Cenna witamina K. Chroni przed nowotworami, wzmacnia kości

Witamina K jest niezbędna do wytworzenia protrombiny - związku chemicznego, który odpowiada za krzepnięcie krwi. Z tego względu to bardzo ważna witamina, wspierające krzepliwość krwi. Jest także niezbędna do uwapniania i mineralizacji kości. Poza tym:

• chroni przed osteoporozą,

• przyspiesza proces gojenia się ran,

• zmniejsza podatność na tworzenie się siniaków.

W badaniu kohortowym EPIC-Heidelberg stwierdzono, że wysokie spożycie witaminy K2 wiązało się ze zmniejszonym ryzykiem śmiertelności z powodu nowotworów, w tym raka jelita grubego czy raka prostaty. Z kolei w badaniu z 2001 r. pod kierunkiem Tsukamoto Weissman stwierdzono, że suplementacja witaminą K2 hamuje rozwój raka wątrobowokomórkowego (HCC) u pacjentów z marskością wątroby.

Ponadto według badań witamina K może hamować także rozwój nowotworów, takich jak:

• rak jajników,

• piersi,

• okrężnicy,

• żołądka,

• nerek,

• pęcherzyka żółciowego.

Witamina K rozpuszcza się w tłuszczach, do jej wchłaniania potrzebna jest niewielka ilość tłuszczu w jelicie cienkim. Wszelkie zaburzenia w procesie trawienia mogą powodować zmiany w przyswajaniu tej witaminy. Dobrym przykładem jest przewlekła biegunka, która może być objawem i przyczyną niedoboru witaminy K.

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu jelit mogą być także wynikiem długotrwałych kuracji antybiotykami, które hamują syntezę witaminy K przez bakterie. Należy podkreślić, że nawet 70 proc. przyjmowanej wraz z żywnością witaminy K zostaje w naturalny sposób wydalona z organizmu. Z tego względu ważne jest, by do codziennej diety włączać dużo produktów, które ją zawierają. Osobom cierpiącym na niedobór rekomenduje się picie jogurtu, pobudzającego rozwój naturalnych bakterii i dostarczającego cenną witaminę K.

Wśród objawów niedoboru witaminy K wymienia się osteoporozę, krwotoki i krwawienia, a także choroby okrężnicy. W wyniku znaczącego deficytu tej witaminy pojawić się może krwiomocz, a u kobiet następstwem są obfite miesiączki. Niektórzy pacjenci skarżą się na bóle kości, wady postawy oraz skłonność do urazów. Jak zatem zadbać o odpowiednią ilość witaminy K? Ile jej właściwie potrzebujemy?

Witaminę K powinno się dostarczać wraz z pożywieniem, które jest najlepszym, bo naturalnym źródłem tej witaminy. Wśród produktów bogatych w tą witaminę wymienia się:

• jogurt z żywymi kulturami bakterii,
• zielone warzywa (brukselka, szpinak, brokuły, boćwina, sałata, kapusta włoska, natka pietruszki), lucernę,
• żółtko jaj,
• produkty pełnoziarniste,
• oleje roślinne (np. olej sojowy, rzepakowy, oliwa),
• zieloną herbatę.

Stężenie witaminy K sprawdza się wykonując badania krwi. Nie wymagają one wcześniejszego przygotowania i bycia na czczo. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę K jest uzależnione od wielu czynników, m.in. od wieku i płci. U dorosłej osoby wynosi ono 4 miligramy na dobę.

Witamina K jest bardzo ważna dla dzieci – szczególnie noworodków i niemowlaków. Na podstawie rekomendacji Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci (ESPHEGAN) wiemy, że każdy zdrowy noworodek urodzony o czasie powinien przyjąć po urodzeniu 1 mg witaminy K domięśniowo lub 2 mg doustnie, a noworodki urodzone przedwcześnie – 0,5 mg.

W pierwszych dobach po urodzeniu noworodki mają niskie stężenie tej witaminy we krwi, co niesie ze sobą zagrożenia dla ich zdrowia. Przede wszystkim są narażone na krwawienia z niedoboru witaminy K (VKDB), a to w przypadku malutkiego organizmu może przyczynić się do śmierci.

Dawka witaminy K, którą otrzymało dziecko, a także forma, w jakiej ją otrzymał, powinna zostać opisana w książeczce zdrowia dziecka. Jeśli rodzice z różnych powodów nie zgadzają się na domięśniowe podanie witaminy K, to taka adnotacja również powinna znaleźć się w książeczce.

Podanie noworodkowi odpowiedniej dawki witaminy K w pierwszych dniach po urodzeniu nie zapewnia ochrony przed późną postacią niedoboru (VKDB), która może wystąpić pomiędzy 2. tygodniem a 6. miesiącem życia (chociaż najczęściej objawia się w pierwszych 3 miesiącach życia). Na zwiększone ryzyko pojawienia się krwawienia z powodu deficytu witaminy K narażone są głównie niemowlęta karmione piersią. Spowodowane jest to niską zawartością tej witaminy w mleku matki - w niektórych przypadkach okazuje się niewystarczająca.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym. Dedykowane mieszanki mleczne są w stanie dostarczać niemowlęciu właściwą dawkę wszystkich potrzebnych składników mineralnych i witamin, w odpowiedniej ilości, w tym również witaminy K. Z tego powodu dzieciom, które odżywiają się sztucznym mlekiem, nie ma potrzeby podawania dodatkowej witaminy K.

U niemowląt, które są karmione piersią, wskazana jest suplementacja witaminy K. Zaleca się, by podawać ją doustnie od 8 doby życia do czasu ukończenia trzeciego miesiąca życia dziecka. W przypadku częstych ulewań po podaniu lub wymiotów powinno się ponownie podać zalecaną dawkę.

Źródło: "Witaminy i minerały. Ilustrowany przewodnik" Karen Sullivan, wyd. Konemann.

Źródła

1. Dagmara Dąbek