Trwa ładowanie...

"Katarynka" - streszczenie noweli Bolesława Prusa

"Katarynka", streszczenie której przygotowaliśmy, została napisana w 1880 roku. Jej akcja toczy się w XIX-wiecznej Warszawie. O czym traktuje?

Zobacz film: "Wysokie oceny za wszelką cenę"

spis treści

1. "Katarynka" - streszczenie noweli

Głównym bohaterem "Katarynki" jest pan Tomasz – dystyngowany starszy pan, adwokat. Jest zamożny i ma swoje przyzwyczajenia – od 30 lat codziennie spacerowym krokiem przemierza odcinek łączący plac Krasińskich z ulicą Senatorską (mieszkał na warszawskim Starym Mieście, w kamienicy przy ulicy Miodowej).

Epoki literackie: przedstawiciele i główne idee
Epoki literackie: przedstawiciele i główne idee

Epoki literackie muszą być znane każdemu uczniowi szkoły średniej. Warto się ich dobrze nauczyć, wówczas...

przeczytaj artykuł

Pan Tomasz jest samotny. Nie ma żony, choć – jak dowiadujemy się od narratora – wiódł towarzyskie życie i kobiety się nim interesowały. Czas spędza na gromadzeniu dzieł sztuki i pięknych mebli. Zajmuje się sobą. Jednej rzeczy tylko nie lubi - dźwięku ulicznych katarynek.

W oficynach po drugiej stronie podwórka mieszkają biedni lokatorzy. Jest wśród nich 8-letnia dziewczynka, która dwa lata wcześniej utraciła wzrok w wyniku choroby. Mieszka z dwoma kobietami. Nigdy nie wychodzi z mieszkania. Dzień jest dla niej taki sam jak noc. Zapomina barwy, nie może bawić się z dziećmi. Całymi dniami siedzi w oknie, by słuchać dźwięków katarynek. Zapominała wtedy o swoim kalectwie i wynikających z niego ograniczeniach. Była szczęśliwa.

Dzięki pomocy pana Tomasza, który opłacił jej wizyty u najlepszych specjalistów, dziewczynka odzyskała wzrok.

2. "Katarynka" jako przykład pozytywistycznej noweli

Nowele Bolesława Prusa wyróżnia dar obserwacji i subtelnie zarysowane studium psychologiczne bohaterów. Autor wykazał się niezwykłą wrażliwością i poczuciem społecznego obowiązku.

Niemal każdy z twórców doby pozytywizmu, obok obszernych powieści, ma w swoim dorobku również krótkie nowele. Pisali je m.in. Henryk Sienkiewicz ("Szkice węglem", "Latarnik", "Za chlebem", "Sachem"), Eliza Orzeszkowa ("Tadeusz", "Gloria victis"), Maria Konopnicka ("Dym", "Nasza szkapa", "Mendel Gdański").

Nowela to krótka forma epicka. Jej korzeni należy szukać w antyku, jednak jej pozycję w literaturze ugruntowały: "Decameron" Giovanniego Boccaccia oraz "Nowele przykładne" Miguela Cervantesa. W romantyzmie po gatunek ten sięgał m.in. Johann Wolfgang Goethe (autor "Cierpień Młodego Wertera").

"Przedwiośnie" - streszczenie powieści Stefana Żeromskiego
"Przedwiośnie" - streszczenie powieści Stefana Żeromskiego

"Przedwiośnie", streszczenie którego dobrze znać, to utwór Stefana Żeromskiego. Głównym bohaterem utworu...

przeczytaj artykuł

Cechy noweli właściwej:

  • krótki utwór epicki, którego akcja skupiona jest wokół wybranego zdarzenia,
  • zakończenie utworu zawiera puentę,
  • konstrukcja jest wyrazista, zdramatyzowana,
  • utwór jest ograniczony czasowo i przestrzennie,
  • łatwo wskazać punkt kulminacyjny noweli,
  • autorzy stosują: kontrast, gradacje, powtórzenie (np. w "Katarynce", kiedy pan Tomasz rozmawia ze stróżem), inwersja czasową.
„Lalka”: streszczenie i bohaterowie
„Lalka”: streszczenie i bohaterowie

Nie ma chyba drugiej takiej lektury, która wzbudzałaby wśród uczniów tyle emocji. Obszerna i pełna bardzo...

przeczytaj artykuł

Nowela pozytywistyczna:

  • nastawiona jest na aktualne wydarzenia (nie bez powodu mówi się, że nowele to swego rodzaju dokument epoki),
  • autorzy mieli poczucie interwencyjności (pisali o istotnych problemach ludu, np. biedzie i trudnej sytuacji dzieci),
  • bohaterem noweli w pozytywizmie jest człowiek ludu,
  • świat chłopski jest przedstawiony jako świat ludzi skrzywdzonych,
  • chłop w nowelach pozytywistycznych pisarzy wyróżnia się wysoka wartością etyczną i heroizmem, jest pracowity i z uporem dąży do postawionych sobie celów,
  • miejsce akcji często jest osadzone w mieście,
  • popularna jest tematyka dziecięca (ma to m.in. związek z pedagogicznymi, podobnie jak w oświeceniu, zainteresowaniami epoki),
  • pojawia się problematyka patriotyczna.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.