Zapalenie otrzewnej

Otrzewna to błona pokrywająca wnętrze jamy brzusznej. Jest mocno unaczyniona i unerwiona. Każdy poważny stan zapalny w obrębie jamy brzusznej może przenieść się na otrzewną. A stan zapalny otrzewnej jest już stanem zagrażającym życiu i wymaga jak najszybszej interwencji chirurgicznej.

Zapalenie otrzewnej może pojawić się w wyniku:

• perforacji jelita,
• zapalenia wyrostka robaczkowego,
• przedziurawienia wrzodu żołądka lub dwunastnicy,
• ostrego zapalenia pęcherzyka żółciowego (żółciowe zapalenie otrzewnej),
• ostrego zapalenia trzustki,
• zapalenia nerek i moczowodów,
• owrzodzenia pęcherza moczowego,
• ropnia okołonerkowego,
• ropnia wątroby,
• ropnia śledziony,
• ropnego zapalenia węzłów chłonnych,
• urazu brzucha (bakterie dostają się do jamy otrzewnej z zewnątrz lub z uszkodzonego narządu),
• operacji chirurgicznej w obrębie jamy brzusznej.

Zapalenie otrzewnej u dzieci może być krwiopochodne. Występuje ono, choć bardzo rzadko, w przebiegu zapalenia płuc i górnych dróg oddechowych.

W życiu płodowym także może dojść do zapalenia otrzewnej. Jest to wtedy smółkowe zapalenie otrzewnej, gdyż polega na przedostaniu się smółki(pierwszego stolca noworodka, który zaczyna gromadzić się w jelitach około 4-5 miesiąca ciąży) do jamy otrzewnej dziecka. U płodu pojawia się wodobrzusze, które jest widoczne podczas badania USG. Mogą pojawić się także objawy niedrożności układu pokarmowego. W przypadku dziecka z mukowiscydozą smółka może wywołać niedrożność jelit.

U płodu diagnozę przeprowadza się na podstawie specjalistycznych badań. W przypadku noworodków, niemowląt i dorosłych, objawy zapalenia otrzewnej obejmują:

• bladość skóry,
• nadmierne pocenie się,
• gorączkę,
• płytki, urywany oddech.

Oprócz tego mogą pojawić się objawy ostrego brzucha, czyli bardzo silny ból brzucha, twardość i obrona mięśniowa powłok, zatrzymanie stolca, wymioty, przyspieszone tętno, chłodne kończyny, zaburzenia oddychania.

Zapalenie otrzewnej jest bardzo poważnym zagrożeniem życia. W związku w tym, leczenie powinno być jak najszybsze, a w przypadku podejrzenia zapalenia trzeba jak najszybciej dzwonić po pogotowie. Zapalenie otrzewnej wymaga leczenia chirurgicznego w celu usunięcia jego przyczyny (w przypadku perforacji jelita, zszywa się je). Stosuje się różne leki, w zależności od stanu pacjenta, w tym antybiotyki. U noworodków leczenie obejmuje także drenaż jamy brzusznej (paracentezę terapeutyczną). Zabieg polega na nakłuciu jamy brzusznej i usunięciu nadmiaru płynu, który się tam znajduje (wodobrzusza).