Dopełnienie. Czym jest, jaką rolę pełni w zdaniu?

Dopełnienie jest częścią zdania, określającą orzeczenie (czynność opisywaną w danym zdaniu). Odpowiada na pytania przypadków zależnych (wszystkich z wyjątkiem mianownika i wołacza):

• kogo?
• czego?
• komu?
• czemu?
• kogo?
• co?
• z kim?
• z czym?

Jak rozpoznać dopełnienie? W jego zidentyfikowaniu pomocne będzie właściwie postawione pytanie od orzeczenia - odpowiedź na nie to właśnie dopełnienie.

Dopełnienie może występować w dwóch rodzajach:

• bliższym;
• dalszym.

Dopełnienie bliższe charakteryzuje się tym, że po odpowiednim przekształceniu zdania (ze strony czynnej na bierną) ta część zdania przejmuje rolę podmiotu, np.

"Pilny uczeń odrobił zadania domowe." (strona czynna); "Zadania domowe zostały odrobione przez pilnego ucznia." (strona bierna).

Dopełnienie dalsze charakteryzuje się tym, że nie możemy w żaden sposób go przekształcić, aby wykorzystać go w roli podmiotu, np.

"Dziecko wytarło się ręcznikiem."

Dopełnieniem może być:

• rzeczownik, np."Oddałam Kasi jej książkę.";
• przymiotnik, np. "Marcin ukłonił się ojcu Marty.";
• liczebnik, np. "Zegar z kukułką wskazywał ósmą.";
• wyrażenie przyimkowe, np. "Tekst piosenki mówił o nieszczęśliwej miłości.";
• zaimek rzeczowny, np. "Mogłeś powierzyć to mnie.";
• bezokolicznik, np. "Lubię śpiewać."