Witamina B2 – jakie pełni funkcje w organizmie i po czym poznać jej niedobór?

Witamina B2 została odkryta w 1879 roku przez dwóch naukowców. Paul Karrer i Richard Kuhn wyróżnili szereg jej prozdrowotnych właściwości i bardzo istotny wpływ na organizm. Witamina B2 czyli ryboflawina, podobnie jak witamina B1 odpowiada za uwalnianie energii z białek, tłuszczów oraz węglowodanów. Przyczynia się do prawidłowego wzrostu, rozwoju i regeneracji tkanek. Jest pomocna w łagodzeniu stresu.

Ryboflawina jest również odpowiedzialna za funkcjonowanie narządu wzroku, przynosi ulgę zmęczonym oczom i jest potrzebna w leczeniu zaćmy, a także jej zapobieganiu. Ma wpływ na wygląd skóry, a dzięki temu, że ułatwia wykorzystanie tlenu przez komórki skóry, włosów i paznokcie jest skutecznym wsparciem w walce z łupieżem.

Witamina B2 jest istotna dla procesu wytwarzania i działania niektórych hormonów. Reguluje produkcję czerwonych krwinek i przeciwciał. W przeważającej części magazynuje się w czerwonych ciałkach krwi. Ponad to, wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego, jest niezbędna do prawidłowej rozrodczości, bierze udział w przemianie aminokwasów i glukozy.

Ryboflawina jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, tak jak inne witaminy z tej grupy. Łatwo ulega zniszczeniu pod wpływem takich czynników jak: kofeina, alkohol, estrogen, antybiotyki oraz cynk. Według badań (opisanych w książce „Abecadło witamin i pierwiastków" Stanisława K. Wiąckowskiego) deficyt tej witaminy dotyka około 20 % osób, a jednocześnie jest najczęściej występującym niedoborem w krajach uprzemysłowionych. Jakie są charakterystyczne objawy niedoboru witaminy B?

W wielu przypadkach występują łagodne niedobory i są one powiązane z deficytami innych składników - witamin z grupy B - zwłaszcza witaminy B1 i B3 oraz z brakiem niacyny, B6 a także z deficytem żelaza.

Wczesny etap niedoboru

Do objawów, które można zauważyć na wczesnym etapie niedoboru należą:

• pieczenie języka, pieczenie warg, pieczenie jamy ustnej,
• pieczenie spojówek,swędzenie spojówek, przekrwienie oczu, pogorszenie ostrości widzenia,
• pęknięcia kącików ust, zapalenie kącików ust, zajady,
• wrażliwość na światło.
• problem z koncentracją i skupieniem uwagi.

Bardziej zaawansowany etap niedoboru

Im dłużej trwa niedobór tego składnika, tym poważniejsze mogą pojawić się objawy. Z czasem dochodzi do pogłębienia, nasilenia i kolejnych objawów takich jak:

• zapalenie języka,
• zapalenie błony śluzowej jamy ustnej,
• podwójne widzenie, zapalenie skóry i związane z zapaleniem charakterystyczne łuszczenie się skóry - najczęściej w obrębie brwi, wokół nosa i na płatkach uszu,
• u kobiet może dojść do zapalenia warg sromowych, zaś u panów do zapalenia worka mosznowego,
• bezsenność,
• bóle i zawroty głowy,
• depresja i histeria.

Zdaniem naukowców stosowanie diety ubogiej w witaminę B2 może sprzyjać rozwojowi raka przełyku, a także raka jelita grubego. Niedobory ryboflawiny mogą również wiązać się z chorobą beri-beri (zaburzenia pracy układu nerwowego, układu sercowo-naczyniowego oraz układu odpornościowego), przewlekłym zmęczeniem i osłabieniem, atrofią mięśni i kłopotami trawiennymi.

Na niedobór ryboflawiny narażone są kobiety w ciąży, kobiety w czasie laktacji, osoby w podeszłym wieku, weganie, osoby ze znaczną niedowagą i cierpiący na przewlekłe choroby. Deficyt może być skutkiem zarówno nieprawidłowej diety, jak i innej choroby np. gruźlicy czy zapalenia stawów.

Inną przyczyną może być stosowanie zbyt często antybiotyków, leków o działaniu uspokajającym i środków antykoncepcyjnych. Z kolei zażywanie antydepresantów i leków wpływających na funkcjonowanie układu nerwowego może oddziaływać na czynność tarczycy i zaburzyć proces wchłaniania witaminy B2.

Poważny brak witaminy B2 w organizmie kobiety w ciąży może bardzo niekorzystnie wpływać na rozwój płodu oraz powodować zahamowanie wzrostu.

Warto podkreślić, że wszelkie objawy budzące niepokój powinny być jak najszybciej skonsultowane z lekarzem. Mimo tego, że nie zawsze budzą nasze obawy, to mogą wskazywać na rozwój poważnych dolegliwości. W przypadku niedoboru witaminy B2 objawy często można pomylić z innymi chorobami, a tylko kontakt ze specjalistą i wykonanie odpowiednich badań wskaże właściwą przyczynę.

Leczenie niedoboru opiera się zazwyczaj na modyfikacji diety - przede wszystkim wzbogaceniu diety w produkty zawierające ryboflawinę takich jak: mleko, jajka, wątróbka, zielone warzywa, produkty pełnoziarniste, mięso, drożdże i ryby.

Poza zmianą nawyków żywieniowych często zaleca się także odpowiednią suplementację. Dawkę preparatu powinien dobrać lekarz na podstawie konsultacji, wyników badań i przyczyny niedoboru. Podjęcie kroków w odpowiednio szybkim tempie skutkuje zazwyczaj ustąpieniem większości objawów.

Źródło: "Abecadło witamin i pierwiastków" Stanisław K. Wiąckowski, wydawnictwo Tower Press, Gdańsk 2004, „Smaki ziół” Anna Stefańska, Aleksandra Halarewicz, wydawnictwo Twoja Kuchnia, 2019 rok.

Źródła

1. Dagmara Dąbek