Problemy z matematyką

Problemy z matematyką w pierwszych etapach edukacji dziecka skutkują często poważnymi konsekwencjami nie tylko w karierze matematycznej ucznia, ale także odbijają się na psychice malucha – dziecko traci motywację do uczenia się, niechętnie uczęszcza na lekcje matematyki, zaległości się nawarstwiają, dziecko nie potrafi nadrobić braków, czuje się gorsze, bezwartościowe, zamyka się w sobie, stopniowo wycofuje się z życia klasy. Matematyka uczy zdolności myślenia logicznego, dlatego kładzie się na nią duży nacisk w systemie edukacyjnym. Niestety, wielu uczniów wykazuje trudności w zakresie zdolności matematycznych. Czy problemy z matematyką u ucznia zawsze muszą wskazywać na dyskalkulię?

Polecane wideo:

Rodzaje dyskalkulii

Przez wiele lat problemy z matematyką u uczniów klas początkowych wiązano z niskim poziomem inteligencji. Obecnie wiadomo, że nawet dzieci z normą intelektualną mogą wykazywać trudności w uczeniu się matematyki. Z czego zatem wynikają problemy z przyswajaniem wiedzy matematycznej? Według specjalistów, trudności w nauce matematyki mogą być związane z genetycznymi lub wrodzonymi dysfunkcjami tych części mózgu, które stanowią anatomiczno-fizjologiczne podłoże dojrzewania umiejętności matematycznych wraz z wiekiem. W ten sposób powstaje dyskalkulia rozwojowa, która dotyczy około 1% populacji. Istnieje przynajmniej sześć rodzajów dyskalkulii:

  • dyskalkulia werbalna – zaburzenia w umiejętności słownego wyrażania pojęć i zależności matematycznych, oznaczania ilości i kolejności, nazywania cyfr i liczebników oraz symboli matematycznych (np. +, -, x);
  • dyskalkulia leksykalna – nieumiejętność czytania symboli matematycznych (cyfr, liczb, znaków i operacji matematycznych);
  • dyskalkulia graficzna – brak zdolności zapisywania symboli matematycznych, niezdolność zapisania dyktowanych liczb czy działań arytmetycznych;
  • dyskalkulia praktognostyczna – nieumiejętność dokonywania matematycznych manipulacji na konkretach, np. niezdolność liczenia, porównywania liczebności i wielkości: mniejszy, większy, równy, tyle samo, mniej, więcej;
  • dyskalkulia operacyjna – niezdolność wykonywania operacji matematycznych, zamienianie operacji, np. uczeń dzieli zamiast odejmować albo dodaje zamiast mnożyć;
  • dyskalkulia ideognostyczna – niezdolność rozumienia pojęć i zależności matematycznych oraz wykonywania obliczeń w pamięci.

Przyczyny problemów z matematyką

Problemy z matematyką nie zawężają się jednak wyłącznie do dyskalkulii rozwojowej. Mogą wynikać np. z opóźnień w rozwoju funkcji poznawczych u dziecka. Układ nerwowy malucha dojrzewa stopniowo i powoli. Wraz z wiekiem dziecko osiąga kolejne etapy rozumowania: stadium sensomotoryczne, stadium przedoperacyjne, stadium operacji konkretnych i stadium operacji formalnych. Nauka matematyki na sposób szkolny wymaga osiągnięcia przez dziecka etapu myślenia operacyjnego na poziomie konkretu. Pierwszoklasista, który nie jest w stanie osiągnąć tego stadium, którego układ nerwowy dojrzewa wolniej, może przejawiać specyficzne trudności w uczeniu się matematyki. Poziom operacji konkretnych umożliwia maluchowi rozumienie aspektu kardynalnego liczby naturalnej, wyprowadzanie wniosku o niezmienności liczby elementów, mimo obserwowanych przemieszczeń tych elementów oraz ustalanie liczby elementów w zbiorach. Te zdolności są podstawą rozumienia i opanowania czterech działań arytmetycznych oraz uchwycenia sensu matematycznego zadań tekstowych.

Ponadto, poziom myślenia operacyjnego pozwala dziecku ujmować relację mniejszy-większy w obu kierunkach jednocześnie oraz świadczy o umiejętności szeregowania semantycznego i rozumowania logicznego – skoro Arozwoju umysłowym szkraba, ale wynikają również z takich przyczyn, jak:

  • zaburzenia analizy i syntezy wzrokowej;
  • zaburzenia analizy i syntezy słuchowej;
  • zaburzenia orientacji w przestrzeni i w schemacie własnego ciała;
  • zaburzenia lateralizacji;
  • strach przed nauczycielem matematyki;
  • częste opuszczanie lekcji matematyki;
  • znaczne zaległości w opanowywaniu materiału z matematyki;
  • dekoncentracja na lekcjach matematyki, np. brak dyscypliny w klasie, hałas itp.;
  • specyficzne problemy z czytaniem i pisaniemdysleksja rozwojowa.

To tylko niektóre z przyczyn problemów uczniów z matematyką. Kiedy dostrzegasz, że dziecko wykazuje trudności w liczeniu i niechętnie zabiera się za prace domowe z matematyki, nie lekceważ problemu. Być może to dyskalkulia! Problem może tkwić gdzieś indziej, np. mieć podłoże emocjonalne. Warto wówczas udać się do poradni pedagogiczno-psychologicznej albo porozmawiać z pedagogiem szkolnym, by zdiagnozować przyczynę problemów matematycznych i podjąć odpowiednie środki zaradcze. Bez względu na osiągnięcia twojego szkraba w dziedzinie matematyki pamiętaj, że nie każde dziecko musi być geniuszem i mieć umysł ścisły.

Bibliografia

  • Gruszczyk-Kolczyńska E., Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki. Przyczyny, diagnoza, zajęcia korekcyjno-wyrównawcze, WSiP, Warszawa 1994, ISBN 83-02053-36-8.
  • Oszwa U., Zaburzenia rozwoju umiejętności arytmetycznych. Problem diagnozy i terapii, „Impuls”, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-789-7.

Dyskalkulia

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Dyskalkulia
Dyskalkulia

Akalkulia - na czym polega?

Akalkulia - na czym polega?

. Na czym polega akalkulia i jak można ją leczyć? Diagnozowanie akalkulii Bardzo często ludzie mylą akalkulię z dyskalkulią. Czym różnią się te dwa (...) zaburzenia? Dyskalkulia ma charakter rozwojowy, tzn. powstaje...

Dyskalkulia

Problemy z liczeniem

Problemy z liczeniem - tak ogólnie określa się dyskalkulię rozwojową. Niestety, trudności w zakresie rachowania nie ograniczają (...) się tylko do nieumiejętności dokonywania czterech podstawowych działań arytmetycznych - dodawania,...

Dyskalkulia

Problemy z matematyką u dzieci

Problemy z matematyką u dzieci

Problemy z liczeniem - tak ogólnie określa się dyskalkulię rozwojową. Niestety, trudności w zakresie rachowania nie ograniczają

Dyskalkulia

Polscy trzecioklasiści nie potrafią liczyć

Polscy trzecioklasiści nie potrafią liczyć

Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił właśnie wyniki zeszłorocznego ogólnopolskiego badania kompetencji trzecioklasistów (K3) w zakresie umiejętności polonistycznych i matematycznych. Okazuje się, że chociaż część humanistyczna nie sprawiała im większych...

Problemy ucznia

Dyskalkulia

, jeśli występują problemy z: pojmowaniem teorii matematycznych wykładanych na zajęciach szkolnych, ocenami z matematyki - dziecko stale uzyskuje złe (...) . Poza tym, wiele osób ma problemy z matematyką,...

Rozwój fizyczny ucznia

Problemy z trądzikiem

Problemy z trądzikiem

Trądzik młodzieńczy pojawia się niemal u każdej osoby między 11., a 20. rokiem życia.

Brak koncentracji słuchowej

Problemy z koncentracją

Problemy z koncentracją

Czasem mamy wrażenie, że nasze dziecko nas nie słucha. Może to być działanie celowe, ale zdarza się, że przyczyna leży głębiej.

Rozwój niemowlęcia

Naburmuszony malec

Naburmuszony malec

Małe dziecko ma jeszcze problemy z odpowiednim wyrażaniem emocji.

Zasypianie niemowląt

Problemy z uśpieniem dziecka

Problemy z uśpieniem dziecka

Rodzice muszą się nauczyć, że napady głośnego płaczu u dziecka niekoniecznie oznaczają, że ze zdrowiem malucha dzieje się coś złego. Ich zdenerwowanie wywołane płaczem może być wyczuwane przez dziecko i napędzać je do dalszego płaczu.