Jakie prawa przysługują mamom i ich dzieciom przebywającym w szpitalu?

Hospitalizacja dziecka to moment niezwykle trudny i stresujący. Tym bardziej, że wielu rodziców, zwłaszcza tych, którzy w takiej sytuacji muszą odnaleźć się po raz pierwszy, nie zna zasad normujących funkcjonowanie w szpitalnej rzeczywistości. Tymczasem świadomość praw, jakie wówczas przysługują nam i naszym dzieciom może pomóc przezwyciężyć wiele trudności związanych z pobytem w szpitalu.

Prawa rodzica i dziecka przebywającego w szpitalu wynikają między innymi z zapisów zawartych w Konstytucji i Konwencji o Prawach Dziecka ustanowionej przez ONZ. Dokumentem, z którym powinien zapoznać się każdy opiekun, jest także Europejska Karta Praw Dziecka w Szpitalu, zawierająca opis dziesięciu przepisów, które powinny być respektowane w każdej placówce zajmującej się leczeniem dzieci. Zgodnie z jej zapisami opieka nad małoletnim pacjentem jest niezbywalnym prawem każdego rodzica lub opiekuna, który razem z nim przekracza próg oddziału pediatrycznego.

Co więcej, szpital w żaden sposób nie powinien ograniczać ich wizyt – wręcz przeciwnie – w jego gestii jest stworzenie dorosłemu jak najlepszych warunków pobytu i zachęcenie go do brania aktywnego udziału w procesie leczenia (1). Ze względu na różne ograniczenia, niektóre placówki nie są jednak w stanie zapewnić rodzicom możliwości pozostania przy dziecku nocą. W przypadku wielu z nich brak możliwości rozłożenia dodatkowego łóżka czy karimaty na sali tłumaczy się kwestiami bezpieczeństwa – mogłoby to utrudnić udzielenie dziecku pomocy w nagłym wypadku. Problemem bywają także przepełnione sale.

W przypadku, kiedy opiekun małego pacjenta może pozostać przy nim przez całą dobę, opieka zdrowotna zwykle nie ponosi kosztów takich uprawnień – musi uregulować je rodzic. Ich wysokość ustalana jest przez osobę kierującą zakładem, a dostęp do tego typu informacji jest całkowicie jawny. Istnieje możliwość refundacji. Szpital może na nią liczyć w sytuacji, kiedy na oddziale dłużej niż 5 dób przebywa wraz z noworodkiem matka karmiąca piersią. Niestety dotyczy to jedynie oddziału położniczego, a nie dziecięcego (2).

Warto pamiętać, że zgodnie z Kartą rodzic ma prawo do bycia informowanym o przebiegu leczenia i ogólnym stanie dziecka. Może też podejmować decyzje związane ze stosowaniem określonych metod leczenia i zabiegów (3).

Normy dotyczą również bezpośrednio małego pacjenta, który powinien mieć zagwarantowaną możliwość przebywania na sali z dziećmi w zbliżonym wieku. Zadaniem zarządu placówki jest dołożenie wszelkich starań, by nasza pociecha mogła odpoczywać i bawić się w przestrzeni zaprojektowanej i wyposażonej w sposób adekwatny do jej wieku, umożliwiający zaspokojenie jej potrzeb. Ważny jest także zapis dotyczący sposobu traktowania dziecka przez personel. Lekarze i pielęgniarki powinny kierować się przede wszystkim szacunkiem i wyrozumiałością, z taktem podchodząc do jego potrzeby intymności. Ich zadaniem jest złagodzenie wszelkich stresów, na jakie podczas przebywania w szpitalu może być narażone (4).

• Jaka jest rola mamy w procesie leczenia?
• Jak się zachowywać i wspierać dziecko w powrocie do zdrowia w szpitalu?
• Czego musisz dopilnować, opuszczając szpital po zakończeniu leczenia dziecka?
• Jak odnaleźć się w szpitalu i jak współpracować z zespołem lekarzy i pielęgniarek?
• Jak przygotować się do wyjazdu z dzieckiem do szpitala, co ze sobą zabrać, o co zadbać?

Samopoczucie malucha przebywającego w szpitalu w dużej mierze zależy od tego, jaką postawę przybierze rodzic. Powinien on stać się rzecznikiem malucha zabiegającym o to, by prawa dziecka i jego własne były respektowane. Jednocześnie nie może zapomnieć o ciążących na nim obowiązkach wynikających z przebywania w placówce medycznej. Naruszanie panujących w tym miejscu zasad może negatywnie odbić się na stosunkach z personelem, a tego każdy rodzić chciałby na pewno uniknąć.

Zadbajmy zatem o to, by nie mieć zbyt dużego bagażu – zabierzmy jedynie niezbędne rzeczy, jak ubranka, mleko czy zapas pieluch, najlepiej dobrych jakościowo pieluszek Pampers. Postarajmy się nie nadużywać cierpliwości lekarza prowadzącego i pielęgniarek, a także z szacunkiem odnosić się do opiekunów innych dzieci przebywających w szpitalu. Z pewnością pomoże nam to przetrwać tak trudny dla wszystkich okres.

Chcesz dowiedzieć się więcej o pobycie dziecka w szpitalu, waszych prawach i obowiązkach? Dowiedz się więcej o akcji „Z dumą wspieramy mamy” i pobierz poradnik "Maluszek w szpitalu - wyzwanie zarówno dla rodzica, jak i dla dziecka":

Źródła

1. (1) Europejska Karta Praw Dziecka w Szpitalu, http://www2.mz.gov.pl/wwwmz/index?mr=m4&ms=1&ml=pl&mi=5&mx=0&mt=&my=5&ma=01435, dostęp z dnia 2015.08.27.
2. (2) Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej Zdrowotnej, http://www.prawapacjenta.eu/?pId=2509, dostęp z dnia 2015.08.27.
3. (3) Europejska Karta Praw Dziecka w Szpitalu, http://www2.mz.gov.pl/wwwmz/index?mr=m4&ms=1&ml=pl&mi=5&mx=0&mt=&my=5&ma=01435, dostęp z dnia 2015.08.27.
4. (4) Europejska Karta Praw Dziecka w Szpitalu, http://www2.mz.gov.pl/wwwmz/index?mr=m4&ms=1&ml=pl&mi=5&mx=0&mt=&my=5&ma=01435, dostęp z dnia 2015.08.27.