Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Cytomegalia u noworodka

Cytomegalia dotyczy około 1% noworodków. Jest chorobą wirusową, wywoływaną przez CMV. W Europie Środkowej jej nosicielem jest około 60-80% populacji. Większość zakażeń cytomegalią ma charakter bezobjawowy. Wirus CMV rozprzestrzenia się na drodze kontaktów seksualnych, drogą wstępującą z matki na płód w czasie ciąży i podczas porodu, poprzez transfuzję krwi albo przeszczep zainfekowanych narządów. Cytomegalia wrodzona, czyli występująca u noworodka zakażonego od chorej w ciąży matki, może się ujawniać zaraz po urodzeniu lub w późniejszym okresie rozwoju dziecka.

1. Ryzyko zakażenia wirusem CMV

Zakażenie wirusem CMV może mieć charakter pierwotny lub nawrotowy – jeśli następuje reaktywacja wcześniej bytującego, uśpionego w organizmie wirusa lub nadkażenie nowym szczepem CMV. Cytomegalowirus może występować we wszystkich płynach ustrojowych i tkankach. Źródło zakażenia stanowią: ślina, wydzielina szyjki macicy, pokarm kobiecy, nasienie mężczyzny. Częstość zakażeń zależy od wieku osoby, aktywności seksualnej i statusu socjoekonomicznego. Okresy życia, w których występuje największe ryzyko narażenia na infekcję CMV, to: wczesne dzieciństwo, okres dojrzewania, okres rozrodczy.

Co zwiększa prawdopodobieństwo zakażenia cytomegalowirusem?

  • Duża aktywność seksualna i częste zmienianie partnerów seksualnych.
  • Niedawno rozpoczęte życie płciowe.
  • Stwierdzenie choroby przenoszonej drogą płciową.
  • Posiadanie dzieci w wieku przedszkolnym.
  • Wykonywanie zawodu przedszkolanki, opiekunki do dzieci w żłobku, nauczycielki, pielęgniarki w placówkach opieki zdrowotnej.

Można wyróżnić grupy ryzyka zakażenia CMV. Należą do nich:

  • dzieci matek zakażonych pierwotnie CMV w ciąży, w trakcie porodu i po porodzie,
  • biorcy szpiku kostnego, narządów wewnętrznych i świeżej krwi,
  • osoby podejmujące częste kontakty płciowe z różnymi partnerami,
  • osoby chore na AIDS,
  • osoby leczone lekami immunosupresyjnymi.

2. Zakażenie cytomegalią w ciąży

Coraz częściej występującym problemem jest ciąża u pacjentek, które mają obniżoną odporność. Są to zwykle kobiety po chemioterapii, poddane immunosupresji po transplantacji lub zakażone wirusem HIV. W tej grupie pacjentek często dochodzi do nawrotowych zakażeń wirusem CMV. Chodzi tutaj albo o reaktywację uśpionego w organizmie wirusa na okres ciąży, albo o ponowne nadkażenie kobiety nowym typem drobnoustroju. Pierwotna infekcja CMV u kobiet ciężarnych przebiega zazwyczaj skąpoobjawowo lub nawet bezobjawowo. Niektóre z pojawiających się objawów mogą sugerować mononukleozę zakaźną – jest to tzw. zespół mononukleozopodobny. Rzadko w przebiegu cytomegalii u ciężarnych występują bóle głowy, ból gardła, kaszel i gorączka.

Zakażenie wirusem cytomegalii w trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do porodu przedwczesnego. Zakażenie noworodka rzadko następuje w czasie porodu. Krótkie trwanie ciąży i dystrofia płodu zwiększają ryzyko wystąpienia u noworodka pełnoobjawowej cytomegalii. Jeśli matka chorująca na cytomegalię karmi piersią, może zarazić swoje dziecko w pierwszych miesiącach życia. Zakażeniu przez pokarm matki ulega około 40-60% noworodków karmionych naturalnie. Infekcje te są jednak bezobjawowe i nie pozostawiają żadnych zdrowotnych konsekwencji dla dziecka.

3. Objawy cytomegalii wrodzonej

Jeśli kobieta ulegnie w ciąży pierwotnemu zakażeniu CMV, prawdopodobieństwo zarażenia dziecka wynosi ok. 20-50%. Ponadto, wśród maluchów szczególnie narażonych na to schorzenie, cytomegalia pełnoobjawowa rozwija się w ok. 10-15% przypadków. U pozostałych noworodków, które uległy zakażeniu wewnątrzmacicznemu, objawy choroby mogą się ujawnić w odległym czasie w postaci uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, wad słuchu i wzroku. Nasilenie objawów wrodzonej cytomegalii zależy od okresu ciąży, w którym matka uległa pierwotnej ekspozycji na wirusa. Najcięższy przebieg choroby u noworodków mają infekcje nabyte przez matkę w pierwszym trymestrze ciąży.

Jeżeli zakażenie wirusem CMV rozwinie się u kobiety w pierwszych miesiącach ciąży, możliwe jest wystąpienie powikłań u dziecka. Są to przede wszystkim:

  • wady wrodzone,
  • mikrocefalia,
  • zwapnienia śródczaszkowe,
  • niska masa noworodka.

W przypadku zakażenia mającego miejsce na końcowym etapie ciąży, powstaje ryzyko objęcia chorobą narządów ciała, co może prowadzić do uszkodzenia wątroby, małopłytkowości, plamicy, czy śródmiąższowego zapalenia płuc. Jednak nawet jeżeli maluch został zarażony w trakcie porodu lub po nim, choroba nie daje wyraźnych objawów.

Pełnoobjawowa cytomegalia wrodzona występuje u około 10-15% noworodków zaraz po urodzeniu lub w ciągu dwóch tygodni od porodu. Objawy cytomegalii wrodzonej, to:

  • powiększona śledziona i wątroba,
  • zahamowanie rozwoju płodu,
  • wirusowe zapalenie wątroby,
  • puchlina brzuszna,
  • wady serca,
  • żółtaczka,
  • małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna,
  • plamica,
  • zapalenie płuc,
  • niedrożność dróg żółciowych,
  • wady neurologiczne, np. zaburzenia wzroku i słuchu, małogłowie, czy powiększenie komór mózgowych.

Do najczęściej występujących symptomów wrodzonej cytomegalii zaliczamy wzrost poziomu enzymów wątrobowych, żółtaczkę oraz powiększoną wątrobę. Tymczasem małopłytkowości niekiedy towarzyszą zmiany na skórze. Zapalenie siatkówki oraz naczyniówki, obejmujące jedno lub dwóje oczu, pojawia się u ok. 20% zakażonych noworodków. W przypadku, gdy zapalenie dotyczy także plamki żółtej oka, istnieje ryzyko utraty wzroku, zeza lub uszkodzenia nerwu wzrokowego. W wyniku pełnoobjawowej cytomegalii zaburzenia słuchu pojawiają się u ok. 50% dzieci, natomiast w przypadku choroby przebiegającej bezobjawowo – u ok. 30%. Rokowania w cytomegalii wrodzonej są złe. 10% noworodków umiera. Te dzieci, które przeżyją, mają zwykle upośledzenie umysłowe różnego stopnia, problemy z równowagą, mikrocefalię, wady słuchu i wzroku, trudności z nauką.

4. Leczenie cytomegalii u ciężarnych

Ze względu na nieznane ryzyko wystąpienia cytomegalii wrodzonej i trudne do określenia nasilenie objawów u noworodka, u kobiet z zakażeniem pierwotnym raczej schorzenia się nie leczy. Dużo ważniejsze jest zapobieganie jego wystąpieniu poprzez unikanie przebywania wśród osób po immunosupresji, chorych na grypę lub mononukleozę oraz dzieci w wieku przedszkolnym. Idealnym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie obowiązkowych szczepień dziewcząt przed ukończeniem okresu dojrzewania. Niestety, jak dotąd szczepionka na CMV nie została jeszcze wynaleziona. Nie posiadamy także leków, które mogłyby okazać się skuteczne w walce z wirusem u kobiet ciężarnych.

Joanna Krocz,
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Mamuśki

Beata33 • ostatni post 16 minut temu

877
Artykuły Cytomegalia
Cytomegalia

Objawy cytomegalii

Cytomegalia to choroba wirusowa, na którą jeszcze nie wymyślono ani lekarstwa, które podawane w ciąży byłoby bezpieczne, ani ... odsetka zakażonych. Większość nawet nie jest świadoma, że zaraziła się cytomegalią. Po zainfekowaniu, wirus pozostaje już w organizmie na zawsze. Jeśli pojawi się obniżenie odporności, wirus może się uaktywnić. Cytomegalia u kobiet w ciąży Cytomegalia ... i jest to stan bądź dotyczący węzłów szyjnych, bądź też uogólniony. Jeśli kobieta zaraziła się cytomegalią wcześniej, wirus może...

Cytomegalia

Leczenie cytomegalii

Cytomegalia jest chorobą wirusową wywołaną przez Cytomegalowirus (CMV). Obecnie nie istnieje szczepionka, która chroniłaby ... . Leczy się dzieci z wrodzoną cytomegalią, ale dopiero po urodzeniu, kiedy można stosować leki wirostatyczne i gotowe przeciwciała przeciwko wirusowi cytomegalii. Czym jest cytomegalia? Cytomegalia jest chorobą wirusową wywołaną przez Cytomegalowirus. Przechorowanie cytomegalii (cytomegalia pierwotna) wywołuje krótkotrwałą odporność, ale nie uodparnia na wirusa na całe życie.

Badania w ciąży

Cytomegalia

Cytomegalia w ciąży ma groźne skutki zdrowotne dla dziecka. W chwili obecnej profilaktyka zakażeń cytomegalią w ciąży sprowadza się głównie do unikania przez ciężarną kontaktów z osobami z grup wysokiego ryzyka zakażenia, np. osób poddawanych leczeniu...

Zakupy dla niemowlaka

Wszystko dla noworodka

Przyjście dziecka na świat wiąże się z przygotowaniami rodziców do właściwego przyjęcia malucha w domu i rodzinie. Mały człowieczek ma bardzo duże potrzeby. Przyszli rodzice pr

Co może niepokoić?

Choroby noworodka

Układ odpornościowy noworodka jest jeszcze niedojrzały, dlatego dziecko jest w większym stopniu narażone na infekcje wirusowe lub bakteryjne. Z tego powodu wskazane jest, by nowonarodzone dziecko nie miało styczności z osobami zmagającymi się z zakażeniami...

Pielęgnacja niemowlęcia

Kąpiel noworodka

Kąpiel noworodka

Kąpiel noworodka, zwłaszcza ta pierwsza, tuż po przyjściu ze szpitala, u każdego młodego rodzica wiąże się z niepewnością i jest wielkim wyzwaniem. Noworodek jest tak drobny, że rodzice boją się, iż zrobią mu niechcący krzywdę. Nie wiedzą, jak trzymać...

Pielęgnacja pępka u noworodka

Pielęgnacja noworodka

Pielęgnacja noworodka

Kiedy przyjeżdżamy z dzieckiem do domu tuż po porodzie, ogarnia nas nagłe przerażenie. Przecież ja nie potrafię trzymać tego dziecka, a przecież muszę je wykąpać! Jak to zrobić? Ja

Przerwy w oddychaniu u niemowląt

Sapka u noworodka

Sapka u noworodka to inaczej trudności z oddychaniem u dziecka. Przyczyn sapki jest wiele, przy czym drogi oddechowe noworodka są tak małe, że każda ilość zgromadzonej wydzieli

Ważny temat - Pierwszy krok w alergii pokarmowej i atopowym zapaleniu skóry

Chrapanie noworodka

Noworodek może chrapać? - zapytasz. Ależ oczywiście. Gdy z dziecięcego pokoju dobiegają niepokojące dźwięki, nie lekceważ ich. Chrapanie podczas snu może się przydarzyć nawet nowor

Ważny temat - Jesienne infekcje - jak pomóc dziecku przy zatruciach pokarmowych?

Stękanie noworodka

Świeżo upieczeni rodzice nierzadko wpadają w panikę, gdy dziecko zaczyna wydawać z siebie niepokojące dźwięki. Gdy noworodek zaczyna stękać, jęczeć i robić śmieszne miny podczas wy