Stawy biodrowe u niemowląt

Stawy biodrowe noworodka i młodego niemowlęcia są delikatne i niestabilne. W związku z fizjologiczną niedojrzałością różnych elementów anatomicznych stawu, tworzące je kości można stosunkowo łatwo przesuwać względem siebie. Gdy kości tracą ze sobą właściwy kontakt, staw nie rozwija się prawidłowo. Odpowiednia pozycja nóżek noworodka i niemowlaka, zapewniająca dobre ułożenie kości tworzących staw biodrowy, umożliwia jego stopniowe dojrzewanie – w ciągu 1. roku życia staje się on mocniejszy i bardziej stabilny. Oprócz tej normalnej niedojrzałości u niektórych noworodków i młodych niemowląt występuje dodatkowo niedorozwój stawów biodrowych – tzw. dysplazja (w Polsce ok. 4% populacji w tym wieku).

Polecane wideo:

Co to jest dysplazja stawu biodrowego?

Dysplazja stawu biodrowego to niedostateczny rozwój kości i innych elementów tworzących ten staw, a zwłaszcza zbyt płytkie i strome brzegi panewki („gniazda”) na kości biodrowej, w której jest umocowana kość udowa. Stan taki powoduje, że kość udowa, w miarę zwiększania się siły mięśni i ich napięcia zostaje trwale wysunięta z panewki poza staw. Dochodzi wtedy do zwichnięcia stawu, które uniemożliwia dziecku prawidłowe chodzenie. Dziecko nieleczone lub leczone zbyt późno utyka, a jego chód przypomina chód kaczki. Dysplazja najczęściej jest jednostronna, choć może dotyczyć także obu bioder. Częściej rozwija się u dziewczynek niż chłopców.

Ryzyko wystąpienia dysplazji stawu biodrowego u dziecka jest większe niż przeciętne (szczególnie u dziewczynek), gdy:

Dysplazję biodra można skutecznie wyleczyć metodami nieoperacyjnymi, jeśli tylko leczenie zostanie odpowiednio wcześnie rozpoczęte. Zwichnięcie stawu biodrowego może wymagać leczenia operacyjnego oraz długotrwałego unieruchomienia dziecka w gipsie.

Leczeniem omawianych chorób biodra powinien się zajmować ortopeda dziecięcy. Im później rozpozna się dysplazję lub zwichnięcie stawu, tym gorsze będą wyniki leczenia.

Objawy dysplazji stawu biodrowego

  • Niestabilność biodra, czyli przesuwanie się kości udowej poza granice stawu (panewki) – powoduje to wyczuwalne w kilku pierwszych tygodniach życia dziecka przeskakiwanie w stawie biodrowym podczas odwiedzenia i przywiedzenia nóżek (czasem podczas normalnej pielęgnacji, choć zazwyczaj dopiero w trakcie badania lekarskiego).
  • Po okresie noworodkowym dominuje ograniczenie odwiedzenia nóżek w biodrach (czyli trudności w ich odchyleniu na boki).


Objawy wskazujące na dysplazję stawu biodrowego powinien zauważyć lekarz w trakcie obowiązkowego badania bioder na oddziale noworodkowym oraz podczas okresowych wizyt profilaktycznych w 1. roku życia. Wynik badania lekarskiego stawów biodrowych na oddziale noworodkowym powinien być zapisany w książeczce zdrowia dziecka – to ważna wskazówka dla lekarza podstawowej opieki zdrowotnej (pediatry lub lekarza rodzinnego). Zarówno badanie stawów biodrowych, jak i sama dysplazja są bezbolesne.

TAK!
Zanim dostaniesz wypis ze szpitala po porodzie, sprawdź, czy w książeczce zdrowia dziecka zapisano wynik badania stawów biodrowych. Jeśli nie ma takiej informacji, poproś lekarza o uzupełnienie jej

Niekiedy badanie lekarskie nie ujawnia dysplazji. Jeżeli wyczujesz przeskakiwanie w biodrze lub inne objawy, które Cię zaniepokoją (np. dziecko zdecydowanie bardziej zgina i porusza tylko jedną nóżką), zgłoś się do lekarza (najlepiej w ciągu tygodnia). Sprawdzi on, czy Twoje obserwacje są słuszne, a w razie wątpliwości zleci badanie USG i (lub) konsultację u ortopedy.

Czy można zapobiec dysplazji i zwichnięciu stawu biodrowego u dziecka?

W zasadzie w przypadku zaawansowanej dysplazji stawu biodrowego żadne postępowanie profilaktyczne nie jest skuteczne. Konieczne jest wtedy odpowiednie leczenie, o którym musi zdecydować ortopeda dziecięcy. Natomiast poniżej omówiono powszechnie zalecane zasady postępowania sprzyjające lepszemu rozwojowi zdrowych, ale jeszcze niedojrzałych stawów biodrowych u wszystkich noworodków i niemowląt.

RACZEJ TAK
Nosząc malucha, staraj się utrzymywać jego nóżki ustawione na boki i swobodnie zgięte.
Podczas zabawy układaj go co jakiś czas w pozycji na brzuchu
  • Jeżeli nosisz malucha w pozycji pionowej, zadbaj o to, aby jego nóżki były ustawione swobodnie na boki (w odwiedzeniu) i w zgięciu. Młodsze dzieci powinny szeroko obejmować rodzica nogami, siedząc na brzuchu, a starsze niemowlęta można też nosić na biodrze.
  • Podczas zabawy okresowo układaj dziecko na brzuchu, co sprzyja prawidłowemu ułożeniu nóżek w rozstawieniu na boki. Pamiętaj jednak, aby nie zostawiać go wówczas bez opieki i nie układać w takiej pozycji do snu.
NIE!
Nie ciągnij malucha za nóżki w górę podczas zmiany pieluch lub mycia.
Nie krępuj jego nóżek ani nie ustawiaj na siłę w pozycji wyprostowanej blisko siebie
  • Unoszenie dziecka w górę za nóżki może spowodować uszkodzenie stawu biodrowego lub wręcz jego zwichnięcie. Podczas zmiany pieluchy i mycia dziecka postępuj zgodnie z zasadami wykonywania tych zabiegów.
  • Noworodki i niemowlęta, ruszając nóżkami, stymulują prawidłowy rozwój stawu biodrowego. Skrępowanie nóżek malucha może ten proces zaburzyć.
  • Prawidłowo ułożone nóżki dziecka w pierwszych miesiącach życia są najpierw mocno zgięte w stawach i szeroko rozstawione na boki, a potem pozostają w lekkim zgięciu. Taka pozycja sprzyja prawidłowemu rozwojowi i dojrzewaniu stawu biodrowego. Ustawianie nóżek dziecka w tym wieku w pozycji wyprostowanej blisko siebie sprawia, że kości tworzące staw biodrowy nie są prawidłowo ułożone lub dochodzi do uszkodzenia struktur tworzących staw, co zaburza jego prawidłowy rozwój. Niebezpieczne może być zwłaszcza dłuższe przebywanie malucha w takiej pozycji.
Redakcja parenting.pl, 5 miesięcy temu

Bibliografia

  • Sułko J, Mrukowicz J., (red.), Pierwsze 2 lata życia dziecka, Wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków 2010.

Badanie stawów biodrowych

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Badanie stawów biodrowych
Badanie stawów biodrowych

USG stawów biodrowych u niemowląt

Badanie USG stawów biodrowych to bezpieczne i bezbolesne badanie, które wykorzystuje fale dźwiękowe do uzyskania obrazów biodra. Podczas badania (...) struktury biodra,...

Badanie stawów biodrowych

Zdrowie noworodka

Wiadome jest, że każdy choruje. Kiedy na świecie pojawia się bezbronny maluszek, chciałoby się sprawić, aby choroby go ominęły. Jednak jest to niewykonalne. Choroby są, były i będą, ale warto zapoznać się z tymi, które pojawiają się najczęściej, aby nas...

Dziecięce choroby

Dysplazja

W tym schorzeniu dziecko rzadko rodzi się z rzeczywistym zwichnięciem w stawie biodrowym. Jego kości natomiast są w tym stawie niestabilne. Okrągła (...) , częściej dziewczynek niż chłopców, w 60% są...

Skala Apgar

Badania noworodka po porodzie

, wymioty zieloną treścią, powiększony i rozciągnięty brzuch. Lekarz sprawdza również obecność i drożność otworu odbytowego. Stawy biodrowe (...) u wszystkich noworodków wykonuje się fizykalne badanie stawów...

Choroby i dolegliwości malucha

Zapalenie stawów u dzieci

małe stawy dłoni, jak i duże stawy kolanowe i biodrowe. Inne symptomy to: niewysoka gorączka oraz guzki w częściach ciała poddanych naciskowi w czasie (...) Zapalenie stawów to stan...

Spadek masy ciała

Gronkowiec u małego dziecka

Gronkowiec u małego dziecka

Gronkowiec u niemowląt jest bardzo niebezpieczną bakterią, która wymaga specjalistycznego leczenia. Gronkowce to kuliste bakterie, które układają się w charakterystyczne grona - stąd ich nazwa.

Skala Apgar

Pierwsza wizyta u pediatry

główki, zbada, m.in. ciemiączko, stawy biodrowe. Dobrze jest też pamiętać, że gdy naszemu maluszkowi coś dolega, lekarz powinien przyjechać

Rozwój niemowlęcia

Chwytanie u niemowląt

Chwytanie u niemowląt

Chwytanie u niemowląt to bardzo silny odruch, który pojawia się już w życiu płodowym. Dziecko zaczyna chwytać już w jedenastym tygodniu po zapłodnieniu.