Siatka centylowa - wygląd, wykorzystanie

spis treści
rozwiń

Jak czytać siatki centylowe? Nie jest to, wbrew pozorom, zbyt trudne zadanie. Siatki centylowe to po prostu wykresy zawierające statystyczne dane dotyczące zmiany masy ciała i wzrostu dzieci w określonym wieku i określonej płci. Wystarczy odnaleźć na wykresie na poziomej skali wiek dziecka, a na pionowej masę ciała w przypadku siatki centylowej dotyczącej masy i wzrost w przypadku siatki centylowej dotyczącej wzrostu. Siatki centylowe stosuje się dla dzieci do 5 lat życia.

1. Siatka centylowa - jak wygląda?

Istnieją oddzielne siatki centylowe dla dziewczynek i chłopców. Inne wykresy są wykorzystywane także do sprawdzenia masy ciała i wzrostu dziecka. Każdy percentyl to statystyczna wartość oznaczająca, ile procent dzieci waży lub mierzy tyle samo. Mniej skomplikowanie wygląda to na przykładzie.

Czytanie siatek centylowych
Czytanie siatek centylowych

Jak czytać siatki centylowe? Nie jest to, wbrew pozorom, zbyt trudne zadanie. Siatki centylowe to po...

zobacz galerię

Jeśli wynik masy ciała dziecka mieści się w 75. percentylu, oznacza to, że w losowej próbie pomiarów stu dzieci, 75 proc z nich jest od dziecka lżejszych, a pozostałe 25 - cięższych. Wynik powyżej 97 percentyla we wzroście i masie oznacza, że dziecko jest statystycznie cięższe i wyższe niż 97 proc. jego rówieśników tej samej płci. Wynik poniżej 3 percentyla masy i wzrostu na siatce centylowej znaczy, że dziecko jest niższe i lżejsze niż większość (97 proc.) rówieśników. Dane pochodzą z losowych pomiarów setki dzieci w konkretnym wieku. Taki pomiar statystyczny robi się raz na 10 lat, aby nadążać za zmianami wśród dzieci, które coraz szybciej rosną i się rozwijają.

Każda siatka centylowa jest podzielona kolorowymi liniami na tzw. kanały centylowe. Znajdują się one pomiędzy:

    1. i 10. centylem,
    1. i 25. centylem,
    1. i 50. centylem,
    1. i 75. centylem,
    1. i 97. centylem.

Są one ważne z tego względu, że służą jako porównanie wzrostu z masą dziecka. Najlepiej, jeśli wzrost i masa dziecka mieszczą się w tym samym kanale centylowym lub w sąsiednich kanałach.

Oprócz tego, kanały centylowe na siatce centylowej służą także do sprawdzenia, czy szybkość wzrostu i przybierania na wadze dziecka mieści się w normie. Nałożone na wykres wyniki dziecka z poprzednich pomiarów – czyli tzw. krzywa rozwoju - powinny mieścić się w tym samym kanale centylowym. Oznacza to wtedy harmonijny rozwój. Jednak w okresie dojrzewania (co może nadejść już około 8.-9. roku życia dziecka) często dochodzi do zmiany kanału centylowego na wyższy i nie jest to powód do niepokoju.

2. Siatka centylowa - wykorzystanie

Przede wszystkim, aby wykorzystać siatkę centylową, trzeba zmierzyć i zważyć dziecko. Jeśli dziecko to jeszcze niemowlę, mierzenie wzrostu odbywa się w kilku etapach – od główki do bioder, od bioder do kolan, od kolan do stóp. Wiąże się to z niemożliwością wyprostowania nóżek dziecka (nie można prostować ich na siłę). Dzieci starsze mierzy się boso, w bieliźnie. Trzeba skontrolować, czy ma proste plecy, a najlepiej ustawić dziecko przy ścianie. Dobrze jest wykonać pomiar kilka razy. Jeśli chodzi o ważenie, niemowlęta wymagają specjalnej wagi. Dla dzieci wystarczy waga łazienkowa. Masę ciała należy mierzyć o podobnej porze dnia, gdyż waga waha się w ciągu doby.

Wyniki ważenia i mierzenia nanosi się na siatkę centylową wzrostu i wagi, w pionie szukając wyników tych pomiarów, a w poziomie wieku dziecka. Wyniki mieszczące się pomiędzy 3. a 97. centylem mieszczą się w szeroko pojętej normie. Jednak wyniki niższe lub wyższe (np. spadek masy ciała czy zaburzenia wzrostu) wymagają konsultacji z lekarzem. Także duże rozbieżności między wagą a wzrostem dziecka na siatce centylowej (np. waga w jednym kanale centylowym, a wzrost o dwa kanały wyżej lub niżej) wymaga konsultacji lekarskiej.

Następny artykuł: Siatki centylowe dla chłopców

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!