Strona bierna - w jaki sposób ją tworzymy, kiedy stosujemy?

Strona bierna i czynna czasownika jest konstrukcją składniową - przy przekształcaniu zdania ze strony czynnej na bierną cała struktura zdania podlega przebudowaniu. W wyniku takiego działania podmiot w zdaniu czynnym staje się dopełnieniem, dopełnienie bliższe zmienia się w podmiot, a forma czasownika zmienia się z prostej na złożoną. Kiedy używamy strony biernej? Do czego służy? Jak tworzyć stronę bierną? Sprawdź!

Strona biernaStrona bierna
Źródło zdjęć: © Adobe Stock
Ewa Rosiecka

Czym jest strona bierna?

Strona bierna jest konstrukcją składniową, która wymaga użycia czasownika "zostać" lub "być". Jak wygląda zdanie w stronie biernej? Składa się z podmiotu, orzeczenia imiennego i imiesłowu przymiotnikowego biernego oraz dopełnienia.

Strona bierna jest przeciwieństwem strony czynnej, która zawiera podmiot i orzeczenie czasownikowe oraz dopełnienie.

Jak tworzymy stronę bierną?

Przekształcenie strony biernej w czynną i odwrotnie wymaga zmiany szyku zdania, a także zmiany podmiotu. Wyraz, który pełni rolę podmiotu w zdaniu wyrażonym w formie czynnej, w zdaniu biernym staje się dopełnieniem.

Analogicznie, dopełnienie bliższe ze zdania w formie biernej zmienia się w podmiot w formie czynnej.

W jakim celu używana jest forma bierna?

Strony biernej używamy, gdy chcemy podkreślić, że dana czynność wykonywana jest na podmiocie, który zachowuje się biernie.

W języku polskim strona bierna jest stosowana rzadziej niż czynna.

Przykładowe zdania w formie czynnej, przekształcone na bierną:

  • "Ania myje talerze." - "Talerze są myte przez Anię."
  • "Tata naprawia kran." - "Kran jest naprawiany przez tatę."
  • "Bartek prowadzi samochód" - "Samochód jest prowadzony przez Bartka."
  • "Dzieci oglądały bajkę." - "Bajka była oglądana przez dzieci."
  • "Drużyna Staszka wygrała mecz." - "Mecz był wygrany przez Drużynę Staszka."
Wybrane dla Ciebie