Trwa ładowanie...

Pozytywizm w Polsce: charakterystyka epoki

Pozytywizm to kolejna – po romantyzmie – epoka w literaturze polskiej. Za jej początek uznaje się 1863 rok (powstanie styczniowe). Data jej zamknięcia jest podawana w przybliżeniu i przypada na ostatnie lata XX wieku. Co warto wiedzieć o pozytywizmie? Kto wówczas tworzył? Jakie dzieła powstały? Przeczytajcie.

Zobacz film: "Dlaczego dziewczynki mają lepsze oceny w szkole?"

spis treści

1. Pozytywizm – nazwa epoki

Wyjaśnienia terminu ‘pozytywizm’ należy szukać w zachodnioeuropejskim nurcie światopoglądowo-filozoficznym, który scharakteryzowany został przez francuskiego filozofa Augusta Comte’a. W swoim sześciotomowym dziele „Kurs filozofii pozytywnej” określił, że ‘pozytywny’ to realny, zaprzeczający wszystkiemu co cudowne, użyteczny. W tej epoce badacze i filozofowie skupiali się na jednostce jako cząstce społeczeństwa i ludzkości.

Romantyzm w Polsce: charakterystyka epoki
Romantyzm w Polsce: charakterystyka epoki

Romantyzm to niezwykła epoka. Pełna niepokoju i poświecenia w imię narodu, ale też będąca kultem młodości....

przeczytaj artykuł

W Polsce ideologia pozytywizmu ściśle wiązała się z programem społeczno-ekonomicznym (tzw. pracy organicznej). Nie bez znaczenia jest też fakt, że Polska nadal była rozdzielona między trzech zaborców.

2. Pokolenie „młodych”

W pozytywizmie do głosu doszło pokolenie ludzi urodzonych między 1840 a 1850 r. W większości pochodzili ze zdeklasowanej szlachty. Wychowywali się w niewoli i musieli zmierzyć się z porażką zrywów niepodległościowych. Buntowali się przeciwko ideom głoszonym przez romantyków. Nie zgadzali się na kolejne zrywy niepodległościowe, które wcale nie pomagały w odzyskaniu wolności.

8 sposobów na pokonanie wiosennej alergii
8 sposobów na pokonanie wiosennej alergii [10 zdjęć]

Jeżeli jesteś jednym z 15 milionów Polaków cierpiących na alergię, wiesz, jak może być kłopotliwa. Wiosna...

zobacz galerię

Wiele osób z pokolenia „młodych” to absolwenci założonej w 1862 r. Szkoły Głównej, jedynej uczelni wyższej w Warszawie o profilu humanistycznym.

Głos w światopoglądowej dyskusji, najczęściej na łamach niezwykle popularnej w pozytywizmie prasy, zabrali m.in. Aleksander Świętochowski, Piotr Chmielowski, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz czy Eliza Orzeszkowa.

3. Główne założenia pozytywizmu

Pozytywizmowi przyświecały dwa istotne hasła programowe: praca u podstaw oraz praca organiczna. Ich celem było przebudowanie świadomości społecznej oraz zachęcenie do pracy wszystkich warstw społecznych. Szczególny nacisk kładziono na edukację, co upodabnia pozytywizm do oświecenia.

"Chłopi" - streszczenie szczegółowe tomu I
"Chłopi" - streszczenie szczegółowe tomu I

Wśród lekur w szkole średniej są "Chłopi" Władysława Reymonta. Streszczenie tej powieści może okazać...

przeczytaj artykuł

Bohaterem literatury pozytywistycznej był człowiek czynu, zdolny i energiczny. Musiał żyć z pracy, przeciwstawiając się próżniaczym zachowaniom arystokracji.

Niezwykle ważną rolę odgrywała w dobie pozytywizmu prasa, zwłaszcza poczytne gazety codzienne, m.in. „Kurier Warszawski”, „Gazeta Polska”, „Kurier Codzienny” czy „Dziennik Poznański”. W gazetach publikowane były wybitne dzieła epoki, m.in. „Lalka” Bolesława Prusa czy Trylogia Henryka Sienkiewicza.

Motyw przemijania w literaturze średniowiecznej i renesansowej
Motyw przemijania w literaturze średniowiecznej i renesansowej

Po motyw przemijania chętnie sięgali twórcy wielu epok. W swoich utworach nawiązywali do upływu czasu...

przeczytaj artykuł

4. Twórcy epoki pozytywizmu

W pozytywizmie powstało wiele ważnych dla literatury polskiej dzieł. W tym okresie tworzyli:

  • Henryk Sienkiewicz („Szkice węglem”, „Potop”, „Ogniem i mieczem”, „Pan Wołodyjowski”)
  • Bolesław Prus („Lalka”, Kamizelka”, „Emancypantki”)
  • Eliza Orzeszkowa („Nad Niemnem”, „Tadeusz”)
  • Maria Konopnicka („Mendel Gdański”)
  • Adam Asnyk
  • Maria Konopnicka

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.