nawyk, który rodzice powinni mieć od urodzenia maluszka aż do około 3.-4. miesiąca życia. Dwumiesięczne niemowlę potrafi już, leżąc na brzuszku, unieść główkę na kilka sekund. Pamiętajmy jednak, że podnoszenie główki to...

Skoki rozwojowe

Mowa niemowląt

Pierwsze dźwięki dziecko artykułuje między 3. a 6. miesiącem życia dziecka. Mamy wówczas do czynienia z tzw. głużeniem, czyli pewnymi zbitkami spółgłosek gardłowych z samogłoskami. Właściwa mowa niemowląt zaczyna się, gdy mamy do czynienia z tzw. gaworzeniem,...