• lek. Małgorzata Horbaczewska
  • Artykuł zweryfikowany przez eksperta

Obserwacja śluzu szyjkowego - zmiany, warunki, parametry

Obserwacja śluzu szyjkowego to jedna z naturalnych metod planowania rodziny. Inaczej określana jest jako metoda Billingsów – od nazwiska jej odkrywców i propagatorów. Polega na obserwowaniu śluzu szyjki macicy w czasie cyklu miesiączkowego kobiety. W przeciętnym cyklu menstruacyjnym śluz szyjkowy występuje podczas dojrzewania pęcherzyka jajnikowego i poprzedza jajeczkowanie. Wzrost stężenia estrogenów przed jajeczkowaniem doprowadza do zwiększenia produkcji śluzu w szyjce macicy – co ułatwia określenie początku okresu owulacji, szczytowego momentu płodności kobiety w cyklu.

Obserwacja śluzu szyjkowego - zmiany, warunki, parametryObserwacja śluzu szyjkowego - zmiany, warunki, parametry
Źródło zdjęć: © GettyImages
Ewa Rosiecka

Obserwacja śluzu szyjkowego - zmiany

Jak zmienia się śluz szyjkowy w czasie cyklu miesiączkowego?

  1. Po miesiączce odczuwanie suchości w pochwie – brak śluzu.
  2. Odczuwanie lekkiej wilgotności w pochwie – śluz mętny, gęsty, kleisty.
  3. Odczuwanie mokrości w pochwie około owulacji – śluz przejrzysty i rozciągliwy.
  4. Po owulacji odczuwanie suchości w pochwie lub lekkiej wilgotności – śluz nieprzejrzysty i gęsty.

Śluz szyjkowy może również pojawić się bezpośrednio po miesiączce! Śluz w szyjce macicy jest konieczny do poczęcia dziecka, ponieważ umożliwia transport i przeżycie plemników w drogach rodnych kobiety.

Wyznaczanie dni płodnych

Gdy w pochwie nie ma śluzu, plemniki muszą zużyć więcej energii w czasie poruszania się, po kilku godzinach tracą zdolność ruchu i giną w niesprzyjającym, kwaśnym środowisku pochwy. Tylko obecność śluzu w pochwie daje męskim komórkom rozrodczym szansę na dotarcie do komórki jajowej i zapłodnienie jej.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:  

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

Obserwacja śluzu szyjkowego - parametry

Kobiety, które korzystają z metody Billingsów, systematycznie obserwują śluz szyjki macicy. W ocenie śluzu szyjkowego brane są pod uwagę następujące parametry:

  • odczucie stopnia wilgotności w przedsionku pochwy i na wargach sromowych wywołane brakiem lub obecnością śluzu (suchość, lekka wilgotność, mokrość, śliskość itp.),
  • konsystencja i wygląd śluzu – np. lepki, kleisty, ciągnący się, biały, nieprzejrzysty, mętny, podobny do białka kurzego jaja itp.
Istnieją różne metody obserwacji śluzu szyjkowego o różnych poziomach dokładności
Istnieją różne metody obserwacji śluzu szyjkowego o różnych poziomach dokładności © 123RF

Obserwacja śluzu szyjkowego - warunki

Śluz szyjkowy należy badać podczas każdej wizyty w toalecie, a wyniki zapisywać wieczorem w karcie obserwacji cyklu (najlepiej razem z pomiarami temperatury ciała). Nie powinnaś wprowadzać palca do pochwy, aby sprawdzić stopień jej wilgotności, ponieważ powoduje to błędy interpretacyjne.

Wystarczy, że dotkniesz papierem toaletowym ujście pochwy i ocenisz swoje odczucie (sucho, wilgotno, mokro). Jeśli stwierdzasz obecność śluzu w pochwie, powinnaś ocenić jego barwę (biały, żółtawy, mętny, przejrzysty itp.) i zbadać rozciągliwość między dwoma palcami dłoni (lepki, rwący się, rozciągliwy jak białko jaja kurzego itp.).

Obserwacja ilości i konsystencji śluzu szyjkowego jest pomocna w przewidywaniu terminu jajeczkowania. Należy jednak pamiętać, że stosowanie metody Billingsów jest możliwe pod warunkiem unikania mycia pochwy i używania dezodorantów do sfer intymnych czy podobnych kosmetyków.

Stosowanie wszelkich rodzajów środków do higieny intymnej nie tylko zmienia naturalne środowisko pochwy, ale i ułatwia zakażenia oraz zmienia strukturę śluzu. Należy zachować ostrożność w przypadku używania dopochwowych czopków lub maści antykoncepcyjnych.

Metoda Billingsów jest skuteczna jedynie w przypadku zachowania prawidłowego środowiska w pochwie. Jeśli zatem masz zapalenie pochwy, obserwacja śluzumoże być zawodna.

Płodność i niepłodność w metodzie Billingsów

Rozpoznawania początku dni płodnych w cyklu na podstawie obserwacji śluzu najlepiej uczyć się początkowo bez podejmowania współżycia płciowego. Gdy już potrafisz rozpoznawać moment owulacji w cyklu, możesz podjąć współżycie.

Zgodnie z metodą Billingsów, płodność kobiety rozpoczyna się w dniu pojawienia się jakiegokolwiek śluzu w pochwie lub jakiejkolwiek zmiany dotychczas występującej wydzieliny pochwowej.

Dni niepłodne w cyklu rozpoczynają się czwartego dnia po szczycie objawu śluzu. Szczyt objawu śluzu to ostatni dzień występowania przynajmniej jednej cechy śluzu płodnego, np. uczucia mokrości, śliskości w przedsionku pochwy, stwierdzenia przejrzystości albo rozciągliwości śluzu. Miesiączka rozpoczyna się najpóźniej 12-16 dni po „szczytowym punkcie” wydzielania śluzu.

Obserwacja śluzu szyjki macicy wyróżnia jeszcze okres względnej niepłodności, a więc niewykluczonej płodności, w czasie każdego krwawienia miesięcznego. W krótkich cyklach menstruacyjnych bywa tak, że już pod koniec miesiączki rozpoczyna się wydzielanie śluzu – które jest niedostrzegane przez kobietę z powodu krwawienia.

Jeśli partnerzy pragną zostać rodzicami, powinni podejmować współżycie w momencie występowania śluzu płodnego w pochwie kobiety. Jeżeli jednak chcą stosowac wspomnianą metodę jako metodę antykoncepcyjną należy podchodzić do sprawy znacznie rozważniej i bezwzględnie trzeba mieć na uwadze fakt iż nawet drobny błąd może skutkować zapłodnieniem.

Źródła

  1. Jonderko G., (red.), Podręczna encyklopedia zdrowia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2002, ss. 516-518, ISBN 978-83-7506-075-1.
  2. Wójcik E., Naturalna regulacja poczęć. Metoda objawowo-termiczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1991, ISBN 83-200-1592-8.
Wybrane dla Ciebie
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Nowy przedmiot w szkole. Ma mieć bardziej praktyczny wymiar
Nowy przedmiot w szkole. Ma mieć bardziej praktyczny wymiar
Był w sprzedaży od 2023. Sieć ostrzega i wycofuje produkt
Był w sprzedaży od 2023. Sieć ostrzega i wycofuje produkt