W niektórych szkołach o tym serialu mówić nie wolno

Hannah Baker uczy się w collegu. Jest wrażliwą dziewczyną, marzącą o romantycznej miłości. Lubi gorącą czekoladę, dorywczo pracuje w kinie. Tego wszystkiego dowiadujemy się już po jej śmierci. Samobójstwo Hannah jest bowiem punktem wyjścia do akcji.

Gdy po powrocie ze szkoły Clay wraca do domu, przy drzwiach znajduje paczkę z kasetami magnetofonowymi. Nagrała je Hanna. Przyjaciółka Clay'a kilkanaście dni wcześniej odebrała sobie życie. Kluczem do rozwiązania zagadki, dlaczego to zrobiła są właśnie kasety, jakie otrzymał Clay. Na każdej z 13 taśm dziewczyna przedstawia powody, które pchnęły ją do dramatycznego kroku. Jednym z nich jest właśnie Clay. Jednak tylko jemu zależy na tym, by poznać prawdę o śmierci Hannah. Inni znajomi dziewczyni chcą swoje winy schować głęboko.

• Ten post bije rekordy popularności. Matki udostępniają, aby ostrzec innych
• W Polsce coraz łatwiej jest uprowadzić dziecko z placu zabaw

Łatwo do serialu przykleić łatkę kryminału, jednak w rzeczywistości kryminałem on nie jest. To osadzony w realiach amerykańskiego ogólniaka dramat psychologiczny. Szkoła, która na pierwszy rzut oka wygląda na porządną, uczniowie – na odpowiedzialnych, a nauczyciele – na godnych zaufania, to wszystko w rzeczywistości okazuje się złudzeniem.

Co zatem jest prawdą? Wszechobecne jest dręczenie, wyżywanie się na słabszych, wyśmiewanie, alkohol i narkotyki. W erze mediów społecznościowych to wszystko nabiera nowego, silniejszego znaczenia. Jeśli dodamy bagatelizowanie nastoletnich problemów przez dorosłych, otrzymamy mieszankę wybuchową. Czy jednak faktycznie aż tak bardzo kontrowersyjną, by zakazywać rozmów o niej?

Serial pt. "13 powodów" światło dzienne ujrzał 31 marca 2017 roku. Dostępny jest na platformie Netflix. Od razu po seansie wzbudził ogromne zainteresowanie i młodzieży, i rodziców. Krytykują go psychologowie i nauczyciele.

W Stanach Zjednoczonych jest o produkcji Seleny Gomez szczególnie głośno. Osoby bliskie samobójstwa były zdania, że serial spowodował powrót dramatycznych wspomnień. Netfllixa krytykowali za to, że gloryfikuje popełnianie samobójstwa jako sposób na uzyskanie sławy wśród znajomych. Zaznaczali, że nie jest to sposób na zwrócenie na siebie uwagi, ale niedomaganie społeczeństwa.

Fabułą serialu zaniepokoiła także organizacje, które wspierają osoby zmagające się z chorobami psychicznymi. Ich przedstawiciele podają, że "13 powodów" zawiera "niebezpieczne treści". Również rodzice uczniów z kanadyjskich szkół wypowiadają się o produkcji negatywnie, twierdząc, że jest ona niebezpieczna. W kilku liceach wprowadzono nawet zakaz rozmów o serialu.

• Nie popełniaj tych błędów, a będziesz najlepszym ojcem dla dziecka
• Krzyczą, straszą, szantażują. To przynosi fatalne efekty

Głos w dyskusji zabrała także Paris Jackson, córka Michaela Jacksona, która wiele lat zmagała się z depresją. "Proszę, oglądajcie ten serial z ostrożnością i miejcie na uwadze, że to może was przygnębić. Jeśli macie problemy, proszę, nie oglądajcie tego. Jeśli myślicie, że dacie radę, sprawdźcie to" - pisze na swoim Instagramie.

Jest w zamieszaniu wokół serialu pewien procent prawdy, jednak zawiera się ona w tym, że o samobójstwie jest po prostu mowa. Nauka oficjalnie mówi o tzw. efekcie Wertera. Pochodzi on od nazwiska bohatera książki Goethego. Po jej przeczytaniu miała wzrosnąć liczba nieszczęśliwie zakochanych osób, które odebrały sobie życie.

Potwierdzają to badania naukowe. Zależność pomiędzy opisem samobójstw fikcyjnych, a popełnianiem rzeczywistych istnieje. Czy jednak nie powinniśmy o tym mówić i czekać aż problem sam zniknie? Zamiatać go pod dywan?

Zabronienie oglądania serialu, zmuszanie do omijania go w rozmowach jest – w moim odczuciu – działaniem na szkodę młodych ludzi. Zakazny owoc kusi podwójnie – dorośli powinni mieć to na uwadze.

Produkcja Netflixa pokazuje to, czego – choć kontrowersyjne – robić nie wolno. Do popełnienia samobójstwa nie prowadzi prosta droga, zazwyczaj jest ona długa, kręta i wyboista. Finał jest nauczką dla wszystkich. Tak samo, jak morał płynący z serialu.

Nastolatkowie nie powinni wyżywać się na młodszych kolegach, nie powinni ich wyśmiewać, poniżać, znęcać się nad nimi psychicznie. Dorośli mają obowiązek rozmawiać z dziećmi. A osoby pogrążone w smutku – powinny szukać pomocnej dłoni, a nie ją odrzucać.

Jaki jest morał "13 powodów"? Samobójstwo nigdy nie jest wyjściem z sytuacji. Jest ucieczką. I należy przed nim przestrzegać, a nie pozostawać obojętnym na problemy.