Laktoferyna – właściwości, występowanie

Laktoferyna to białko o właściwościach antybakteryjnych. Występuje m.in. w siarze, czyli pierwszych porcjach mleka matki. Dzięki niej noworodek dostaje nie tylko moc składników odżywczych, ale również ochronę przeciwbakteryjną. Ale nie tylko dzieci mogą korzystać z jej dobrodziejstw. Białko występuje także w zwykłym mleku krowim. Okazuje się więc, że nie warto z niego rezygnować.

Mleko krowie zawiera cenną dla odporności laktoferynęMleko krowie zawiera cenną dla odporności laktoferynę
Źródło zdjęć: © 123rf
Magdalena Bury

Laktoferyna, czyli co?

Laktoferyna (inaczej laktoferryna lub laktotransferyna) jest bioaktywnym składnikiem, endogennym białkiem globularnym z grupy transferyn, które wykazuje właściwości antybakteryjne. Po raz pierwszy odkryto ją w mleku, a dokładniej – w białku w nim występującym. W składzie laktoferyny izolowanej z mleka odnaleziono żelazo. Potwierdziły to badania przeprowadzone w 1960 roku.

Kolejnym naukowcom udało się dowieść, że laktoferyna nie występuje tylko w mleku i dzieli się na dwie różne formy: holo-laktoferynę (z żelazem) oraz apo-laktoferynę (bez żelaza). Okazało się, że białko produkowane jest przez komórki nabłonka, który wyściela gruczoły wydzielnicze i znajdziemy je w mleku z piersi matki, pocie, ślinie, łzach, wydzielinie z pochwy oraz w nasieniu.

To jednak w mleku matki, a dokładnie w siarze, znajduje się najwięcej laktoferyny. Białko jest elementem wzmacniającym układ immunologiczny malucha. To dzięki laktoferynie dziecko nabiera odporności wrodzonej.

Dziecko wraz z mlekiem matki nabywa odporność wrodzoną
Dziecko wraz z mlekiem matki nabywa odporność wrodzoną © 123rf

Laktoferyna chelatuje, czyli przyłącza do siebie wolne jony żelaza. Dzięki temu wolno krążące jony nie są dostępne dla szkodliwych drobnoustrojów. Zjawisko to wykorzystywane jest np. w sprayach do nosa i tabletkach do ssania o działaniu przeciwdrobnoustrojowym.

Białko wykazuje również właściwości przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne, przeciwpasożytnicze, przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe. Wynika to z faktu, że laktoferyna łączy się ze strukturami powierzchniowymi wirusów, grzybów oraz bakterii. Białko blokuje także miejsce łączenia się patogenu oraz uniemożliwia wniknięcie wirusa do komórki. Hamuje też receptory komórkowe patogenu.

Prościej mówiąc – laktoferyna uniemożliwia rozwijanie się infekcji wirusowych oraz bakteryjnych. Właśnie dlatego białko dodawane jest do antybiotyków. Taka mieszanka działa zdecydowanie skuteczniej. Laktoferynę stosuje się także w produkcji leków na chorobę Alzheimera, AIDS, SM (stwardnienie rozsiane) czy astmę.

Białko wzmacnia odporność. Aktywuje komórki NK (nazywane naturalnymi zabójcami), które znajdują się w układzie immunologicznym. Laktoferyna chroni również przed niedoborami żelaza, a nawet uzupełnia je. Przeciwdziała więc anemii oraz osłabieniu organizmu.

Poziom laktoferyny w organizmie zmienia się w zależności od wieku czy stanu zdrowia. I właśnie dlatego każdy z nas powinien nieustannie przyjmować produkty, które mają to cenne białko w swoim składzie. Jego optymalny poziom wzmacnia organizm oraz działa profilaktycznie w anemii z powodu niedoboru żelaza.

Przeczytaj koniecznie

Gdzie znajdziemy laktoferynę?

Najczęściej białko uzyskuje się z serwatki oraz mleka odtłuszczonego. Największe ilości znajdują się w świeżym mleku (może być takie podawane z automatu), najmniejsze – w mleku UHT, czyli poddawanemu pasteryzacji. W mleku krowim znajdziemy do 150 mg/l tego białka.

Laktoferynę stosuje się w produkcji leków na infekcje górnych dróg oddechowych, suplementów żelaza oraz mieszanek dla niemowląt i dzieci. Znajdziemy ją również w fermentowanym nabiale oraz w gumach do żucia.

Produkty z zawartością tego białka w składzie mogą być stosowane praktycznie bez ograniczeń. Białko jest nietoksyczne oraz odporne na działanie soków produkowanych przez żołądek. Niepożądane skutki uboczne nie wystąpiły nawet po przyjęciu dawki 2000 mg/kg masy ciała.

Białko wytwarzane jest również w organizmie, np. w trzustce, gdzie bierze udział w kontrolowaniu mikroflory dwunastnicy. Produkowana w nerkach przyczynia się do obniżenia poziomu wolnego żelaza w moczu. Laktoferyna wykazuje również właściwości przeciwutleniające, dzięki którym chroni organizm przed stanami zapalnymi.

Wybrane dla Ciebie