Alimenty na rzecz rodziców

Zdarza się, że dzieci pozywane są przez rodziców o alimenty. Dzieje się tak wtedy, gdy potomkowie nie poczuwają się do wsparcia, a rodzice nie są w stanie samodzielnie się utrzymać. Mogą oni wtedy wystąpić do sądu o alimenty.

Aby to żądanie ze strony rodziców było skuteczne, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

Polecane wideo:

  1. dziecko jest dorosłe,
  2. nie ma innych osób obowiązanych do alimentacji w pierwszej kolejności lub nie można od nich uzyskać świadczeń – dotyczy to małżonka,
  3. rodzic znajdzie się w niedostatku. Sądy uznają, że w taki stanie pozostaje nie tylko ten, kto nie dysponuje żadnymi środkami utrzymania, ale także ten, którego usprawiedliwione potrzeby nie są w pełni zaspokojone mimo posiadania dochodu (w postaci np.  pensji, renty, emerytury, zasiłku, czynszu z wynajmu nieruchomości). Zawsze ocenia się to indywidualnie.  Sąd bada, czy brak dochodu w kwocie wystarczającej do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb jest wynikiem okoliczności, za które rodzic nie ponosi odpowiedzialności (np. jest schorowany czy w bardzo zaawansowanym wieku), czy też jest to efekt jej wyboru (np. unika pracy, mimo że jest zdolny ją wykonywać, jest uzależniony od alkoholu i nie podejmuje leczenia, nie ubiega się o świadczenia z systemu ubezpieczeń społecznych, mimo spełniania przesłanek do ich przyznania).
  4. dziecko ma możliwości zarobkowe i majątkowe, by świadczyć pomoc finansową na rzecz rodzica. Sąd bada, jakie ma dochody, majątek i swoje obciążenia (wydatki na bieżące potrzeby swoje i swojej rodziny, w tym m.in. opłaty, kredyty).​​

Dzieci mogą wykonywać obowiązek alimentacji wobec rodziców w formie świadczeń w naturze, np. przekazując im żywność, odzież, leki. Jeśli tak się dzieje, tę okoliczność bierze się pod uwagę w toku postępowania o alimenty i przy ustalaniu wysokości świadczenia pieniężnego.

Niekiedy żądanie zasądzenia alimentów od dziecka na rzecz rodzica może wzbudzać kontrowersje. Zdarzają się bowiem przypadki, kiedy rodzic nie troszczył się o dziecko, nie łożył na jego utrzymanie przez całe jego życie, a nawet świadomie je krzywdził, np. stosując przemoc, a potem po latach pozywa samodzielne już dziecko o alimenty.

W takich okolicznościach pozwane dziecko może domagać się oddalenia żądania, argumentując w sądzie, iż obciążenie go alimentami w tych okolicznościach byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Mówi o tym art. 1441 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Pisząc odpowiedź na pozew, dorosłe dziecko powinno przytoczyć okoliczności świadczące o tym, że alimenty dla rodzica nie powinny być przyznane i poprzeć je dowodami, np. zeznaniami świadków.

Jeśli jednak nie ma przesłanek do oddalenia powództwa na przywołanej wyżej podstawie i spełnione są inne warunki, by alimenty zasądzić, sąd będzie analizował sprawę, próbując ustalić odpowiednią wysokość świadczeń.

Zgodnie z treścią art. 135 § 1 kodeksu, zakres świadczeń alimentacyjnych zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, zaś z drugiej - od zarobkowych i majątkowych możliwości osoby zobowiązanej. Oznacza to, że sąd będzie musiał ocenić, czy podane przez rodzica w pozwie kwoty wydatków na siebie nie są wygórowane oraz czy są uzasadnione (podobnie jak podane przez dziecko jego dochody i wydatki). Sąd musi wyważyć kwotę alimentów tak, by rodzic wyszedł ze stanu niedostatku, a dziecko nie straciło możliwości zaspokajania swoich potrzeb.

Tekst autorstwa Kancelarii radcy prawnego Dorota Kupper

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Porady prawne dla rodziców
Porady prawne dla rodziców

Matka na działalności gospodarczej - jakie prawa jej przysługują?

Matka na działalności gospodarczej - jakie prawa jej przysługują?

Urlop macierzyński Przedsiębiorcze mamy pod względem prawa do urlopu macierzyńskiego i jego długości traktowane są na równi z pracownicami zatrudnionymi na etacie. Od 1 stycznia 2016 roku, dzięki nowelizacji Kodeksu pracy, kobieta prowadząca własną działalność...

Porady prawne dla rodziców

62 dni wolnego na dziecko

62 dni wolnego na dziecko

i macierzyństwa podstawowym prawem rodzica chorego dziecka jest możliwość uzyskania zwolnienia lekarskiego na dziecko. Warunek jest jeden. Osoba będąca (...) na takim zwolnieniu musi sprawować nad nim osobistą opiekę. Jeśli nie ukończyło...

Porady prawne dla rodziców

Wyjazd rodzica z dzieckiem za granicę na pobyt stały

uprowadzenia dziecka i poważnymi konsekwencjami prawnymi. Opisane wyżej zasady nie mają zastosowania w sytuacji, gdy jedno z rodziców jest pozbawione (...) Rodzice się rozwodzą, jedno z nich postanawia...

Porady prawne dla rodziców

Urlop tacierzyński - zasady, wniosek, urlop macierzyński

Urlop tacierzyński - zasady, wniosek, urlop macierzyński

Urlop tacierzyński, określany także jako urlop ojcowski, to pełnopłatne zwolnienie z pracy, które pozwala ojcu włączyć się w opiekę nad dzieckiem. Długość urlopu tacierzyńskiego wynosi obecnie tydzień, jednak od 1 stycznia 2012 roku zostanie on wydłużony...

Porady prawne dla rodziców

Kary cielesne wobec dzieci w świetle polskiego prawa

tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny, a rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Karcenie dziecka to nieprawidłowe (...) rodziców do określonego postępowania, tj. zaprzestania...

Porady prawne dla rodziców

Zmiany dotyczące ulgi prorodzinnej. Co należy wiedzieć?

Zmiany dotyczące ulgi prorodzinnej. Co należy wiedzieć?

nad nimi władzę rodzicielską, są prawnymi opiekunami dzieci, wraz z którymi zamieszkują, lub rodzicami zastępczymi na podstawie orzeczenia wydanego (...) Początek roku to zwykle czas wdrażania szeregu nowości. Zmiany...

Porady prawne dla rodziców

Zmiana nazwiska dziecka

Zmiana nazwiska dziecka

pozbawienia władzy rodzicielskiej, brak pełnej zdolności do czynności prawnych albo śmierć jednego z rodziców). W celu zatwierdzenia wniosku, rodzic (...) , że jeżeli w chwili owej zmiany nastolatek...

Porady prawne dla rodziców

Urlop wychowawczy - charakterystyka, warunki, urlop macierzyński

Urlop wychowawczy to czas, jaki następuje po zakończeniu urlopu macierzyńskiego. Przysługuje on zarówno kobiecie, jak i mężczyźnie. Jest to bezpłatny okres zwolnienia, gdyż płatny urlop wychowawczy przysługuje tylko osobom o niskim dochodzie. Składka...

Porady prawne dla rodziców

Na czym polega zaprzeczenie ojcostwa i kto może je przeprowadzić?

Na czym polega zaprzeczenie ojcostwa i kto może je przeprowadzić?

W polskim prawie istnieje tzw. domniemanie, że dziecko pochodzi od męża jego matki i ma to miejsce w dwóch sytuacjach: gdy dziecko urodziło się podczas trwania ich małżeństwa; gdy dziecko urodziło się przed upływem 300 dni od ustania (np. w wyniku rozwodu)...