Chemiczne dodatki do żywności, których nie należy się bać

E-140, E-100, E-260. Wpadasz w panikę, gdy na liście składników różnych produktów znajdujących się na półkach sklepowych zauważasz te duże drukowane litery i stojące obok nich cyfry? Takie składniki to nie tylko sztuczne aromaty o działaniu szkodliwym dla zdrowia człowieka. To także substancje pochodzenia naturalnego.

Listę chemicznych dodatków do żywności sporządza Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Pod numerami E-100-199 znajdują się barwniki spożywcze, natomiast pozycje 200-299 to konserwanty. Oto kilka takich, których nie należy się bać.

Ewa Rycerz

1 z 6E-100 - kurkumina

Kurkumina jest naturalnym barwnikiem o żółtym odcieniu. W naturze występuje w prawdopodobnie najzdrowszej przyprawie na świecie – kurkumie. Otrzymywana jest z korzeni i łodygi rośliny o takiej samej nazwie. Ma działanie antynowotworowe, hamujące postęp demencji starczej i choroby Alzheimera.

Kurkumina, która znajduje się na liście EFSA, jest oczyszczonym związkiem chemicznym stosowanym najczęściej do barwienia serów, serków topionych, ciast, panierek. Nie wywołuje reakcji alergicznych, jest w pełni bezpieczna. Jej dzienna dawka do spożycia to 1 mg/kg masy ciała.

2 z 6E-160d - likopen

Obraz
© 123RF

Naturalny przeciwutleniacz, substancja redukująca ryzyko zawału serca, zmniejszająca zagrożenie nowotworami. To naturalny pigment występujący zarówno u roślin, jak i u zwierząt. Na skalę przemysłową składnik ten pozyskuje się z pomidorów i czerwonych grejpfrutów.

W jakich produktach przetworzonych znajdziemy likopen? Barwnik ten dodaje się głównie do barwienia zup instant lub w puszce, napojów gazowanych, jogurtów. Co ciekawe, właśnie w postaci przetworzonej, np. w formie ketchupu, likopen wchłania się łatwiej. Produkty z jego dodatkiem warto jeść w towarzystwie oliwy lub innych tłuszczów - to także podnosi efektywność wchłaniania tego związku.

3 z 6E-150 - karmel

Substancja nadaje barwę od ciemnego brązu do koloru czarnego. Powszechnie stosowana w napojach gazowanych, cukierkach i innych wyrobach cukierniczych, a także w sosach. Otrzymywany jest w procesie termicznej obróbki cukru i nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, o ile oczywiście nie zjemy go w ogromnych ilościach.

E-150a otrzymuje się także w obecności substancji zasadowych: amoniaku, siarczynu lub ich kombinacji. Niestety, karmel siarczynowy (E-150b), choć obecny w pieczywie czy lodach, może szkodzić wątrobie.

Z kolei karmel amoniakalny (E-150c) poprawia kolor dżemów i czekolad, ale z drugiej strony – negatywnie wpływa na pracę żołądka. Natomiast karmel amoniakalno-siarczynowy hamuje matabolizm witaminy B6 oraz może wywoływać biegunkę.

Dlatego podczas zakupów produktów o cemnym kolorze, warto szukać takich, które albo nie są wcale barwione, albo posiadają barwnik E150a.

4 z 6E-140 - chlorofil

Obraz
© 123RF

Jeden z najbezpieczniejszych barwników naturalnych. Występuje też pod nazwami biophyll, chloresium, darotol lub ennds. Na skalę przemysłową pozyskuje się go z pokrzywy, różnych gatunków traw i z lucerny. Używa się go do produkcji zup, sosów, oliwy z oliwek, oleju sojowego, lodów oraz fermentowanych napojów mlecznych. W kosmetyce chlorofil stosuje się w produkcji antyperspirantów i płynów do płukania jamy ustnej.

Chlorofil w naturalnej wersji jest zastrzykiem energii dla organizmu. Jego cząsteczki są łudząco podobne do cząsteczek hemu, jakie występują w ludzkiej krwi. Dzięki temu dotlenia organizm, oczyszcza go i niweluje objawy przemęczenia.

5 z 6E-270 - kwas mlekowy

Obraz
© 123RF

Gęsta, zazwyczaj bezbarwna ciecz, o łagodnym, lekko kwaskowatym smaku. W naturze występuje w wielu owocach, warzywach, winie i produktach fermentowanych, np. w kefirze. Do celów spożywczych otrzymuje się go w procesie naturalnej fermentacji białego cukru spożywczego.

Kwas mlekowy jest półproduktem dodawanym do jogurtów, serów, zsiadłego mleka. Służy do konserwowania żywności, posiada również właściwości przeciwgnilne, bakterobójcze i stabilizacyjne, dzięki którym produkt charakteryzuje się dłuższą przydatnością do spożycia.

Co ważne, kwas mlekowy jest całkowicie przyswajalny przez organizm i bezpieczny dla wątroby, nerek, trzustki, pęcherzyka żółciowego oraz pęcherza moczowego.

6 z 6E-296 - kwas jabłkowy

Obraz
© 123RF

W naturze ma postać białych, drobnych i rozpuszczalnych w ciepłej wodzie kryształków. W przemyśle spożywczym kwas jabłkowy pełni rolę regulatora kwasowości i konserwantu. Zapobiega także procesom brunatnienia owoców i wspomaga działanie przeciwutleniaczy.

Znajdziemy go na liście składników w takich produktach, jak marmolady, dżemy, konfitury, soki, galaretki, wyroby cukiernicze, napoje, lody, czasem także w wędlinach. Ma działanie przeciwzapalne i antybakteryjne, wspomaga także perystaltykę jelit.

Kwas jabłkowy, dzięki temu, że jest bezpieczny dla zdrowia, zastosowanie znalazł także w kosmetyce i farmakologii.

Wybrane dla Ciebie
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
To imię królów, papieży i wielkich twórców. W Polsce wciąż nie wychodzi z mody
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Tak naprawdę nazywała się Violetta Villas. W 2025 r. nikt tak nie nazwał córki
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Objawy zmyliły lekarzy. To był nowotwór wątroby
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Przyznało się 60 proc. badanych. Zadziwiające wnioski z raportu dot. komunii
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Najlepsza gra dla dziecka? Ekspert: Jest jeden haczyk
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Imię geniuszy i królów. Nosi je ponad 460 tys. Polaków
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencję
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Czy dziecko powinno spać z rodzicami? Pediatrzy wyjaśniają raz na zawsze
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Imię składające się z jednej litery. W Polsce noszą je dwie kobiety
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Nowe podręczniki i zmiany w nauczaniu. Nauczyciele mają wątpliwości
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy
Coś tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te błędy