Kamienie na szaniec - streszczenie lektury

Autorem "Kamieni na szaniec" jest profesor nauk humanistycznych, jeden z ideowych przywódców Szarych Szeregów, Aleksander Kamiński. Opowieść jest oparta na autentycznych wydarzeniach z końca lat 30. XX wieku i okresu okupacji niemieckiej.

Książka powstała na podstawie spisanej podczas Świąt Wielkanocnych krótkiej relacji Tadeusza Zawadzkiego (pseudonim "Zośka") w 1943 roku w majątku Szczęsne. O jej powstanie prosił Józef Zawadzki - ojciec "Zośki", który martwił się stanem psychicznym syna po śmierci Jana Bytnara i Aleksego Dawidkowskiego. Bohaterowi ci zginęli w zorganizowanej przez niego akcji pod Arsenałem.

Pierwowzorem postaci z "Kamieni na szaniec" były prawdziwe osoby, które swoim bohaterstwem zapisały się na kartach historii Polski. Kim byli?

• Aleks (Aleksy Dawidowski) - ur. w 1920 roku, ukończył gimnazjum Batorego w Warszawie. Niezwykle odważny, skłonny do poświęceń, ale także wesoły i zabawny. Poniósł śmierć wskutek postrzału w akcji pod Arsenałem, mając 23 lata;
• Rudy (Jan Bytnar) - ur. w 1921 roku, także absolwent gimnazjum Batorego. Inteligenty, zdolny, wszechstronnie utalentowany, niezwykle lojalny - okazał ogromny hart ducha, gdy podczas przesłuchań Gestapo nie ujawnił żadnego szczegółu działalności swojej i towarzyszy, zginął, mając 22 lata;
• Zośka (Tadeusz Zawadzki) - ur. w 1921 roku, był komendantem Wawra, miał duży autorytet wśród rówieśników, stąd też jemu przypadło objęcie dowództwa w akcjach; zginął pól roku po śmierci Rudego i Alka.

Akcja rozpoczyna się w 1939 roku, w wakacje. Bohaterowie - Alek, Rudy i Zośka właśnie ukończyli szkołę i marzą o dalszym życiu - studiach, rodzinie. Beztroskie życie zostaje brutalnie przerwane przez wybuch II wojny światowej, jednak każdy z nich wie, jak powinien się w takiej sytuacji zachować.

Bohaterowi należą do Warszawskiej Drużyny Harcerskiej i włączają się w działania przeciwko okupantowi. W pierwszej kolejności angażują się w działania "Małego Sabotażu", nieco później trafiają do Grup Szturmowych, gdzie przyjmują znane nam dzisiaj pseudonimy.

W pewnym momencie Rudy zostaje pojmany przez Gestapo, gdzie mimo okrutnych tortur nie wydaje współtowarzyszy. Przyjaciołom udaje się go odbić, jednak mimo to chłopiec umiera. W tej samej akcji ranny zostaje również Alek, który także ginie.

Zrozpaczony Zośka po utracie przyjaciół nie może znaleźć ukojenia, zaczyna pisać pamiętnik, w którym opisuje wszystkie wydarzenia. Niestety w niedługim czasie, podczas następnej akcji on także umiera, oddając życie za swój kraj.