Trwa ładowanie...

Witaminy. Charakterystyka i podział

Witaminy to niezwykle ważne dla organizmu związki chemiczne. Odkryto je niespełna 100 lat temu. Są niezbędne dla prawidłowego metabolizmu, mają kluczowe znaczenie dla ludzkiego zdrowia. Ich dobowe zapotrzebowanie mierzymy w miligramach. Jak dzielimy witaminy? W jakich produktach znajdziemy ich najwięcej?

Zobacz film: "Jak możesz pomóc maluchowi odnaleźć się w nowym środowisku?"

spis treści

1. Czym są witaminy?

Witaminy są grupą organicznych związków chemicznych o różnorodnej budowie. Są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu.

Witaminy mogą mieć pochodzenie naturalne lub syntetyczne. Organizm człowieka (poza kilkoma wyjątkami) nie jest w stanie wytwarzać ich samodzielnie, muszą być więc dostarczane w pożywieniu. Wspomnianymi wyjątkami są witaminy A i D.

Witamina A nie istnieje w postaci gotowej, tylko w postaci prowitaminy (karotenu). Dopiero w komórkach wątroby i w błonie śluzowej jelita prowitamina ta jest przekształcana w witaminę A.

Witamina D może być tworzona w organizmie z pochodnej cholesterolu (ergosterolu), powstaje w dolnych partiach naskórka. Aby powstała niezbędna jest obecność promieni UV.

Pierwsza witamina została odkryta w 1913 roku przez polskiego biochemika Kazimierza Funka. Badacz nadał nazwę tej grupie związków, od łacińskiego vitae (życie) i amina (witamina B1 zawierała grupę aminową).

Brak danej witaminy w organizmie nazywany jest awitaminozą, niedobór - hipowitaminozą, nadmiar zaś - hiperwitaminozą.

Nie tylko witamina C, czyli jakie witaminy wpływają na odporność dziecka
Nie tylko witamina C, czyli jakie witaminy wpływają na odporność dziecka

Odporność dziecka dopiero się kształtuje. Nie potrafi jeszcze dobrze radzić sobie z chorobotwórczymi...

przeczytaj artykuł

2. Jak dzielimy witaminy?

Witaminy dzielimy na rozpuszczalne w tłuszczach oraz rozpuszczalne w wodzie.

2.1. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach to A, D, E oraz K.

Witamina A pełni jedną z funkcji biochemicznych, którą jest współtworzenie rodopsyny (substancji niezbędnej do utrzymania pobudliwości komórek zmysłowych siatkówki oka). Można ją znaleźć między innymi w jajkach, wątrobie, warzywach, tranie, maśle.

Witamina D ma wpływ na gospodarkę wapniową (wzmaga wchłanianie tego pierwiastka w jelitach), jest potrzebna do prawidłowego wzrostu kości. Znajdziemy ją w jajkach, maśle, drożdżach, wątrobie i pełnym mleku.

Podstawową funkcją kolejnej witaminy - E jest hamowanie utleniania lipidów ustrojowych oraz witaminy A. Znajdziemy ją w olejach roślinnych, kiełkach pszenicy, jajkach, wątrobie, orzechach.

Witamina K odgrywa znaczącą rolę w krzepnięciu krwi. Jest niezbędna do wytwarzania protrombiny (białkowego czynnika biorącego udział w krzepnięciu krwi) w komórkach wątroby.

5 powodów, dla których w Polsce powinniśmy suplementować witaminę D
5 powodów, dla których w Polsce powinniśmy suplementować witaminę D

Witamina D pełni w naszym organizmie wiele istotnych funkcji. O tym, jak jest ważna, może świadczyć obecność...

przeczytaj artykuł

2.2. Witaminy rozpuszczalne w wodzie

Wśród witamin rozpuszczalnych w wodzie znajdują się: B1, PP, B2, B6, B11, B12, C, Biotyna i kwas pantotenowy.

Witamina B1 jest częścią enzymów utleniających węglowodany i aminokwasy. Występuje w drożdżach nieoczyszczonych, ziarnach zbóż, mięsie i wątrobie.

Witamina PP jest częścią koenzymów NAD+ i NADP+, które współtworzą niektóre enzymy przeprowadzające reakcje redukcji lub utleniania w komórkach. Znajduje się w jajkach, serach, wątrobie, pełnym mleku, niektórych warzywach.

Witamina B2 odgrywa podobną rolę do witaminy PP. Jest elementem koenzymu FAD - enzymu utleniającego związki organiczne w komórkach. Większe ilości tej witaminy znajdziemy w jajkach, pełnym mleku, serach, niektórych warzywach i w wątrobie.

Pochodna witaminy B6 jest koenzymem enzymów przetwarzających aminokwasy. Występuje w wątrobie, mięsie, jajkach, warzywach, roślinach strączkowych, bananach.

Cała prawda o witaminie D
Cała prawda o witaminie D [10 zdjęć]

Czyż nie byłoby wspaniale, gdyby jedna witamina miała moc wpływania na mocne kości, chronienia przed...

zobacz galerię

Witamina B12 współtworzy niebiałkowy składnik enzymów przetwarzających zasady azotowe (ma wpływ bezpośrednio na syntezę kwasów nukleinowych). Znajduje się w bakteriach flory jelitowej, w wątrobie i w jajkach.

Witamina C - niezwykle ważna witamina o szerokim spektrum działania. Odgrywa ważną rolę w syntezie kolagenu, wchłanianiu żelaza, wzmacnianiu odporności i tworzeniu istoty podstawowej zębów i kości.

Szybko się wytrąca w wysokich temperaturach (w czasie gotowania i smażenia). Świeże owoce jak np. cytryna, truskawka, czarna porzeczka, pomarańcza, grapefruit czy w warzywach, jak np. pomidor.

Biotyna ma wpływ na właściwy stan włosów, skóry i paznokci, chroni przed wypadaniem włosów, zapaleniem skóry i łojotokiem. Jej duże ilości znajdziemy w ziemniakach, mięsie, jajkach, wątrobie i marchwi.

Kwas pantotenowy ma wpływ na przemiany tłuszczów i węglowodanów, jest składnikiem koenzymu A. Znajduje się powszechnie w pokarmach roślinnych i zwierzęcych.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze
Szukaj innego lekarza
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.