"Niegrzeczne" dziecko w przedszkolu

Nieposłuszne dziecko w przedszkolu potrafi utrudnić pracę pań przedszkolanek, a rodziców przyprawić o ból głowy i zakłopotanie. Opiekunowie pragną, by ich dzieci były zdyscyplinowane i nie sprawiały kłopotów wychowawczych. Po skargach opiekunek z przedszkola często złoszczą się na pociechy i próbują tłumaczyć dziecku, że należy przestrzegać zasad ustalonych w grupie. Przedszkolak rzadko kiedy bywa "niegrzeczny" w sposób rozmyślny. Jego zachowania, które mogą wydawać się dorosłym psotliwe i zaczepne, wynikają najczęściej z ciekawości świata i chęci poznawania innych osób.

Polecane wideo:

1. Rozwój społeczny przedszkolaka

Rozwój trzylatka

U trzylatka silnie manifestowana jest potrzeba rozładowania emocji.

Rozwój społeczny dziecka w wieku przedszkolnym można rozpatrywać z dwóch punktów widzenia:

  • jako integrowanie się dzieci w grupę społeczną, co określa się mianem socjalizacji,
  • jako kształtowanie się jednostki w grupie.

Proces socjalizacji prowadzi do opanowania przez jednostkę wiedzy o swojej grupie oraz wiedzy o rolach społecznych, a także do opanowania przyjętych w tej grupie standardów i wartości. Dla przedszkolaka dobrą szkołą społecznego uczenia się są zabawy. Szczególnie ważne są zabawy w role, które pozwalają odkrywać reguły związane z daną rolą społeczną. Dzieci w wieku przedszkolnym wolą same ustanawiać reguły i im podporządkowywać swoje działanie niż postępować zgodnie z zasadami narzuconymi przez innych. Zabawa dobrze służy rozumieniu przez dziecko społecznych ról dorosłych. Przedszkolaki eksplorują w zabawie różne role społeczne: rodzinne, zawodowe. Przyjmują je zgodnie z płcią: dziewczynki zwykle odgrywają role kobiece, a chłopcy męskie.

2. Zasady postępowania w domu i w przedszkolu

Kryteria dobrego i złego zachowania zmieniają się wraz z rozwojem dziecka, ponieważ wzrasta świadomość malca i jego zdolność do kierowania własnym postępowaniem. Niemowlę, które zrzuci porcelanowego słonia z komody, nie jest "niegrzeczne", ale gdy zrobi to już czterolatek w przypływie gniewu i niezadowolenia – sprawa wymaga wychowawczej interwencji rodziców. Dziecko w wieku przedszkolnym, zwłaszcza pięcio- i sześciolatek, wie, co można, a czego nie wolno w domu czy w przedszkolu. Jeśli rodzice ustalają zasady wychowawcze, to bardzo dobrze. Dziecko wtedy ma pewne ustalone normy, których stara się trzymać i zdaje sobie sprawę, że ich przekroczenie może grozić karą.

Ustalanie zasad obowiązujących w domu i przedszkolu nie jest trzymaniem dziecka „na uwięzi”. Zasady postępowania pozwalają dobrze funkcjonować całej rodzinie i pomagają w wychowaniu. Przejrzyste reguły informują malca, czego rodzice czy opiekunowie, od niego oczekują i sprawiają, że dziecko czuje się bezpieczniej, zna granice postępowania. Wie, co jest dozwolone, a co zabronione. Ważne jest jednak to, by dorośli również respektowali ustalone zasady. Dziecko bowiem bierze przykład z góry. Jasne zasady sprzyjają, ponadto, rozwojowi samodyscypliny u dziecka. Oczywiście, przedszkolak jest „sterowany” regułami zewnętrznymi, ale to dorośli są ich prawodawcami i to oni egzekwują przestrzeganie ustanowionych praw. Ustalone normy dziecko zaczyna stopniowo uważać za własne i z czasem czuje się coraz bardziej odpowiedzialne za to, co robi.

Rodzice powinni od najmłodszych lat uczyć malucha, że powinien się dzielić z innymi – słodyczami, zabawkami itp. Trzylatek może jeszcze czasem nie wiedzieć, w jakich okolicznościach mówić „proszę” czy „dziękuję”, ale dorosły powinien mu to podpowiedzieć. Pięciolatki zazwyczaj nie mają już problemów z dostosowaniem się do reguł, które obowiązują w przedszkolu, co może jeszcze sprawiać trudności trzy- i czterolatkom. W zabawie starsze przedszkolaki respektują zasadę „raz ty, raz ja”, młodsze dzieci od oddania zabawki wolą zamienić ją na inną.

3. Negatywne zachowania dziecka

Za negatywne zachowania u dzieci uważa się agresję i brak posłuszeństwa. Przez agresję rozumieć należy działanie, które jest podejmowane z intencją szkodzenia innym. Agresja pojawia się w rozwoju dziecka wtedy, gdy zaczyna ono rozumieć, że może być przyczyną zmartwień innych osób. Dzieci w wieku przedszkolnym mogą przejawiać dwie formy agresji: instrumentalną i wrogą. Agresja instrumentalna występuje w dążeniu do osiągnięcia czegoś upragnionego, np. zabawki. W takim przypadku dziecko może popychać czy uderzać innego malucha. Agresja wroga z kolei jest obliczona na sprawienie bólu drugiej osobie, zarówno przez odwet, jak i sposób ustalenia dominacji w grupie. Agresja instrumentalna znika wraz z wiekiem, w miarę jak dzieci uczą się zachowywać kompromisowo.

Dzieci przedszkolne częściej dokuczają innym maluchom niż wykazują agresję fizyczną. Powodem konfliktów wśród dzieci w przedszkolu często staje się przedmiot, zabawka, stanowiąca obiekt pożądania. Ciekawe jest jednak to, że po uzyskaniu przez jedno z dzieci upragnionego przedmiotu żadne z nich nie jest nim dłużej zainteresowane. Chęć posiadania przedmiotu i możliwość wygrania z innymi stanowią elementy dziecięcej interakcji. U dzieci starszych bójki o przedmiot występują coraz rzadziej. Z wiekiem natomiast powstają i nasilają się formy agresji werbalnej, takie jak grożenie, dokuczanie czy obrażanie.

Młodsze dzieci mogą buntować się przed zaakceptowaniem ustalonych w przedszkolu zasad. Czasami jest to po prostu objaw temperamentu dziecka albo wkroczenie w fazę tzw. negatywizmu, kiedy to maluch na wszystkie propozycje jest skłonny odpowiedzieć „nie”. Nie wolno zmuszać dziecka do przestrzegania zasad wrogością czy krzykiem. Takie metody wychowawcze nie są skuteczne, a będą rodzić jeszcze większy bunt dziecka. Karcić należy tylko za jawne przejawy wrogości i nieposłuszeństwa. Zaczepne zachowania trzylatka wobec rówieśników nie są z reguły objawem "niegrzeczności", lecz nieumiejętną próbą nawiązania kontaktu, ciekawością. I co najważniejsze, wychowanie przedszkolaka polegać powinno nie tyle na karceniu złego zachowania, co na chwaleniu za dobre postępowanie. To nagrody, a nie kary są wychowawcze.

Joanna Krocz, 4 miesiące temu

Bibliografia

  • Harwas-Napierała B., Trempała J., (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka, t. 2, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ss. 113-119, ISBN 83-01-14151-4.

Wychowanie przedszkolaka

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Wychowanie przedszkolaka
Wychowanie przedszkolaka

Zakazane zabawki. Tego nie kupuj dziecku

Zakazane zabawki. Tego nie kupuj dziecku

Gdy rodzic proponuje zabawki Kilka klocków to wieża w zamku, patyk jest mieczem, krzesło - samochodem, a duża poduszka - statkiem. Wyobraźnia dziecka nie zna ograniczeń. A jeśli dodamy do niej ogromny potencjał zgromadzony w kreatywności, otrzymamy mieszankę...

Wychowanie przedszkolaka

Przedszkole to nie zoo...

Przedszkole to nie zoo...

. Jak, jako nauczyciel wychowania przedszkolnego oraz ojciec, skomentowałbyś ostatnie doniesienia medialne o ,,ucieczkach" przedszkolaków? Z punktu widzenia (...) nauczycieli wychowania...

Wychowanie przedszkolaka

Dlaczego dzieci nie powinny jeść w aucie?

 Dlaczego dzieci nie powinny jeść w aucie?

Zanieczyszczona tapicerka fotelika samochodowego jest nie tylko siedliskiem groźnych dla zdrowia patogenów, ale też może spowodować uszkodzenia mechanizmu pasów bezpieczeństwa. Foteliki samochodowe dla dzieci wybieramy z dużą starannością....

Wychowanie przedszkolaka

Trendy wychowawcze na 2016 rok

Trendy wychowawcze na 2016 rok

Mody rodzicielskie Rodzicielstwo, jak wszystko na świecie, ulega ciągłym przemianom. Jeszcze niedawno popularne było tzw. bezstresowe wychowanie (...) , wychowawczy dystans, później rodzicielstwo helikopterowe. Dzisiaj popularne jest...

Wychowanie przedszkolaka

Trudne pytania dzieci

Trudne pytania dzieci wynikają z ich dociekliwości, chęci poznania świata, rozwikłania tego, co dla nich obce i nieznane. Najbardziej kłopotliwe padają zwykle wtedy, gdy stoisz na jednej nodze w zatłoczonym autobusie, gdy sąsiadka wpada na herbatę albo...

Wychowanie przedszkolaka

Pomocy! Zgubiłam dziecko w supermarkecie!

Pomocy! Zgubiłam dziecko w supermarkecie!

W piątkowe popołudnie robisz zakupy w supermarkecie. Spokojnie przechadzasz się między półkami, wkładając nowe rzeczy do wózka. Wtem słyszysz: „ding dong" i czekasz, aż ktoś zacznie recytować numery rejestracyjne twojego samochodu, którego znowu nie zaparkowałaś...

Ospa wietrzna i półpasiec

Ospa w przedszkolu

Ospa w przedszkolu

Chorujący przedszkolak Dzieci w przedszkolu chorują praktycznie non stop.