Cenny pierwiastek. Niedobór od razu poczujesz w kościach

Wapń (Ca) jest minerałem, który odgrywa ważne role w organizmie. 99 proc. tego składnika znajduje się w kościach i zębach, zaś pozostałe 1 proc. bierze udział w wielu procesach chemicznych zachodzących w naszym ciele. Ten 1 proc. odpowiada za prawidłowe działanie nerwów, mięśni, reguluje pracę serca, pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej, ułatwia zasypianie, wspiera proces krzepnięcia krwi, a także ma pozytywny wpływ na kondycję skóry. 

Właściwe wchłanianie wapnia zależy od zawartości kilku innych elementów. Niezbędny jest w tym np. kwas żołądkowy (kwasesolny), fosfor, witamina D, magnez, białka oraz witamina C i A. Badania naukowców wykazały, że biodostępność (czyli wchłanianie) tego minerału jest mało wydajnym procesem.

Po pierwsze, w organizmie musi znaleźć się pożądana ilość kwasu solnego - do rozpuszczenia wapnia. Po drugie, musi być odpowiednia ilość magnezu, który ma za zadanie utrzymać go w tej postaci. Jeśli te dwa warunki nie zostaną spełnione, mogą tworzyć się złogi, skutkujące wystąpieniem licznych schorzeń, takich jak np. miażdżyca czy kamica nerek. 

Źródłem wapnia powinna być przede wszystkim dieta, czyli produkty bogate w ten minerał. Wśród nich polecane są: mleko, sery, jogurty, suszone śliwki, tofu, sardynki, ziarna sezamowe, pasta tahini, orzechy ziemne, ziarna słonecznika, zielone warzywa, zupy gotowane na kościach wołowych.

Ilość spożywanego przez nas wapnia rzadko kiedy idzie w parze z jego przyswajalnością. Podczas samego procesu metabolizmu, wchłonięciu ulega zaledwie ok. 20-40 proc. pożądanej ilości, którą dostarczamy z pożywieniem. Oczywiście mowa tu o przypadku, gdy nie występują czynniki ograniczające wchłanianie pierwiastka, w tym również organizm jest zaopatrzony we wszystkie substancje wspierające wchłanianie wapnia.

Za główne przyczyny zaburzeń we wchłanianiu wapnia uznaje się: brak witaminy D, nieodpowiednią dietę ze zbyt dużą ilością tłuszczu i białka zwierzęcego, picie alkoholu, dużą ilość błonnika, sodu, kofeiny i szczawianów w codziennym jadłospisie, niewłaściwy styl życia - brak aktywności fizycznej, nadmiar stresu oraz wiek.

Ten ostatni czynnik wymaga pewnego rozszerzenia. Otóż organizm ma różne etapy rozwoju. Na etapie wzrostu jest w stanie zaabsorbować nawet do 75 proc. dostarczanego mu wapnia. Jednak już w młodym wieku absorbcja wapnia maleje -  w wieku 25 lat współczynnik wchłaniania spada do poziomu 20-30 proc., by po ukończeniu 35 roku życia wynieść zaledwie 15 proc. 

Wśród przyczyn niedoborów wapnia wskazuje się także na upośledzone wchłanianie jelitowe. Dużą utratę wapnia z układu kostnego (ujemny bilans wapniowy) zauważa się u osób w podeszłym wieku, a także kobiet po menopauzie. Co więcej, im jesteśmy starsi, tym większą mamy oporność receptorów jelitowych dla witaminy D, a to skutkuje zmniejszeniem wchłaniania wapnia. To z kolei niekorzystnie przekłada się na możliwości produkcji witaminy D w skórze, a suplementacja tą witaminą nie jest w  Polsce zbyt popularna. Tymczasem obie wymienione substancje mają wpływ na właściwe funkcjonowanie kości. Obecność witaminy D w codziennym menu jest niezbędna, by organizm był w stanie pokryć dobowe zapotrzebowanie na wapń. 

Dzienne zapotrzebowanie na wapń uzależnione jest od wieku. Dorośli w wieku 19 - 65 lat powinni dostarczać do organizmu 1000 mg wapnia. Osoby po 65. roku życia potrzebują większej dawki - na poziomie 1200-1500 mg dziennie. Zwiększone zapotrzebowanie na wapń zostało wyliczone dla kobiet w ciąży i karmiących piersią - jest na poziomie 1200-1500 mg dziennie. Kobiety po menopauzie potrzebują 1500 mg wapnia dziennie.

Jeśli zaś chodzi o dzieci, normy kształtują się następująco:

• niemowlęta do jednego roku życia -  360 - 540 mg,

• dzieci w wieku 1-3 lat - 500 mg dziennie,

• dzieci w wieku 4-8 lat - 800 mg dziennie,

• dzieci w wieku 9-18 lat - 1300 mg dziennie.

Przed podjęciem decyzji o suplementacji wapniem, najlepiej byłoby skonsultować się z lekarzem lub specjalistą. Wykwalifikowany ekspert jest w stanie - na podstawie badań - ocenić potrzeby i dopasować indywidualną dawkę dla danego organizmu, biorąc pod uwagę nie tylko stan zdrowia i styl życia, ale także wiek, płeć czy też ilość i rodzaj aktywności fizycznej. Specjalista określi także czas przyjmowania suplementu.

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl

Źródła

1. Dagmara Dąbek