powikłania u wcześniaków

To zdjęcie poruszyło tysiące internautów. Dwójka maleńkich wcześniaków trzymających się za ręce stała się symbolem nadziei i siły. Amelka i Leon przyszli na świat w warszawskim Uniwersyteckim Centrum Zdrowia Kobiety i Noworodka w 24. tygodniu ciąży. Ważyli zaledwie 650 i 750 g. Dziś, po stu dniach walki o życie i zdrowie, szykują się do wypisu do domu.

Położna Emilia Wagner opisała na Instagramie historię jednego ze swoich malutkich pacjentów. "Minęło sześć lat. Piszę to i łzy lecą mi na klawiaturę. Neonatologia uczy pokory. Intensywna terapia potrafi zmiażdżyć cię w pył" - pisze. Ta historia mrozi krew w żyłach.

Festyn charytatywny w Krzeszycach był nadzieją dla rodziców małej Oliwii Sęk na to, by wspomóc jej leczenie i rehabilitację. Dziewczynka urodziła się przedwcześnie i boryka się z dużymi problemami zdrowotnymi. Tymczasem fundusze zebrane na festynie wciąż nie trafiły na konto chorego dziecka.

Poród przez cesarskie cięcie niesie za sobą więcej możliwych powikłań zarówno dla świeżo upieczonej mamy, jak i dziecka. Komplikacje stają się tym poważniejsze, im dziecko wcześniej przyjdzie na świat. Najnowsze badania pokazują, że masowanie pępowiny po urodzeniu wcześniaka może nieść dla niego szereg zdrowotnych korzyści, które mogą wpłynąć na jego późniejszy rozwój.

Wcześniak to maluch, który pojawił się na świecie przed wyznaczonym terminem porodu. Taka sytuacja bywa niekomfortowa zarówno dla zupełnie zaskoczonych rodziców, jak i dla dziecka. Do stresu przed brakiem wyprawki i wózka dochodzi znacznie poważniejsza kwestia, jaką jest lęk o życie dziecka. Kiedy dziecko jest wcześniakiem? Czy dziecko urodzone w 37. tygodniu jest wcześniakiem? W którym tygodniu ciąży można urodzić najwcześniej - czy dziecko urodzone w 6. miesiącu ciąży ma szanse na przeżycie?

Dysplazja oskrzelowo-płucna to inaczej przewlekła choroba płuc pojawiająca się w okresie okołoporodowym u wcześniaków. Jest ona zazwyczaj skutkiem długotrwałej tlenoterapii i sztucznej wentylacji przedwcześnie urodzonego noworodka z ZZO (zespołem zaburzeń oddychania). Narażone na to zaburzenie są wcześniaki, których płuca są jeszcze niedostatecznie rozwinięte i których długotrwale leczy się za pomocą tlenoterapii i wspomagania oddychania. Im mniejsze i wcześniej urodzone dziecko i im dłuższe leczenie, tym większe ryzyko wystąpienia dysplazji oskrzelowo-płucnej.

Zapalenie otrzewnej jest wynikiem podrażnienia tkanki wyścielającej narządy lub ściany jamy brzusznej. Podrażnienie może wynikać z infekcji bakteryjnej wewnątrz jamy otrzewnej. Taka infekcja to najczęściej efekt perforacji jakiegoś odcinka przewodu pokarmowego – bakterie zawarte do tej pory w świetle przewodu pokarmowego dostają się do jamy otrzewnej i wywołują stan zapalny. U wcześniaków do zapalenia otrzewnej najczęściej dochodzi w wyniku perforacji jelita. Może się także pojawić w przypadku zapalenia wyrostka robaczkowego lub perforacji wrzodów żołądka czy dwunastnicy.

Nekrotyczne zapalenie jelita grubego to inaczej martwicze zapalenie jelita grubego. Jego przyczyną są niedojrzałość noworodka, zmiany niedokrwienno-niedotlenieniowe w obrębie jelit oraz prawdopodobnie zakażenie Pseudomonas aeruginosa. Narażone na nie są również wcześniaki karmione sztucznym mlekiem lub sztucznymi pożywkami o wysokiej osmolalności. Istotą choroby jest pojawienie się cyst wypełnionych gazem w ścianie jelita, których następstwem są zmiany martwicze. Z czasem pojawia się perforacja jelita grubego lub zapalenia otrzewnej. Ta choroba jelita grubego jest bardzo niebezpieczna dla noworodków.

Hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom cukru we krwi, u najmłodszych dzieci może pojawić się od razu po urodzeniu. Poziom cukru we krwi nowo narodzonego dziecka jest fizjologicznie niski od razu po urodzeniu, ale stabilizuje się po około 72 godzinach życia. Patologicznie niski poziom cukru we krwi pojawia się najczęściej w przypadku wcześniaków i dzieci cierpiących na różnego rodzaju zaburzenia i choroby wrodzone.

Prawie każda kobieta w ciąży zastanawia się nad wiarygodnością zasłyszanych stwierdzeń opisujących noworodka. Postaramy się zweryfikować słuszność kilku z nich.

Żółtaczka wcześniacza, to żółtaczka fizjologiczna, która pojawia się praktycznie u wszystkich przedwcześnie urodzonych dzieci. Wynika ona z niedostatecznie rozwiniętego układu enzymatycznego wcześniaka, który nie jest zdolny do przekształcania bilirubiny (żółty barwnik). Żółtaczka u wcześniaków pojawia się po pierwszej dobie życia i w porównaniu do dzieci urodzonych w terminie, może trwać bardzo długo. Żółtaczka fizjologiczna nie wymaga leczenia, często ustępuje samoistnie.

Problemy zdrowotne wcześniaka zależą od stopnia rozwoju jego narządów wewnętrznych. Im poród bliżej przewidywanego terminu, tym lepiej dla zdrowia noworodka. Noworodki urodzone przedwcześnie mają zwykle niedokrwistość, czyli zbyt małą liczbę czerwonych krwinek. W grupie wcześniaków z masą urodzeniową mniejszą niż 1500 g większość dzieci otrzymuje transfuzję uzupełniającą krwi, która prowadzona jest przez kilka tygodni. Podanie krwi bywa niezbędne w sytuacji, gdy wcześniak wykazuje objawy nasilonej niedokrwistości, której towarzyszą zaburzenia krążenia i oddychania lub inne objawy, np. brak przyrostu wagi i utrata apetytu.

Zaburzenia psychiatryczne i uzależnienia w dorosłym życiu mogą mieć związek z narodzinami ? Okazuje się, że tak! Według naukowców noworodki, które miały bardzo niską wagę urodzeniową, są w porównaniu z z innymi dziećmi aż trzy razy mniej podatne na wystąpienie u nich w przyszłości uzależnień od środków odurzających oraz alkoholu. Z drugiej strony jednak ponad dwukrotnie częściej pojawiają się u nich w dorosłym życiu zaburzenia psychiatryczne.

Jak podaje PAP, na łamach majowego wydania pisma American Journal of Obstetrics & Gynecology zostaną opublikowane wyniki badań amerykańskich naukowców nad testem przewidującym ponad 80% przedwczesnych narodzin. Test ten to nic innego jak proste **badanie krwi wykonane w trzecim trymestrze ciąży. Test służący do oceny ryzyka przedwczesnego porodu został opatentowany przez autorów najnowszej pracy, a licencja na jego użytkowanie sprzedana firmie Sera Prognostics. Producent liczy, że znajdzie się on na rynku w pierwszej połowie 2012 r. **Donoszona ciąża trwa około 40 tygodni. Za przedwczesny uważa się poród przed 37 tygodniem ciąży.

Gdy nadejdzie ten czas, że swoje wyczekane maleństwo zabierasz ze szpitala do domu, do twoich drzwi zaczynają stukać goście, spragnieni zobaczenia maluszka. Czy warto godzić się na takie wizyty? Kiedy jest najlepsza pora na odwiedziny? Czy zgadzać się na całowanie maluszka przez rzesze cioć i wujków?

Zespół zaburzeń oddychania (ZZO) to najczęstsze zaburzenie oddychania i krążenia występujące u noworodków urodzonych przedwcześnie. Jest to także zaburzenie najgroźniejsze dla zdrowia dziecka. Wynika ono z niewystarczającej do samodzielnego oddychania dojrzałości płuc, niedojrzałości układu krążenia oraz niedoboru surfaktantu, czyli substancji powierzchniowo czynnej, zmniejszającej napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych. Niewydolność oddechowo-krążeniowa jest widoczna już przy pierwszym oddechu wcześniaka. Przy braku tlenoterapii może doprowadzić nawet do ostrej niewydolności oddechowej.

Bezdech to przerwa w oddychaniu trwająca 20 sekund lub dłużej. Bezdechowi towarzyszyć może bradykardia (czyli zwolnienie akcji serca poniżej normy odpowiedniej dla wieku) i/lub sinica (czyli sine zabarwienie, najbardziej widoczne na błonach śluzowych, np. jamy ustnej lub paznokciach, spowodowane zwiększeniem ilości odtlenowanej krwi w organizmie). Bezdechy wcześniacze to nawracające przerwy w oddychaniu, występujące u dzieci urodzonych przedwcześnie (przed 37. tygodniem ciąży). Bezdechy u wcześniaków występują częściej niż u dzieci donoszonych, z racji niedojrzałości ośrodkowego układu nerwowego tych pierwszych.

Retinopatia wcześniaków, czyli zwłóknienie pozasoczewkowe, to uszkodzenie i bliznowacenie siatkówki oka, które powstało w okresie okołourodzeniowym u dzieci z małą masą urodzeniową i urodzonych przedwcześnie. To zaburzenie pojawia się dlatego, że dziecko rodzi się, zanim w pełni ukształtuje się siatkówka, a rozwój oka trwa niemal do samego końca ciąży (a częściowo także po urodzeniu). Zaawansowana retinopatia powoduje ślepotę u dzieci, gdyż prowadzi do odwarstwienia siatkówki.

Przetrwały przewód tętniczy (Przewód Botalla) to wrodzona wada serca oznaczająca, że przewód Botalla, łączący tętnicę płucną z częścią zstępującą aorty, nie zamknął się u noworodka w określonym czasie po urodzeniu. W normalnych warunkach światło tego połączenia między krążeniem płucnym, a systemowym zamyka się około 48 godziny życia dziecka. Przetrwały przewód Botalla to izolowana wada serca lub wada łącząca się z innymi zaburzeniami, częściej występuje u wcześniaków niż u dzieci urodzonych w terminie.

Krwawienia dokomorowe pojawiają się u wcześniaków lub noworodków donoszonych. Szczególnie narażone są noworodki urodzone przed 32. tygodniem ciąży. Pojawiają się w pierwszej dobie po urodzeniu, chociaż zdarzają się przypadki ujawnienia się ich do 7 dnia po porodzie. Wyróżniamy cztery stopnie krwawienia dokomorowego. Im cięższy typ krwawienia, tym poważniejsze powikłania. Objawy krwawienia dokomorowego różnią się u wcześniaków i noworodków donoszonych. Wylew dokomorowy ma swoją przyczynę w niedostatecznie rozwiniętych naczyniach krwionośnych dziecka i ubogich zapasach witaminy K. Krwawienie do komór rozpoznawane jest na podstawie badania USG przezciemiączkowego.

Wady słuchu należą do bardzo często występujących wrodzonych nieprawidłowości. Szacuje się, że mogą dotyczyć nawet do 3 na 1000 żywo urodzonych noworodków. Wcześniaki, z racji istnienia u nich wielu czynników ryzyka wystąpienia wady, są szczególnie zagrożone obecnością głuchoty czy niedosłuchu. W przypadku dzieci z wrodzonymi wadami słuchu bardzo ważna jest jak najwcześniejsza diagnoza. Dowiedziono, że dzieci, u których rozpoznano wadę słuchu przed 6. miesiącem życia i włączono odpowiednie działania rehabilitacyjno-lecznicze, osiągały w przyszłości o wiele lepszy stopień rozwoju mowy niż ich niedosłyszący koledzy, u których diagnoza i odpowiednia interwencja zostały podjęte po ukończeniu 6. miesiąca życia. Z racji tej w Polsce od kilku lat u wszystkich noworodków prowadzone są przesiewowe badania słuchu.

Karmienie wcześniaka może być szczególnie trudne, jeśli urodził się on przed 32. tygodniem ciąży, ponieważ nie ma on jeszcze wykształconego odruchu ssania. Wówczas wykorzystuje się specjalną pompę po podawania pokarmów, a następnie sondę dożołądkową. Jeśli dziecko może ssać pierś, to karmienie noworodka powinno być częste i niezbyt obfite, gdyż wcześniakowi często zdarzają się wymioty i ulewanie się pokarmu. Jeśli dziecko nie może być karmione piersią, ale potrafi ssać butelkę, wówczas należy je odżywiać specjalną mieszanką modyfikowaną dla dziecio niskiej wadze urodzeniowej. To tylko niektóre z informacji dotyczących żywienia przedwcześnie urodzonych noworodków, gdyż wskazówki, jak karmić wcześniaka są bardziej skomplikowane.