Trwa ładowanie...

Antonim. Jakie to wyrażenie, jakie są rodzaje antonimów?

Antonim to termin oznaczający odwrotność, przeciwieństwo. Zwykle uczymy się o nim w pierwszych latach edukacji, stąd też używamy go intuicyjnie. Czasem zdarza nam się mylić go z oksymoronem. Jak je odróżnić? Jak nazywa się dyscyplina naukowa, która zajmuje się antonimami?

Zobacz film: "Wysokie oceny za wszelką cenę"

spis treści

1. Czym jest antonim?

Antonim (z greckiego anti - naprzeciw i onoma - imię, tytuł, wyraz) oznacza wyraz oraz wyrażenie o znaczeniu przeciwstawnym do innego wyrazu lub wyrażenia. Rozumiemy go jako grupę lub parę wyrazów.

Pary antonimiczne to oczywiste zestawienia takie jak:

  • ciepło - zimno;
  • jasno - ciemno;
  • dobrze - źle.

W grupach wyrazów antonimicznych natomiast może znajdować się wiele antonimów danego słowa, jak np. do słowa "bałagan" możemy znaleźć wiele wyrażeń przeciwstawnych, jak: porządek, uporządkowanie, dyscyplina, itd. Nauka, która zajmuje się między innymi antonimami to leksykologia.

Ciekawostką jest, że wyraz "antonim" ma także swój antonim i jest nim synonim.

Części mowy - odmienne i nieodmienne
Części mowy - odmienne i nieodmienne

Części mowy, w języku polskim, dzieli się na odmienne i nieodmienne. Do tych pierwszych zalicza się czasowniki,...

przeczytaj artykuł

2. Tworzenie antonimów

Antonimy często tworzymy przy pomocy przedrostków a-, anty lub nie-, np.:

  • nieużywany;
  • nieśmiertelny;
  • antyalergiczny;
  • aspołeczny.

Nie zawsze jednak uda nam się stworzyć antonim za pomocą przedrostka. Np. antonimem wyrazu "ciemny" nie będzie "aciemny" lub "nieciemny" tylko "jasny".

3. Jakie są rodzaje antonimów?

Językoznawcy dzielą antonimy na trzy rodzaje:

  • antonimy właściwe;
  • antonimy komplementarne;
  • konwersje.

3.1. Antonimy właściwe

Są to po prostu wyrazy przeciwstawne. Warto zauważyć, że podlegają stopniowaniu:

  • mądry - głupi, mądrzejszy - głupszy, najmądrzejszy - najgłupszy;
  • duży - mały, większy - mniejszy, największy - najmniejszy.

Nazywane są wyrażeniami parametrycznymi, ponieważ określają własności, które możemy stopniować.

3.2. Antonimy komplementarne

Inaczej: wyrazy o znaczeniach komplementarnych. Charakteryzują się tym, że zaprzeczenie jednego automatycznie potwierdza drugie, np.

  • Ona jest mężatką - ona nie jest panną;
  • Krzysztof nie ma włosów - Krzysztof jest łysy.

Tego typu wynikanie nie ma miejsca w dwóch pozostałych rodzajach antonimów.

Tryby czasownika. Co trzeba wiedzieć o tej części mowy?
Tryby czasownika. Co trzeba wiedzieć o tej części mowy?

Tryby czasownika: orzekający, rozkazujący i przypuszczający, wyrażają jakąś czynność lub stan, które...

przeczytaj artykuł

3.3. Konwersje

Ten rodzaj antonimu ma swój odpowiednik w pojęciu logicznym "konwers" - relacji odwrotnej, którą cechuje przeciwstawność, nieprzechodniość i symetryczność. Przykładem będzie:

  • sprzedać - kupić;
  • lekarz - pacjent;
  • zyskać - stracić;
  • naprawić - zepsuć.

4. Jaka jest rola antonimów w języku?

Podstawową funkcją antonimów jest podkreślenie kontrastów wyrażanych za pomocą języka. Wyrazy te wskazują na różnicę w emocjach i myślach. Ponadto wzbogacają słownictwo, choć w niektórych przypadkach ich użycie nie gwarantuje poprawnej wypowiedzi.

Warto zauważyć również, że czasem nie jest możliwe skonstruowanie wyrażenia antonimicznego w kontekście całego zakresu znaczeń wyrażenia.

Jak zapamiętać przypadki i ich odmianę?
Jak zapamiętać przypadki i ich odmianę?

Przez przypadki w języku polskim odmieniają się rzeczowniki, przymiotniki, liczebniki, zaimki i imiesłowy...

przeczytaj artykuł

5. Czym różni się antonim od oksymoronu?

Czasem mylimy antonimy z oksymoronami. Oksymoron polega na wykorzystaniu wyrazów, które nie tylko pozostają sprzeczne znaczeniowo, ale także jeden z nich określa drugi.

Tak więc:

  • Antonim: "Chodzę po lodzie i ogniu";
  • Oksymoron: "Ognisty lód".

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.