Przyczyny dysleksji

Dysleksja jest zaburzeniem rozwojowym upośledzającym zdolność dziecka do nauki czytania i pisania. Skuteczna pomoc zależy od jak najwcześniejszego rozpoznania problemu. Jest to zaburzenie neurologiczne objawiające się wybiórczymi trudnościami w nauce . Dziecko dyslektyczne ma trudności w sylabizowaniu, czytaniu, i to mimo prawidłowego IQ, zgodnego z wiekiem. Dysleksja upośledza percepcję szyku słów lub liczb w tekście pisanym. Dzieci nie potrafią sprawnie przekładać głosek na litery oraz brzmienia wyrazów na ich zapis graficzny, ani składać ich we właściwym porządku podczas czytania i pisania.


1. Możliwe przyczyny dysleksji

  • Podejrzewa się nieprawidłową interakcję między obiema półkulami mózgu, przy czym dysleksja jest problemem lewej półkuli, najprawdopodobniej związanym z dysfunkcją położonych w niej ośrodków mowy – odbiorczego, czyli uczuciowego (Wernickiego) i nadawczego, czyli ruchowego (Broca).
  • Czynniki genetyczne – z racji występowania dysleksji rodzinnie.

Polecane wideo:

2. Objawy dysleksji

Pacjentów łączą trudności w nauce czytania i pisania, ponadto zaburzenia mogą przejawiać się w postaci:
  • trudności w wyróżnianiu pojedynczych dźwięków składających się na wyrazy,
  • trudności w zapamiętywaniu nazwisk, liczb i kolorów,
  • trudności w dopasowywaniu do siebie dźwięków czy rytmicznych wyrazów,
  • mylenie liter i słów podobnych graficznie, np. b – d, h – n, m – w, tak – kat,
  • niezręczność lub brak koordynacji,
  • mylenie lewej i prawej strony,
  • trudności w koncentracji, skrócony czas skupiania uwagi,
  • podatność na stres i frustrację,
  • skłonność do bałaganu i dezorganizacji,
  • trudności w planowaniu, mylenie pojęć „wczoraj”, „dziś”, „jutro”,
  • problemy w opanowaniu podstawowych pojęć matematycznych.
Następstwem dysleksji są problemy w szkole . Dla dzieci z tym zaburzeniem lekcje są prawdziwą męką. Mimo dłuższego czasu spędzanego nad książką mają problem w tym, by dogonić swoich kolegów z klasy, co je frustruje.

Dzieci, które nie mają pomocy ze strony dorosłych często przejawiają skłonność do izolacji, mają podkopaną wiarę w siebie i liczne problemy behawioralne w szkole i domu. Co gorsza, zwłoka w rozpoznaniu dysleksji może sprawić, że negatywne postawy i zachowania utrwalą się na długie lata i znacznie wykroczą poza sferę czysto edukacyjną.

3. Mity na temat dysleksji

  • Dyslektycy są głupi – przeciwnie, dysleksja może dotykać ludzi o dowolnym poziomie inteligencji.
  • Dyslektycy są leniwi, bezmyślni, niestaranni, nie przykładają się do nauki – niezależnie od tego jak dziecko się stara, obróbka informacji to prawdziwy problem.
  • Dyslektycy są mało zdolni.
  • Dyslektycy są pozbawieni wrażliwości.
  • Dyslektycy są skazani na najgorzej płatne prace – jeśli tylko problem zostanie zdiagnozowany i odpowiednio leczony młodzi ludzie z dysleksją nie mają z góry zmniejszonych szans na sukces.

4. Rozpoznanie dysleksji

Dysleksję rozpoznaje się na podstawie specjalistycznych testów. Wczesna identyfikacja tego zaburzenia i wdrożenie specjalnego programu nauczania pozwala dotkniętym nim dzieciom nadrobić zaległości i optymalnie wykorzystać własny potencjał rozwojowy.

Specjalistyczne badania lekarskie mają zwykle niewielkie znaczenie w diagnostyce dysleksji, jednak mogą służyć wykluczeniu innych możliwych przyczyn problemów dziecka, np. nierozpoznanej padaczki.
  • Testy badające zachowania oraz rozwój emocjonalny i społeczny są przydatne w planowaniu terapii i ocenie jej skuteczności.
  • Analiza trudności w czytaniu powinna skupić się na identyfikacji pewnych prawidłowości w popełnianych przez dziecko błędach. Testy takie obejmują m.in. rozpoznawanie i analizę słów, płynność (dokładność i szybkość przyswajania sobie czytanego tekstu) oraz rozumienie języka mówionego i pisanego.
  • Ocenie podlega również zasób słów, sam proces czytania, kojarzenie i rozumowanie.
  • Umiejętności dekodowania sprawdza się w zdaniach polegających na wymawianiu liter, dzieleniu słów na sylaby i składaniu dźwięków w rozpoznawalne słowa.
  • Badana jest ogólna sprawność dziecka w posługiwaniu się językiem.
  • Ocena inteligencji (funkcji poznawczej mózgu), oparta na badaniach pamięci, uwagi, dedukcji i rozumowania ma zasadnicze znaczenie dla rozpoznania.
  • Niezbędna jest też wnikliwa ocena psychologiczna, ponieważ dysleksja często pociąga za sobą określone problemy emocjonalne i behawioralne, które zwrotnie komplikują ją samą.

5. Leczenie dysleksji

Program terapeutyczny wdrażany w celu leczenia dysleksji ma na celu nie wyleczenie zaburzenia, lecz pokonanie wywołanych nim trudności i stworzenie dziecku optymalnych warunków rozwojowych. Dyslektyczne dzieci wymagają szczególnych, elastycznych metod postępowania, które pomagają im opanować:

  • Sztukę identyfikacji dźwięków i ich kolejność w poszczególnych słowach oraz dekodowania i analizowania słów.
  • Słownictwo, gramatykę i składnię języka ojczystego.
  • Organizację i koordynację języka pisanego.
  • Zróżnicowane formy komunikacji.

Dzieci z dysleksją uczą się sposobów oswojenia własnego defektu. To, w jakim stopniu uda im się do niego przystosować zależy od osobowości dziecka, od pomocy otrzymanej w szkole i w domu. Pozytywne jest to, że większość ludzi przyswaja sobie odpowiednie strategie i z sukcesem pokonuje swoje ograniczenia.

Na dysleksję cierpi łącznie ok. 500 000 uczniów szkół różnych szczebli. Występuje trzy razy częściej u chłopców. Dotyka około 9 – 10% dzieci i młodzieży.

Anna Liszewska

Redakcja parenting.pl, ponad rok temu

Dysleksja

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Dysleksja
Dysleksja

Diagnozowanie dysleksji

Proces diagnostyczny dysleksji rozwojowej jest skomplikowany i dość trudny, gdyż wymaga zebrania wielu różnych informacji na temat dziecka (...) i jego efektów nauczania. Rzetelna diagnoza dysleksji może być postawiona...

Dysleksja

Dyslektyk

Dyslektyk

Co dziesiąty uczeń ma trudności w szkole z powodu dysleksji.

Dysleksja

Dysgrafia u dzieci

Pisanie wydaje się większości z nas bardzo prostą czynnością. Jest ona jednak bardzo złożona: wymaga odpowiedniej koordynacji ruchowej, zręczności, znajomości języka, a także interpretacji tego, co widzimy i słyszymy. Dysgrafia uniemożliwia prawidłowe...

Dysleksja

Ćwiczenia dla dyslektyków

, nie umie sporządzić notatki, nie pojmuje zasad ortograficznych. Jak pomóc dziecku z dysleksją? Nie wolno porównywać ucznia dyslektycznego do innych (...) , że objawów dysleksji rozwojowej nie da się całkowicie wyeliminować,...

Dysleksja

Objawy dysleksji

Dysleksja rozwojowa bywa inaczej określana jako specyficzne trudności w nauce czytania i pisania. Wynika najczęściej z zakłóceń pracy ośrodkowego (...) analizatora słuchowego. Ze względu na różne przyczyny dysleksji...

Dysortografia

Dysgrafik

Dysgrafik

Dysgrafia uniemożliwia prawidłowe skoordynowanie tych wszystkich czynników i utrudnia, a nawet uniemożliwia, pisanie.

Problemy ucznia

Dysleksja

Dysleksja u dzieci jest zaburzeniem objawiającym się trudnościami w nauce czytania i pisania. Ze względu na dobry stopień rozwoju intelektualnego (...) ? Co to jest dysleksja? Dysleksja...

Dysortografia

Pierwsze objawy dysortografii

Pierwsze objawy dysortografii

Coraz częściej w szkołach podstawowych, w pierwszych etapach kształcenia dzieci, zwraca się uwagę na galopujący problem w nauce pisania i czytania. Coraz więcej też mówi się o dysleksji, dysgrafii i dysortografii.

Problemy ucznia

Dyskalkulia

gry, szeregowaniem szczegółowych informacji, zapamiętaniem teorii i wzorów koniecznych do obliczeń. Przyczyny dyskalkulii rozwojowej (...) jeszcze precyzyjnie określona jej przyczyna. Dysfunkcja na złożoną naturę...

Niepowodzenia szkolne

Problemy z czytaniem

problemy z czytaniem i jak im zapobiegać? Spis treści Przyczyny problemów z czytaniem Dysleksja (...) Problemy z czytaniem zwykło się określać mianem dysleksji....