Trwa ładowanie...

Sarmatyzm: formacja kulturowa doby baroku

Sarmatyzm to ideologia i styl życia polskiej szlachty, które najwyraźniej zaznaczyły się w kulturze i sztuce w XVII wieku. To „dziecko” ustroju społeczno-politycznego Polski: demokracji szlacheckiej. Co trzeba o nim wiedzieć?

Zobacz film: "Wysokie oceny za wszelką cenę"

spis treści

1. Sarmatyzm: jaki miał wpływ na polską kulturę?

Sarmatyzm to niezwykle ciekawa ideologia. Stanowił odpowiedź na potrzebę szlachetnie urodzonych Polaków, którzy poszukiwali swoich korzeni. Wiadomym było, że musiały być one silne i sięgające w daleką przeszłość, bo to nobilitowało wspólnotę (było to typowe postępowanie dla narodów, które szukały swojej tożsamości).

Epoki literackie: przedstawiciele i główne idee
Epoki literackie: przedstawiciele i główne idee

Epoki literackie muszą być znane każdemu uczniowi szkoły średniej. Warto się ich dobrze nauczyć, wówczas...

przeczytaj artykuł

Doszukano się ich w koczowniczo-pasterskich plemionach pochodzenia irańskiego, które znad Wołgo powędrowały na Zachód. Sarmaci, bo tak się nazywali, mieli zdobywać liczne ziemie i walczyć z Imperium Rzymskim. Polscy przedstawiciele szlacheckich rodów to po nich właśnie oddziedziczyli odwagę, determinację i umiłowanie wolności. Ta legenda utrzymywała się w naszym kraju przez długi czas. Niestety, nie doprowadziła do niczego dobrego…

8 sposobów na uniknięcie wstrząsu anafilaktycznego
8 sposobów na uniknięcie wstrząsu anafilaktycznego [9 zdjęć]

Anafilaksja, zwana też wstrząsem anafilaktycznym, to potencjalnie śmiertelna reakcja alergiczna w wyniku...

zobacz galerię

2. Kultura sarmacka

Ciekawa jest mimo wszystko kultura sarmacka (zwana też sarmackim barokiem). Szlachta uważała się za klasę wyjątkową, uprzywilejowaną. Głosiła dewocyjną religijną i przywiązanie do tradycji. Zamykała się na kontakty kulturalne z innymi narodami, np. odrzucano europejską modę. Prawdziwy szlachcic był katolikiem, tradycjonalistą, zawsze gotowym do obrony głoszonych przez siebie wartości.

Interpretacja wiersza: jak ją poprawnie napisać?
Interpretacja wiersza: jak ją poprawnie napisać?

Interpretacja wiersza może nastręczać trudności. Zadanie to jest łatwiejsze, kiedy uświadomimy sobie,...

przeczytaj artykuł

Sarmaci mieli charakterystyczny dla siebie strój. Jego istotnym elementem był pas kontuszowy. Szlachcic nosił też przy sobie karabelę, czyli rodzaj szpady, która symbolizowała odwagę i nieustanną gotowość do obrony ojczyzny. Strój często uzupełniała czapka z piórami.

Barok w Polsce i w Europie. Ramy czasowe, cechy i architektura baroku
Barok w Polsce i w Europie. Ramy czasowe, cechy i architektura baroku

Barok to kierunek w sztuce, który trwał od schyłku XVI do XVIII wieku. Był totalnym przeciwieństwem tego,...

przeczytaj artykuł

Cechy sarmatyzmu:

  • umiłowanie wolności
  • prostota i surowość
  • rycerskość
  • swojskość
  • republikanizm
  • kult szlacheckości
  • często odwołania do antyku
  • odwaga
  • szacunek do ojczyzny
  • zamknięcie się na „inność”, „obcość”
  • zaangażowanie w politykę
  • przywiązanie do zewnętrznych atrybutów wiary

Z czasem sarmatyzm zaczął być odbierany negatywnie. To wśród szlachty szukano winnych zahamowania rozwoju Rzeczpospolitej. Sarmaci pogrążali się w samouwielbieniu. Upowszechniały się też tendencje ksenofobiczne.

"Chłopi" - streszczenie szczegółowe tomu I
"Chłopi" - streszczenie szczegółowe tomu I

Wśród lekur w szkole średniej są "Chłopi" Władysława Reymonta. Streszczenie tej powieści może okazać...

przeczytaj artykuł

3. Utwory literackie z motywem sarmatyzmu

  • Wacław Potocki „Wojna chocimska”
  • poezja Daniela Naborowskiego (barokowy piewca szlacheckiego narodu)
  • Jan Chryzostom Pasek „Pamiętniki” (najważniejszy dokument kultury sarmackiej)
  • Julian Ursyn Niemcewicz „Powrót posła”
  • Franciszek Zabłocki „Sarmatyzm”
  • Aleksander Fredro „Zemsta”

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.