Trwa ładowanie...

Zasady interpunkcji: przecinek i kropka

 Ewa Rosiecka
07.09.2023 11:21
Przecinek jest jednym ze znaków interpunkcyjnych
Przecinek jest jednym ze znaków interpunkcyjnych (Adobe Stock)

Interpunkcja jest istotnym elementem każdego języka pisanego. Poprawne użycie znaków interpunkcyjnych, takich jak przecinek i kropka, pomaga jasno komunikować myśli i zachować spójność tekstu. Jakie są podstawowe zasady stosowania interpunkcji? Jaka jest rola przecinka i kropki w tekstach?

spis treści

1. Interpunkcja - co to jest?

Interpunkcja to graficzny odpowiednik rytmu, intonacji i tempa mowy, akcentu zdaniowego lub wyrazowego. Jest zbiorem znaków przestankowych, uzupełniających zapis literowy oraz norm ich stosowania.

W interpunkcji możemy wyróżnić:

Zobacz film: "Dlaczego dziewczynki mają lepsze oceny w szkole?"
  • przecinek;
  • kropkę;
  • średnik;
  • wykrzyknik;
  • wielokropek;
  • pytajnik;
  • myślnik;
  • nawiasy;
  • cudzysłów.
Problemy z czytaniem i pisaniem
Problemy z czytaniem i pisaniem

Pomimo szeroko rozwiniętego systemu oświaty, dostępu do różnych źródeł wiedzy oraz nowinek w dziedzinie

przeczytaj artykuł

2. Przecinek - czym jest?

Przecinek to jeden z najczęściej używanych znaków interpunkcyjnych. Nazwa wynika z jego funkcji - "przecina zdanie", czyli inaczej mówiąc rozdziela je.

3. Interpunkcja - przecinki

Przecinek stawiamy w:

  • zdaniach złożonych podrzędnie (między zdaniem nadrzędnym i podrzędnym), w których jest spójnik, np. "Jestem ciekawa, co dzisiaj będzie na obiad.", "Muszę pójść na siłownię, bo już rok nie ćwiczyłam."
  • przed zdaniem nadrzędnym, po zdaniu podrzędnym, kiedy część podrzędna z zaimkiem lub spójnikiem rozpoczyna zdanie złożone, np. "Jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie.", "Gdzie dwóch się bije, ta trzeci korzysta.";
  • między bezpośrednio połączonymi równorzędnymi wyrazami zdania pojedynczego, np. "Mój tata jest dobry, opiekuńczy i miły.", "W domu jest pięć kotów, sześć psów i jeden chomik.";
  • między zdaniami współrzędnymi połączonymi bezspójnikowo, np. "Szybowiec ruszył, nabrał pędu, gładko oddzielił się od ziemi, stromo wspiął się wzwyż." (J. Meissner);
  • przecinkami rozdzielamy zdania współrzędne połączone spójnikami przeciwstawnymi ("Była miła i ładna"), wynikowymi (Kochał ją, więc postanowił wziąć z nią ślub.") oraz synonimicznymi ("Kasia jest bardzo, bardzo mądra."); warto pamiętać, że w połączeniach dwóch spójników jak "dlatego że", "chyba że" nie stawiamy przecinka przed "że", lecz przed całym wyrażeniem;
  • przecinkiem rozdzielamy w zdaniu wyrażenia i wyrazy występujące w wołaczu, np. "Podejdź do Ani, Kasiu.", "Marysiu, odbierz brata ze szkoły";
  • przecinkiem oddzielamy wtrącenia w zdaniu, np. "Widzimy się często, przynajmniej dwa razy w tygodniu.", "Wczoraj wiele dzieci, między innymi Ania i Hania, dostało piątki z matematyki.;
  • przecinkiem oddzielamy wyrazy zakończone na -wszy, -łszy, -ąc razem z określeniami, np. "Ania się zarumieniła, słysząc te komplementy.", "Wróciwszy z wycieczki, poszła szybko do domu.";
  • dwoma przecinkami rozdzielamy wypowiedzenia wtrącone w zdaniach złożonych, np. "Za miesiąc, być może, pojadę do Nowego Jorku.", "Jestem chora, zdaje się, na grypę.";
  • dwoma przecinkami oddzielamy także zdanie podrzędne, wplecione w część nadrzędną, np. "Krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje.", "Wszystko, co do tej pory zrobiłam, zrobiłam dla Ciebie.";
  • przecinek stawiamy po wyrazach wyrażających okrzyk, np "Oj, jak boli mnie ręka.", Hej, kim jesteś?".

4. Kiedy nie stawiamy przecinka?

Przecinka nie stawiamy:

  • przed spójnikami: albo, ani, bądź, czy, i, lub, niż, oraz, tudzież ( w sytuacji, gdy taki spójnik występuje po wypowiedzeniu wtrąconym lub po wplecionym zdaniu podrzędnym, taka wstawka zgodnie z zasadą jest oddzielona od reszty zdania dwoma przecinkami, przecinek zamykający wstawkę stoi wtedy przed spójnikiem);
  • przed porównaniami, które są wprowadzone przez wyrazy: jakby, jak, niż, niby itp. (przed ww. wyrazami stawiamy przecinek w zdaniach złożonych porównawczych).

5. Kropka - znak kończący zdanie

Kropka to interpunkcyjny znak przestankowy, stosowany do oznaczania końca zdania lub równoważnika zdania. Jest stawiana na końcu wypowiedzenia i stanowi wskazówkę dla czytającego, że należy zrobić przerwę.

Kropka może być używana także do tworzenia skrótów. Inne zastosowanie kropki to tworzenie liczebników porządkowych z liczebników głównych w skróconym cyfrowym zapisie, m.in. lata 20. (lata dwudzieste), t.16 (tom szesnasty).

Kropka to również część znaków takich jak:

  • średnik;
  • wielokropek;
  • dwukropek.

Poprawna interpunkcja jest niezbędna do pisania czytelnych i zrozumiałych tekstów. Przecinek pomaga w wyrażaniu związków między elementami zdania, podczas gdy kropka oznacza koniec myśli.

Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.