Liczba dzieci z nadciśnieniem się podwoiła. Eksperci alarmują

Największy dotychczas przegląd badań dotyczących wysokiego ciśnienia krwi u osób poniżej 19. roku życia pokazuje alarmujący trend: odsetek dzieci i nastolatków z nadciśnieniem niemal się podwoił. W 2000 r. problem dotyczył 3,2 proc. młodych osób, a w 2020 już 6,2 proc. - to łącznie aż 114 mln dzieci na całym świecie.

Autorzy analizy opublikowanej w "The Lancet Child and Adolescent Health" przeanalizowali dane z 96 badań obejmujących ponad 400 tys. uczestników z 21 krajów. Wynik jest jednoznaczny: wzrost nadciśnienia u najmłodszych jest w dużej mierze napędzany przez niezdrową dietę, brak aktywności fizycznej i rosnącą epidemię otyłości dziecięcej.

Badanie wskazuje, że aż 19 proc. dzieci z otyłością ma nadciśnienie - dla porównania, wśród młodych osób o prawidłowej masie ciała problem dotyczy niespełna 3 proc. To właśnie gwałtowny wzrost liczby dzieci z otyłością odpowiada za tak szybkie rozpowszechnienie się wysokiego ciśnienia.

Prof. Igor Rudan z Uniwersytetu w Edynburgu podkreśla, że skala zmian powinna być czerwoną lampką dla lekarzy i rodziców. Wskazuje też, że u części młodych pacjentów rozwija się tzw. przedstan podwyższonego ciśnienia, który jeszcze nie kwalifikuje się jako nadciśnienie, ale znacząco zwiększa ryzyko jego rozwoju w przyszłości.

Zobacz też: Nadciśnienie u dzieci ma wpływ na długość życia. Nowe ustalenia naukowców

Przedstan stwierdza się u 8,2 proc. dzieci i nastolatków, a w grupie młodzieży odsetek ten rośnie do niemal 12 proc. Lekarze zauważają, że wartości ciśnienia zwykle wzrastają gwałtownie we wczesnym okresie dojrzewania i osiągają szczyt około 14. roku życia - szczególnie u chłopców.

To właśnie dlatego konieczne jest regularne monitorowanie ciśnienia w tej grupie wiekowej. Wczesne wykrycie nieprawidłowości może zapobiec groźnym powikłaniom, w tym chorobom serca, uszkodzeniu nerek czy rozwojowi cukrzycy typu 2.

Pediatrzy od lat ostrzegają, że otyłość dziecięca prowadzi do chorób, które kiedyś dotyczyły wyłącznie dorosłych. Prof. Steve Turner z Royal College of Paediatrics and Child Health podkreśla, że dzieci coraz częściej trafiają do gabinetów nie tylko z nadciśnieniem, ale również z cukrzycą typu 2, astmą czy problemami psychicznymi.

Specjaliści zwracają uwagę, że wiele przypadków nadciśnienia można odwrócić poprzez zmianę stylu życia. Kluczowe jest ograniczenie soli i cukru, zwiększenie aktywności fizycznej i redukcja czasu spędzanego przed ekranem. Rodziny z historią nadciśnienia powinny szczególnie dbać o profilaktykę i regularnie mierzyć dzieciom ciśnienie.

Prof. Bryan Williams z British Heart Foundation apeluje jednak, że działania jednostek nie wystarczą. Potrzebne są systemowe rozwiązania - od ograniczenia reklam niezdrowej żywności po zmuszenie przemysłu spożywczego do poprawy jakości produktów.

Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła:

• Jiali Zhou, PhD et al, "Global prevalence of hypertension among children and adolescents aged 19 years or younger: an updated systematic review and meta-analysis", The Lancet Child and Adolescent Health, 2025.