Leki biologiczne – problemy z refundacją u dzieci i dorosłych

Leczenie biologiczne to dla wielu chorych osób jedyna szansa na przeżycie. Leki tego typu pomagają w chorobie Leśniowskiego-Crohna, raku płuc czy łuszczycy. Nie są jednak dostępne dla każdego pacjenta, a jeżeli są, to tylko w określonych dawkach. Większości z nich nie ma nawet na liście leków refundowanych.

Leki biologiczne

Leki biologiczne zaliczane są do generacji leków nowoczesnych. - Są to specjalnie spreparowane cząstki białkowe, które wytwarzane są przez żywe komórki (np. zmodyfikowane genetycznie bakterie) w skomplikowanych procesach biotechnologicznych.

Zostały zaprojektowane z myślą o osiąganiu konkretnych celów, między innymi zwalczania stanów zapalnych (będących istotą choroby) bez całościowego tłumienia układu odpornościowego. Leki te naśladują w swojej budowie i funkcjach produkowane przez ludzki organizm białka - mówi lek. Dawid Szkudłapski z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 5 w Sosnowcu.

 

Leki tego typu powstały dzięki gwałtownemu rozwojowi inżynierii genetycznej. Leczenie biologiczne wdrażane jest w niektórych nowotworach, w białaczce, raku płuc, w wirusowym zapaleniu wątroby czy mukowiscydozie.

Podaje się je również w astmie, RZS, łuszczycy, wrzodziejącym zapaleniu jelita czy chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Problemy z refundacją w Polsce

W Polsce odsetek chorych leczonych tego rodzaju środkami jest bardzo mały.

  • Jak wynika z danych europejskich w Polsce leczonych lekami biologicznymi w reumatoidalnym zapaleniu stawów jest około 1-2 proc. pacjentów, w Czechach i na Węgrzech to już ok. 4-5 proc., zaś w największych krajach UE - średnio 11 proc. chorych. 

W czołówce plasuje się Norwegia, gdzie aż 30 proc. pacjentów z RZS ma zagwarantowany dostęp do nowoczesnego leczenia lekami biologicznymi - mówi lek. Dawid Szkudłapski. Nie ma w tym jednak nic dziwnego – leczenie biologiczne jest drogie, a NFZ w większości nie refunduje danych leków.

- W Polsce, wbrew doświadczeniom innych krajów, nadal standardem jest wprowadzanie leków biologicznych dopiero, gdy inne metody zawodzą lub są nieskuteczne, zwykle kiedy stan kliniczny pacjenta jest już krytycznie zły - dodaje lek. Dawid Szkudłapski.

Na liście biologicznych leków refundowanych znajduje się tylko jeden środek na chorobę Leśniowskiego-Crohna u dzieci. NFZ refunduje go jednak tylko przez rok, co mija się z celem – działanie tego leku pojawia się bowiem dopiero po dłuższym leczeniu.

- Zaprzestanie terapii u większości pacjentów powoduje nawrót choroby. Wydaje się, że decyzja o długości leczenia powinna zależeć od stanu zdrowia pacjenta i jego potrzeb oraz decyzji lekarza specjalisty, a nie uwarunkowań administracyjnych - dodaje lek. Dawid Szkudłapski.

Jeszcze gorzej sprawa wygląda z leczeniem dziecięcego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego – na liście leków refundowanych nie znajdziemy ani jednego środka na tę chorobę.

Dorośli mogą natomiast liczyć na refundację trzech dawek leku. I chociaż ułatwią one przez jakiś czas codzienne funkcjonowanie, to za mało, by podtrzymywać remisję choroby.

Restrykcyjna kwalifikacja

Narodowy Fundusz Zdrowia refundowania leków biologicznych nie obiecuje wszystkim. Zmaganie się z chorobą tj. wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy nowotwór płuc nie jest jedynym wymaganym warunkiem.

Do refundowanych programów lekowych osoby kwalifikują się poprzez aplikację SMPT, czyli system monitorowania programów terapeutycznych.

Lekarz, który kwalifikuje pacjenta do leczenia najpierw jednak musi otrzymać zgodę, np. Zespołu Koordynacyjnego ds. Leczenia Biologicznego w Chorobach Reumatycznych. Niepowodzenia we wcześniejszych terapiach i współczynnik aktywności choroby, to tylko niektóre z kolejnych warunków, które muszą być spełnione.

Problemem jest też ograniczenie w wyborze leków biologicznych. Polscy lekarze i pacjenci nie mogą wybierać spośród wszystkich dostępnych na rynku. Tak jest np. z Adalimumabem – lekiem stosowanym w zapaleniach stawów, łuszczycy i w chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Nowoczesna medycyna?

Nieswoiste zapalenia jelit to grupa chorób o dotychczas nieznanej etiologii. Zaliczamy do niej właśnie wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy chorobę Leśniowskiego-Crohna. Są to choroby nieuleczalne. Tylko odpowiednio zastosowane środki farmakologiczne mogą skutecznie zniwelować wiele ich objawów.

Często bez leków pacjenci nie są w stanie normalnie funkcjonować. Lekarze apelują więc o możliwość stosowania nowoczesnych leków. Pomimo braku pewności co do przyczyn występowania chorób jelit, statystyki mówią o coraz częstszych zachorowaniach – zarówno w USA, jak w i Europie.

Dostępu do leczenia biologicznego w Polsce nie mają także pacjenci cierpiący na nowotwory płuc. Bez leków przeciwnowotworowych, tj. inhibitory kinazy, szanse na przeżycie ma tylko 1 proc. chorych.

Na skuteczne leczenie biologiczne nie mogą także liczyć osoby zmagające się z łuszczycą. Finansowane jest bowiem leczenie tylko jednym rodzajem leków z czterech dostępnych. To nie pozwala na skuteczną kurację – u niektórych pacjentów środki trzeba zmieniać.

Leczenie biologiczne nie dla wszystkich

Przed rozpoczęciem kuracji lekami biologicznymi każdy pacjent musi przejść wiele, często kosztownych, badań. Leczenie nie może być wdrożone, np. w przypadku ciężkiego stanu zdrowia, chorób zakaźnych, niewydolności narządów (wątroby czy nerek), a także w przypadku większości chorób autoimmunologicznych i neurologicznych.

- Leki biologiczne mają swoje wady. Po pierwsze nie pozwalają na uzyskanie trwałego wyleczenia, a raczej służą jedynie do zwalczenia objawów choroby i jej powikłań. Nie są także skuteczne u wszystkich chorych – część wykazuje oporność na ich działanie, zaś inni mogą przejawiać objawy nietolerancji na lek.

Należy również pamiętać, że w czasie terapii biologicznej zdarzyć się mogą działania niepożądane – stanowią one zagrożenie dla bezpieczeństwa chorego i zawsze należy je uwzględniać, rozważając włączenie leczenia.

Jednak wydaje się, że ich największą wadą, zwłaszcza w kontekście ekonomicznym jest nadal ich wysoka cena, która jest głównym powodem ograniczonej dostępności tej grupy leków - mówi lek. Dawid Szkudłapski. Wszystko po to, by jak najszybciej wyleczyć organizm.

Leki biologiczne stosuje się także u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów, zesztywniejącym zapaleniem stawów kręgosłupa, młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów czy łojotokowym zapaleniem skóry.

Magdalena Bury

O autorze

Magdalena Bury

Zdobywczyni prestiżowego tytułu Dziennikarz Medyczny 2016 Roku w kategorii Publicystyka Internetowa. Członek Stowarzyszenia Dziennikarze dla Zdrowia oraz Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej. W mediach od 2012 roku.

Magdalena Bury, 5 miesięcy temu

Maluch

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

ubranka

~paola123 • ostatni post 2 tygodnie temu

2

Pieluchy

Babcia2306 • ostatni post 3 tygodnie temu

2
Artykuły Maluch
Maluch

Przyczyny utraty wagi

Przyczyny utraty wagi

Utrata masy ciała Utrata kilku zbędnych kilogramów bez forsownych treningów i głodzenia się jest dla większości z nas marzeniem. Szczególnie teraz - po świątecznym przejedzeniu. Okazuje się jednak, że szybkie chudnięcie bez wdrożenia diety pojawia się...

Maluch

Nawadniające napoje, które są zdrowsze niż woda

Nawadniające napoje, które są zdrowsze niż woda

Nie tylko woda Co pić, gdy na dworze żar leje się z nieba? Jak się nawadniać? Czysta woda nie zawsze zdaje egzamin. Napoje słodzone? Są wysokokaloryczne i sprawiają, że pragnienie rośnie. Herbata? Nuda. Wybierz wody owocowe. ****Są pyszne, nawadniają,...

Maluch

Najdziwniejsze zwyczaje świąteczne z różnych stron świata

Najdziwniejsze zwyczaje świąteczne z różnych stron świata

Polskie tradycje W Polsce według tradycji Wigilia rozpoczyna się po zapadnięciu zmroku, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazdka. Zgromadzona rodzina rozpoczyna kolację składająca się z tradycyjnych 12 dań. Pod obrusem rozłożone jest sianko, a najstarsza...

Maluch

Zapomniane ozdoby świąteczne. Prawdziwy PRL

Zapomniane ozdoby świąteczne. Prawdziwy PRL

Święta, których już nie ma Gdy wspominasz swoje święta, co pamiętasz? Choinkowe lampki z klipsem, mocowane do gałązek drzewka? A może bombki w kształcie grzybków lub kolorowe sopelki i - przede wszystkim - pajacyki z ozdobnych drucików? Choć z dzisiejszego...

Maluch

Cieciorka - warzywo idealne dla dzieci

Cieciorka - warzywo idealne dla dzieci

Co warto wiedzieć o ciecierzycy? Cieciorka, zwana również ciecierzycą lub grochem włoskim, jest klasyfikowana jako roślina strączkowa. Jest niezwykle popularna na Bliskim Wschodzie i w krajach basenu Morza Śródziemnego. Wykorzystuje się ją do przygotowania...

Maluch

Urlop macierzyński w Polsce i Europie

Urlop macierzyński w Polsce i Europie

miejsca w przedszkolu publicznym. Niestety brakuje tego typu placówek, a rodzice muszą się potrudzić, by umieścić malucha w przedszkolu. Zostają

Maluch

8 najgorszych prezentów dla dzieci

8 najgorszych prezentów dla dzieci

przy jednym stole z rodziną, którą nie widzieli przez długi czas. Maluchy jednak czekają nie tylko na babcie, dziadków, ciocie, wujków. Tu chodzi (...) mogą jedynie służyć celom edukacyjnym, aby maluch poznał świat...

Maluch

Produkty kleiste - wrogowie twoich zębów

Produkty kleiste - wrogowie twoich zębów

Wrogowie zdrowia zębów O tym, że cukier nie jest sprzymierzeńcem zdrowych zębów - wiadomo nie od dziś. Jednak gorszy od białego proszku wpływ na zdrowie uzębienia mają produkty kleiste, które przylegają do zębów i stwarzają bakteriom wywołującym próchnicę...

Maluch

Co może sygnalizować ból gardła?

Co może sygnalizować ból gardła?

Przyczyny bólu gardła Ból gardła jest częstym objawem wielu chorób, infekcji wirusowych czy bakteryjnych. Jego leczenie bywa bolesne i może trwać nawet przez kilka tygodni. Jednak, by wdrożone leki naprawdę były skuteczne, należy określić przyczynę bólu....