Zmysły niemowlęcia

Narządy zmysłów są aktywne u niemowlęcia od pierwszych dni życia, choć niektóre z nich są słabo wykształcone, a inne funkcjonują lepiej niż zmysły człowieka dorosłego. Dzięki sensorom dziecko może odbierać informacje z jego najbliższego otoczenia.

Ponadto zmysły pozwalają rozpoznawać bliskich i kontaktować się z otoczeniem. U niemowlaka doskonale wykształcone są zmysły słuchu i dotyku, które początkowo są jego głównymi drogami poznania. Całkiem dobrze rozwinięty jest także zmysł zapachu, słabiej wzrok, a najmniej wyczulony jest smak.

Mowa u niemowląt zobacz galerię
Mowa u niemowląt

Zobacz film: "Katar u niemowlaka"

1. Zmysł smaku, dotyku i węchu u niemowlęcia

Dziecko odczuwa bodźce zmysłowe już od pierwszych dni swojego życia, a niektóre jeszcze w okresie płodowym. Wszystkie informacje, jakie otrzymuje od świata, są dla niego nowe i nieznane. Narządy zmysłów dopiero się rozwijają, dlatego też warto poświęcać jak najwięcej czasu na ich stymulację. Dzięki temu dziecko odbiera wiecej informacji. Jak rozwijają się poszczególne zmysły?

  • Dotyk - wiadomo, że zmysł dotyku jest już aktywny w okresie płodowym, dlatego operacje w łonie matki są przeprowadzane w znieczuleniu; w początkowym etapie życia, rączki są dla dziecka główmy narzędziem poznania, dlatego też należy pomagać dziecku w rozwoju tego zmysłu poprzez dostarczanie mu zabawek o różnych kształtach i fakturach;
  • Smak - niemowlę potrafi rozpoznawać smak słodki, ale nie odróżnia gorzkiego i kwaśnego; dziecko w początkowym okresie życia jeszcze nie wie, co mu smakuje, dlatego trzeba podawać mu urozmaicone potrawy, bo dzięki temu będzie poznawało nowe produkty i smaki;
  • Zapach - badania naukowe udowodniły, że zapachy nie są obojętne dla niemowlaka; dziecko w tym okresie potrafi odróżnić zapach znany od tego, który czuje po raz pierwszy; zmysł węchu powoduje, że maluch reaguje grymasem na twarzy, gdy czuje woń zgniłych jajek, z kolei zapach świeżych truskawek i wanilii powoduje, że twarz niemowlaka staje się pogodna; zmysł węchu pozwala dziecku rozpoznać zapach mamy, który działa na niego uspokajająco i łagodząco; to właśnie dzięki temu może odnaleźć pierś mamy tuż po urodzeniu; jeśli zapach mamy jest dla niemowlaka nieprzyjemny i drażniący, to może on nawet odsunąć się od piersi, dlatego też kobieta, która karmi piersią, powinna używać środków kosmetycznych o neutralnym zapachu.

2. Wzrok niemowlęcia

Tuż po urodzeniu wzrok dziecka jest bardzo nieostry, najlepiej widzi z odległości 20-30 cm (z tego powodu lubi, gdy rodzice pochylają się nad jego twarzą), ale potrafi się skupić na jednym przedmiocie. Rysy twarzy rodziców dziecko zapamiętuje ok. 2-3 miesiąca życia.

Wzrok niemowlaka się wyostrza w drugim kwartale życia. Również widzenie i rozpoznawanie barw jest stopniowe. W pierwszym miesiącu widzi takie kolory, jak purpurowy, żółty, seledynowy, pomarańczowy, turkusowy, czerwony i niebieski. W drugim miesiącu niemowlak odróżnia kolor żółty od zielonego, a w trzecim miesiącu życia żółty od czerwonego. Dostrzeganie barw rozpoczyna się między trzecim a czwartym miesiącem.

3. Słuch niemowlaka

Doskonale rozwinięty jest już słuch noworodka. Pomimo iż w początkowym okresie życia nie rozumie słów, to rozpoznaje głos mamy i najbliższych osób ze swojego otoczenia. Niemowlęta lepiej niż dorośli potrafią rozróżniać barwy dźwięków. Z czasem ta cecha zanika i tylko niewiele osób zachowuje ją na całe życie. Jak wskazują naukowcy, dzieci do 5. roku życia odbierają świat bardziej za pomocą słuchu niż wzroku. Rozwój słuchu u niemowląt wygląda następująco:

  • pierwsze 3 miesiące - niemowlak reaguje na dźwięki odruchem Moro - jest to odruch wyprostowania rąk i nóg, wygięcia w łuk plecków klatki piersiowej, który pojawia się w odpowiedzi na hałas czy głośny dźwięk, po tych ruchach dziecko zaciska pięści i powoli obejmuje rękoma swoją klatkę piersiową;
  • 3-4 miesiące - dziecko kieruje główkę w stronę, z której nadchodzi hałas;
  • 4-6 miesięcy - niemowlak rozpoznaje intonację głosu i łączy ją z sytuacją, którą widzi, np. zdenerwowaniem;
  • 6-9 miesięcy - zaczyna świadomie wydawać dźwięki, które określane są jako gaworzenie; dźwięki pojawiające się wcześniej - głużenie - mogą być wydawane także przez dzieci niesłyszące;
  • 9-12 miesięcy - rozumie proste polecenia i reaguje na pojedyncze słowa.

Należy pamiętać, że bardzo nieprzyjemny dla niemowlaka jest hałas i głośne dźwięki. Dobrze zaś reaguje na spokojną muzykę i rytmiczne melodie. Uwielbia słuchać kołysanek, które rodzice śpiewają mu na dobranoc.

Rozwój motoryczny niemowlaka
Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.