Serdecznik pospolity - właściwości i zastosowanie
Serdecznik pospolity (gr. Leonurus cardiaca) to gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Ze względu na swój charakterystyczny wygląd bywa także nazywany lwim sercem, gęsią stopą czy lwim ogonem.
Pochodzi ze wschodniej Syberii. W średniowieczu był uprawiany na naszym kontynencie jako ceniona roślina lecznicza. Współcześnie porasta większą część Europy i strefę umiarkowaną Azji. Został przeniesiony również do Stanów Zjednoczonych.
W Polsce rośnie dziko w sadach, przy drogach, w zaniedbanych ogródkach, na rumowiskach i suchych łąkach.
Rozwija się szybko, ma wzniesioną, słabo rozgałęzioną łodygę, która wydziela nieprzyjemny zapach. Kwitnie od lipca do września. Jego kwiaty są drobne, różowe. Lubi słoneczne i suche stanowiska. Jest zapylany przez trzmiele.
Co się kryje w serdeczniku?
Ziele serdecznika zawiera wiele cennych składników – substancji czynnych i soli mineralnych. Możemy wśród nich wymienić: garbniki, saponiny, flawonoidy, terpeny, kwasy organiczne, sole krzemu, potasu i wapnia, glikozydy i stachydrynę. W zielu serdecznika występują także fitosterole, olejki eteryczne i kwasy fenolowe.
W Polsce jako surowca leczniczego używa się ziela. W innych krajach, szczególnie w Chinach, do mieszanek ziołowych dodaje się całą roślinę razem z nasionami.
Serdecznik pospolity – koi nerwy, wspomaga serce
Substancje zawarte w zielu serdecznika wpływają na obniżenie ciśnienia krwi. Stosuje się go w chorobach serca powstałych na tle nerwowym. Ziele wzmacnia naczynia krwionośne, mięsień sercowy i działa uspokajająco w stanach nerwicy.
Wywary z serdecznika są pomocne w nadmiernej pobudliwości, leczą stany lękowe, działają lekko nasennie. Są często stosowane podczas problemów z zasypianiem.
Stosowanie serdecznika w innych chorobach
Napary z ziela serdecznika mają właściwości moczopędne, żółciopędne, przeciwzapalne, przeciwgrzybicze.
Wyciągi alkoholowe z rośliny są polecane wewnętrznie w przypadkach skurczu przewodu pokarmowego, wzdęciach, biegunkach i zaparciach.
Serdecznik łagodzi dolegliwości związane z menopauzą. Warto go stosować przy chorobach tarczycy – przede wszystkim w nadczynności i towarzyszących jej palpitacjach serca oraz tachykardii. Reguluje także poziom cukru we krwi. Leczy się nim choroby nerek.
Serdecznik na skórę
Zewnętrznie odwary z ziela wykorzystuje się do obmywania i okładów na rany, blizny, drobne skaleczenia, uszkodzenia naskórka czy oparzenia I i II stopnia. Przyspieszają proces gojenia i dezynfekują. Serdecznik to zioło, które powinno być stosowane przez osoby o cerze trądzikowej lub skłonnej do wyprysków. Używany jako tonik wygładza cerę i pomaga pozbyć się nieestetycznych zmian.
Serdecznik - jak stosować
Serdecznik jest najczęściej stosowany w postaci naparu. Jedną łyżeczkę suszonego zioła zalej 150 ml wrzątku. Napar przykryj szklanym talerzykiem i odstaw do zaparzenia na ok. 15-20 minut. Tak przygotowaną herbatę należy pić przez cały dzień.
Zioło można również stosować w postaci nalewek, mieszanek ziołowych, np. z kozłkiem lekarskim, głogiem, melisą. Mało kto wie, że suszone ziele serdecznika można używać w kuchni jako przyprawę.
Kto powinien uważać
Mimo że ziele serdecznika ma świetny wpływ na poprawę funkcjonowania naszego organizmu i pomaga w leczeniu wielu chorób, nie wszyscy mogą po nie sięgać.
Kto powinien zachować ostrożność? Kobiety w ciąży i karmiące piersią muszą skonsultować się z lekarzem, zanim zdecydują się na stosowanie preparatów z serdecznika.
Jeśli zażywamy leki rozrzedzające krew, również powinniśmy zapytać lekarza o to, czy możemy używać roślinę w celach zdrowotnych.
