Zaimek - podział i odmiana

Zaimek jest odmienną częścią mowy, pełniący funkcje innych, takich jak rzeczownik, liczebnik, przymiotnik i przysłówek i zależnie od tego, którą część mowy zastępuje, odpowiada na różne pytania. Dodatkowo od zastępowanej części mowy zależy, w jaki sposób jest odmieniany. Zaimek nigdy nie zastępuje czasownika.

Zastosowanie zaimka pomaga unikać powtórzeń, co wzbogaca wypowiedź i pozwala zachować dobry styl.

Zaimki dzielimy według dwóch kryteriów:

Podział zaimków ze względu na zastępowaną część mowy

• rzeczowne - zastępują rzeczowniki, np. ja, on, kto, nic;
• przysłowne - zastępują przysłówki, np. kiedy, gdzie, nigdy, jak;
• przymiotne - zastępują przymiotniki, np. każdy, który, czyj, mój, swój, jaki;
• liczebne - zastępują liczebniki, np. kilka, trochę, ile, tyle.

Podział zaimków ze względu na znaczenie

• zwrotne, np. się;
• osobowe, np. my, oni, on, one;
• dzierżawcze, np. nasze, twoje, wasze, ich;
• pytajne, np. co, kiedy, jak, gdzie, ile;
• nieokreślone, np. każdy, nic, nigdy, gdzieś;
• względne, np. który, gdzie, jak, kiedy;
• wskazujące, np. ten, tamto, tu.

Zaimki mogą występować w formach akcentowanych lub nieakcentowanych. Zależy to najczęściej od przypadku, w którym są użyte lub miejsca w zdaniu, które zajmują.

Akcentowane formy są dłuższe i stosujemy je na początku zdania lub po przyimku, np. "Mnie to zadanie nigdy nie wychodzi".

Formy nieakcentowane są krótsze i stosujemy na końcu lub w środku zdania, np. "To zadanie nigdy mi nie wychodzi" lub gdy odnosimy się do rzeczownika rodzaju nijakiego, lub też od razu po czasowniku, np. "Podgrzałam ci zupę".

Odmiana zaimków rzeczownych, liczebnych i przymiotnych jest taka sama, jak części mowy, które zastępują. Zaimki przysłowne, podobnie jak przysłówki nie odmieniają się.