Trwa ładowanie...

Minerały w ciąży - jakie warto suplementować?

Witaminy i związki mineralne powinny być spożywane przez kobiety w ciąży w odpowiednich ilościach
Witaminy i związki mineralne powinny być spożywane przez kobiety w ciąży w odpowiednich ilościach (Adobe Stock)

Minerały w ciąży oraz witaminy są bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju dziecka. Właściwa dieta odgrywa istotną rolę dla zdrowia i samopoczucia przez całe życie, a czas ciąży dodatkowo wymaga od kobiety większego zaangażowania przy przygotowywaniu codziennego menu. Co jeść w ciąży, aby dziecko było zdrowe? Jakie witaminy dla kobiet w ciąży oraz związki mineralne są najważniejsze dla prawidłowego rozwoju dziecka? Co jeść przy anemii w ciąży?

spis treści

1. Co to są minerały?

Składniki mineralne to niezbędne do życia człowieka związki, zapewniające doskonały rozwój oraz zdrowie przez całe życie. Co najważniejsze, składniki mineralne przyjmuje się prawie wyłącznie z pożywieniem, ponieważ organizm człowieka nie ma możliwości ich wytwarzania.

W czasie ciąży naturalnie zwiększa się zapotrzebowanie na niektóre składniki, a zdarza się, że nawet przy spożywaniu wystarczających ilości wybranych produktów i tak pojawia się niedobór minerałów w ciąży.

2. Minerały dla kobiet w ciąży

Zobacz film: "Czego unikać w ciąży?"

Najważniejsze minerały w ciąży to:

W ciąży odpowiednie odżywianie jest kluczowe dla zdrowia matki i prawidłowego rozwoju dziecka. Minerały odgrywają istotną rolę w procesach metabolicznych i rozwoju malucha.

Najlepiej dostarczać je sobie do organizmu poprzez odpowiednio zbilansowaną dietę bogatą w różne źródła składników odżywczych. W przypadku niepewności dotyczących swojej diety w okresie ciąży zawsze warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem specjalizującym się w żywieniu w czasie ciąży, aby zapewnić sobie i dziecku odpowiednią ilość niezbędnych składników odżywczych.

3. Funkcje poszczególnych minerałów w ciąży

Kwas foliowy pełni ważną funkcję w rozwoju przyszłego maleństwa. Odpowiednie stężenie tego pierwiastka we krwi pozwala uchronić płód przed wystąpieniem wad rozwojowych. Duże ilości kwasu foliowego można znaleźć w zielonych warzywach liściastych, kiełkach zbóż, orzechach warzywach strączkowych.

Odpowiedni poziom żelaza zapobiega niedotlenieniu, a także wspomaga wydolność w czasie wysiłku. Odpowiada za produkcję czerwonych krwinek. Pierwiastek ten ma również bardzo duże znaczenie dla prawidłowego rozwoju układu nerwowego płodu i jego ogólnego dobrostanu.

Jakie są produkty bogate w żelazo w ciąży? Aby zapewnić sobie odpowiednią ilość tego minerału, warto jeść np. szpinak w ciąży,

Bardzo ważna jest witamina D3. Jedną z podstawowych funkcji, jaką pełni jest zapewnienie lepszego wchłaniania wapnia oraz prawidłowego rozwoju układu kostnego. Witamina D3 znajduje się w rybach morskich, a także w niewielkich ilościach w jajach, mleku i oleju roślinnym.

Magnez jest doskonałym rozwiązaniem na skurcze mięśni, zwłaszcza łydek, które potrafią być niezwykle uciążliwe pod koniec ciąży. Najlepszym źródłem magnezu są kasze, pełnoziarniste pieczywo, orzechy, banany i warzywa liściaste.

Stężenie magnezu ma wpływ na przyswajalność wapnia, dlatego im więcej magnezu, tym lepiej przyswajalny będzie wapń. Minerał ten działa korzystnie na układ kostny zarówno mamy, jak i dziecka, chroni przed osteoporozą i osteopenią. Aby dostarczyć organizmowi wapń, najlepiej spożywać kilka razy dziennie mleko i przetwory mleczne, jaja, kasze i zielone warzywa.

Cynk bierze udział w wielu procesach metabolicznych i wzmacnia układ odpornościowy. Pomaga w prawidłowym wzroście i rozwoju płodu. Cynk znajduje się m.in. w jajach, rybach, ryżu, nasionach słonecznika, czy ostrygach.

Miedź jest bardzo ważna dla syntezowania kolagenu, który jest niezbędny do budowy tkanek łącznych w ciele. Wspomaga także układ krwionośny i układ odpornościowy. Miedź znajduje się m.in. w grzybach, orzechach, zielonych warzywach liściastych, kakao, w pełnoziarnistych produktach zbożowych i w płatkach owsianych.

Selen jest antyoksydantem i wspomaga układ odpornościowy. Pomaga również w ochronie organizmu przed stresem oksydacyjnym. Pierwiastek ten możemy znaleźć w wołowinie, jajkach lub filecie z indyka.

Jod jest z kolei niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, która kontroluje wiele procesów metabolicznych. W okresie ciąży jest istotny dla rozwoju mózgu i układu nerwowego dziecka. Znajduje się w m.in. w rybach morskich, zwłaszcza białych (flądra, makrela, mintaj, dorsz) w owocach morza, a także w algach i roślinach rosnących na glebach o dużej zawartości jodu.

Potas pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi i równowagi elektrolitowej. Znajdziemy go m.in. w nasionach roślin strączkowych, burakach, ziemniakach, produktach mlecznych, a także w bananach, pomarańczach i śliwkach.

Chrom reguluje poziom glukozy we krwi i wspomaga kontrolę poziomu cukru u kobiet z cukrzycą ciążową. Chrom znajduje się m.in. w chudym mięsie, rybach, owocach morza, pieczywie pełnoziarnistym oraz w drożdzach i gruboziarnistych kaszach.

10 najważniejszych witamin w ciąży
10 najważniejszych witamin w ciąży

Witaminy w ciąży są ważne zarówno dla zdrowia kobiety, jak i jej dziecka. Aby je uzupełnić, najczęściej

przeczytaj artykuł

4. Zapotrzebowanie w ciąży na minerały

W ciąży liczy się różnorodność pokarmowa. Przyszła mama musi wiedzieć, że je nie za dwoje, ale dla dwojga i dlatego powinna starać się przygotowywać sobie posiłki z produktów z całej drabiny pokarmowej. Co jeść, aby dostarczyć wszystkich witamin i związków mineralnych?

Oprócz wymienionych minerałów organizm w ciąży potrzebuje też dostatecznych pokładów innych składników, np. kwasów nienasyconych omega-3, witaminy E i wielu innych. Stąd zalecenia dietetyków, żeby nie popadać w panikę i koncentrować się tylko i wyłącznie na białku, żelazie i wapniu, nadmiar bowiem także może zaszkodzić mamie i dziecku.

5. Czy zapotrzebowanie na minerały wzrasta podczas ciąży?

Zapotrzebowanie na minerały wzrasta w czasie ciąży. W ciągu tych dziewięciu miesięcy organizm matki musi zapewnić odpowiednie odżywienie zarówno sobie, jak i rozwijającemu się dziecku. Wzrastające zapotrzebowanie na minerały wynika z potrzeby wspierania prawidłowego wzrostu i rozwoju płodu oraz utrzymania zdrowia matki.

6. Skutki niedoboru minerałów w ciąży

Niedobór minerałów w ciąży może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia zarówno matki, jak i dziecka. W okresie ciąży organizm matki musi dostarczać wystarczającą ilość składników odżywczych, w tym minerałów, aby zapewnić prawidłowy rozwój płodu i utrzymanie zdrowia matki.

Oto niektóre skutki niedoboru minerałów w ciąży:

Niedobór kwasu foliowego może prowadzić do wad cewy nerwowej u dziecka.

Niedobór żelaza w ciąży jest niebezpieczny dla ciężarnej (ze względu na pojawienie się anemii i związanych z tym powikłań okołociążowych) i dla maluszka. Objawia się ogólnym osłabieniem matki, bólami głowy, osłabieniem koncentracji i dusznościami, ale pomimo to, o dodatkowej suplementacji pierwiastka może zadecydować jedynie lekarz prowadzący.

Niedobór witaminy D3 powoduje zwiększone ryzyko utraty wapnia z kości. A co istotne, niedobory witaminy D3 występują u 100% nowonarodzonych dzieci, stąd zalecenia doustnego podawania tej witaminy noworodkom do co najmniej pierwszego roku życia.

Niedobór wapnia może wpłynąć na zdrowy rozwój kości i zębów u dziecka oraz prowadzić do osłabienia kości u matki. To może zwiększyć ryzyko złamań i problemów z gęstością kości.

Zbyt niski poziom magnezu w organizmie matki może powodować skurcze mięśni, nerwowość, zaburzeń rytmu serca oraz zwiększonego ryzyka nadciśnienia tętniczego i cukrzycy ciążowej.

Niedobór cynku może prowadzić do osłabienia układu odpornościowego, zaburzeń w rozwoju płodu oraz zwiększonego ryzyka przedwczesnego porodu.

Zbyt mało jodu w organizmie ciężarnej może prowadzić do upośledzenia rozwoju mózgu i układu nerwowego dziecka, co może wpłynąć na jego zdolności poznawcze i funkcjonowanie.

Niedobór selenu może osłabić układ odpornościowy matki i zwiększyć podatność na infekcje. Może również wpłynąć na rozwój tkanek płodu.

Zbyt niski poziom potasu może prowadzić do zaburzeń równowagi elektrolitowej i ogólnego osłabienia.

7. Skutki nadmiaru minerałów w ciąży

Nadmiar minerałów w ciąży, choć występuje rzadko, może mieć również negatywne skutki dla zdrowia matki i dziecka. Przyjmowanie zbyt dużej ilości niektórych związków mineralnych może prowadzić do zaburzeń metabolicznych i zdrowotnych problemów.

Oto kilka przykładów skutków nadmiernego spożycia niektórych minerałów w czasie ciąży:

Przyjmowanie nadmiernych dawek żelaza może powodować nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia i inne problemy żołądkowo-jelitowe. Ponadto, nadmiar żelaza może prowadzić do oksydacyjnego stresu, a u osób podatnych do uszkodzenia tkanek, co z kolei może wpływać na rozwój komplikacji.

Nadmiar wapnia może przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych oraz wchodzić w reakcję z żelazem i cynkiem, zaburzając ich wchłanianie. Może również prowadzić do zaburzeń rytmu serca i problemów z układem krwionośnym.

Nadmiar magnezu może prowadzić do biegunki, nudności, wymiotów oraz zaburzeń rytmu serca.

Przyjmowanie zbyt dużych ilości cynku może prowadzić do osłabienia układu odpornościowego, upośledzenia wchłaniania miedzi i innych minerałów oraz prowadzić do nudności, wymiotów i bólów brzucha.

Nadmiar jodu może prowadzić do zaburzeń tarczycy, co może mieć negatywny wpływ na rozwój płodu oraz funkcjonowanie tarczycy dziecka po urodzeniu.

Przyjmowanie zbyt dużej ilości selenu może prowadzić do toksyczności i powodować objawy jak nudności, wymioty, zmęczenie i zaburzenia układu nerwowego.

8. Czy picie dużych ilości wody wpływa na równowagę minerałów w organizmie ciężarnej?

Picie odpowiedniej ilości wody jest ważne dla zdrowia i dobrego samopoczucia zarówno w ciąży, jak i poza nią.

Woda pełni wiele istotnych funkcji w organizmie, w tym transportuje składniki odżywcze, wspomaga trawienie, reguluje temperaturę ciała i pomaga w usuwaniu toksyn. Jednak nadmierne picie dużej ilości wody może wpłynąć na równowagę elektrolitową i minerałową w organizmie ciężarnej.

Jeśli organizm otrzymuje dużą ilość wody, może to powodować rozcieńczenie składników elektrolitowych (takich jak sód, potas, magnez) w organizmie.

W skrajnych przypadkach nadmierna ilość wody w krwi może prowadzić do stanu znanego jako rozcieńczenie hiponatremii, gdzie poziom sodu jest zbyt niski. To z kolei prowadzi do zaburzeń elektrolitowych, które mają wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego, pracy mięśni oraz innych procesów metabolicznych.

Warto pamiętać, że zapotrzebowanie na wodę zwykle wzrasta w ciąży ze względu na potrzebę nawodnienia zarówno matki, jak i rozwijającego się dziecka. Nadmierne picie wody w krótkim czasie może być jednak ryzykowne i prowadzić do problemów z równowagą elektrolitową.

Najlepiej jest pić wodę w umiarkowanych ilościach. Jeśli mamy wątpliwości co do ilości wody, którą powinniśmy pić, warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym ciążę lub specjalistą ds. żywienia.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze