"Ptasie radio" Juliana Tuwima - analiza i interpretacja

Wiersz opowiada o audycji radiowej o dość nietypowym charakterze. Za jej nadanie z brzozowego gaju odpowiedzialne są ptaki. W eterze szukają odpowiedzi na nurtujące ich pytania: co świtem piszczy w trawie, gdzie ukrywa się echo w lesie, kto pierwszy powinien kąpać się w rosie, jak rozpoznać kto jest ptakiem, a kto nie. W audycji przewiduje się też czas na ptasie trele i dyskusje. Takie zestawienie tematów, które mają zostać podjęte, przypomina obrady parlamentarne.

Podmiot liryczny wymienia dalej uczestników audycji. Pojawiają się nazwy ptaków powszechnie występujące w Polsce: słowik, wróbel, kos, jaskółka, kogut, dzięcioł, gil, kukułka, szczygieł, sowa, kruk, czubatka, drozd, sikora i dzierlatka, kaczka, gąska, jemiołuszka, dudek, trznadel, pośmieciuszka, wilga, zięba, bocian, szpak.

By oddać klimat audycji, autor posługuje się onomatopejami. Stara się przełożyć język ptaków, aby był zrozumiały dla ludzi. Pierwszy głos zabiera znany z pięknego głosu słowik. Nikt jednak go nie rozumie. "Cóż to znowu za muzyka? Muszę zajrzeć do słownika, By zrozumieć śpiew słowika" - stwierdza wróbel i sam zabiera głos w audycji. Temu jednak sprzeciwia się kogut, bo głos wróbla jest zbyt hałaśliwy. Dalej udział w audycji biorą kukułka, która swojego poprzednika nazywa rozbójnikiem, oraz dzięcioł. Wtrącają się czajka i przepiórka.

Ostatecznie w ptasim radiu zamiast audycji, wybucha głośny harmider. Każdy ptak chciałby coś powiedzieć, ostatecznie spotkanie kończy się bójką. Interwencję musi podjąć ptasia milicja, która kończy audycję. Nie pada odpowiedź na żadne z zadanych na wstępie pytań.

Julian Tuwim z charakterystyczną dla siebie przenikliwością opisuje świat zwierząt, który można zinterpretować w odniesieniu do ludzkich zachowań. Ptaki nie mają cierpliwości, by wysłuchać siebie nawzajem. Walczą o pierwszeństwo i chcą, by to ich zdanie było uznane za właściwe.

Nieporozumienia i brak chęci spokojnej rozmowy doprowadziły do wybuchu konfliktu. Nikt nawet nie próbował pójść na kompromis.

Podmiot liryczny jest reporterem, którego zadaniem jest relacjonowanie ptasiej audycji. Porządkuje spotkanie: przedstawia uczestników i plan rozmów.

Wiersz składa się z dziewięciu strof. Mają one nieregularną budowę (ilość wersów jest różna, podobnie jak liczba sylab). Utwór jest bardzo dynamiczny, akcja wartka.

Środki stylistyczne, po które sięgnął autor w wierszu "Ptasie radio" to:

• onomatopeje („kukuryku”, „kuku! kuku!”, „stuku! puku!”)
• personifikacje (autor nadał ptakom cechy ludzkie)
• pytania retoryczne
• wykrzyknienia („Wstydź się, wstydź się!”)
• porównania („I wydziera się jak kurka!”)

Utwór Juliana Tuwima to bajka nie tylko dla dzieci. Zachwyca kunszt poetycki poety, ale też pełen humoru i lekkości styl wiersza.