Liszaj u dziecka – przyczyny, objawy, domowe sposoby i leczenie

Liszaj u dziecka jest zapalną chorobą skóry i błon śluzowych, która budzi duży niepokój rodziców. Dobra wiadomość jest taka, że ma ona charakter łagodny.

Liszaj płaski (łac. lichen planus) u dzieci, bo o nim mowa, najczęściej rozpoznaje się w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (u pacjentów w przedziale wiekowym od 5 do 10 lat), choć chorobę diagnozuje się także u niemowląt i osób dorosłych. Zaobserwowano, że częściej zapadają na nią kobiety niż mężczyźni. Najwięcej zachorowań odnotowuje się wiosną i latem.

Wyróżnia się kilka odmian liszaja płaskiego. Te różnią się lokalizacją oraz wyglądem zmian skórnych. Do najczęstszych rodzajów liszaja płaskiego należy:

• liszaj linijny,
• liszaj obrączkowy,
• liszaj barwnikowy,
• liszaj pęcherzowy,
• liszaj przerostowy (liszaj hiperkarotolityczny, liszaj brodawkujący),
• liszaj zanikowy,
• liszaj wrzodziejący,
• liszaj typu pemfigoidu,
• liszaj erytrodermiczny,
• liszaj odwrócony,
• liszaj mieszkowy.

Jak wygląda liszaj? Jakie są jego objawy? Dermatoza manifestuje się w postaci asymptomatycznej wysypki – małych, wypukłych guzków o sinofioletowej barwie i lśniącej powierzchni, które w ciągu kilku dni na skórze oraz błonach śluzowych tworzą długie pasmo (może mieć od 2 mm do 2 cm szerokości i kilka centymetrów długości (niekiedy pasmo osiąga większe rozmiary).

Zmiany skórne związane z liszajem są zwykle zlokalizowane na powierzchniach zgięciowych kończyn, klatce piersiowej, błonach śluzowych, paznokciach i skórze owłosionej głowy oraz narządach płciowych.

Obserwuje się także liszaj na twarzy u dziecka, w tym liszaj u dziecka przy ustach. Czasami choroba atakuje paznokcie. Wówczas te stają się grubsze, rozdwajają się, widać na nich wgłębienia.

Dla liszaja płaskiego charakterystyczny jest świąd skóry w miejscu zmian skórnych, który może być bardzo intensywny i uciążliwy. Na utrwalonych zmianach można zaobserwować tak zwaną siateczkę Wickhama (cienkie, białawe linie pokrywające zmiany). Pojawia się także objaw Köbnera. Mówi się o nim, gdy w następstwie urazu skóry dochodzi do wysiewu zmian grudkowych.

Dokładna przyczyna liszaja jest nieznana. Według specjalistów choroba ma związek z reakcją alergiczną lub immunologiczną. Objawy choroby mogą pojawić się wskutek kontaktu z alergenami, lekami oraz chemikaliami.

Do pojawienia się liszaja na skórze może przyczynić się atopowe zapalenie skóry (AZS). Osoby dotknięte liszajem nierzadko mają w rodzinie przypadki astmy, alergicznego nieżytu nosa oraz atopowego zapalenia skóry.

Liszaj płaski a liszajec zakaźny

Czy liszaj u dziecka może być zakaźny dla innych dzieci? Okazuje się, że nie. Nie jest on bowiem chorobą zakaźną. Skąd takie podejrzenia?

Liszaj płaski bywa mylony z liszajcem zakaźnym, który jest wywoływany przez bakterie (gronkowiec złocisty i paciorkowce). Można się nim zarazić poprzez bezpośredni kontakt z osobą chorą oraz przedmiotami, których używała osoba chora.

Liszaj może ustąpić samoistnie, bez podjęcia leczenia, w okresie od 3 do 12 miesięcy. Niemniej w przypadku dzieci konsultacja ze specjalistą jest wskazana.

Jakie są metody leczenia liszaju u dzieci? Co na liszaj u dziecka? To zależy. I tak:

• Gdy zmiany pojawiły się w jamie ustnej, by złagodzić objawy i ułatwić spożywanie pokarmu, lekarz może zalecić aplikowanie miejscowych leków znieczulających.
• Na zmiany skórne sprawdzają się kremy lub maści z glikokortykosteroidami stosowane w celu złagodzenia zmian skórnych. Po nałożeniu warstwy leku warto założyć opatrunek, by chronić skórę przed rozdrapywaniem zmian wywołanych liszajem. W przypadku wysuszenia skóry wskazane jest stosowanie maści lub kremów o działaniu nawilżającym.
• Jeżeli choroba zaatakowała paznokcie, należy uzbroić się w cierpliwość. Liszaj na paznokciach ustępuje zwykle samoistnie w ciągu 30 miesięcy.

Jak rodzice mogą zapobiegać pojawieniu się liszaju u dzieci? Niestety nie istnieją skuteczne sposoby w ramach profilaktyki choroby. Jeśli choroba się pojawiła, bardzo ważne jest ograniczenie styczności z niektórymi lekami i chemikaliami, by nie doszło do nasilenia symptomów.