"Świtezianka" - streszczenie ballady Adama Mickiewicza. Plan wydarzeń, bohaterowie

Wiersz "Świtezianka" - tekst, który warto przypomnieć sobie przed egzaminem. Znalazła się w wydanym w 1822 roku pierwszym tomie "Poezji" Adama Mickiewicza. Ballada Świtezianka to utwór mocno osadzony w ludowej tradycji. O czym jest Świtezianka? Czym charakteryzują się bohaterowie Świtezianki? Jakie są cechy strzelca w Świteziance? Jaki jest czas akcji Świtezianki? Jakie motywy kierowały postępowaniem Świtezianki? Kto i jaką karę wymierzył strzelcowi za niedotrzymanie przysięgi w powieści Świtezianka Mickiewicza? Jaka jest charakterystyka Świtezianki?

"Świtezianka" - streszczenie ballady Adama Mickiewicza"Świtezianka" - streszczenie ballady Adama Mickiewicza
Źródło zdjęć: © gettyimages
Agnieszka Gotówka

Świtezianka - Geneza utworu i gatunek

Świtezianka - jaki to rodzaj i gatunek literacki? Świtezianka jest utworem synkretycznym (mieszanym). Występują w nim elementy epickie - jak np. opowieść narratora o tym, jaka kara spotkała strzelca, dramatyczne - dialogi, a także wyraźnie zarysowana akcja oraz elementy liryczne - nastrój grozy i tajemniczości, pokazanie emocji bohaterów.

Kim jest autor Świtezianki? Jest nim słynny polski wieszcz, Adam Mickiewicz.

Utwór wyróżnia także przenikanie realnego świata z fantastycznym, a także nawiązanie do wierzeń ludowych - nie ma winy bez kary.

Co to jest ballada?

Ballada to utwór epicki podzielony na strofy, który zawiera też elementy liryczne i dramatyczne. Pojawiają się w nim dialogi. Jest też rytmiczny, nadający się do śpiewania.

Narrator, który w „Świteziance” ujawnia swoją obecność, opowiada o jakimś zdarzeniu (np. zasłyszanym lub przekazywanym z pokolenia na pokolenie). Ujawnia przy tym swoje uczucia i emocje. W balladzie daje się zaobserwować ludową sprawiedliwość – zło zostaje ukarane, a dobro wynagrodzone.

Świtezianka- plan wydarzeń

Plan wydarzeń Świtezianki wygląda następująco:

  1. Spotkanie strzelca z piękną dziewczyną.
  2. Oświadczyny młodzieńca.
  3. Odrzucenie tej propozycji.
  4. Przysięganie miłości i wierności.
  5. Ostrzeżenie przed konsekwencjami złamania obietnicy.
  6. Rozstanie.
  7. Objawienie się tajemniczej rusałki.
  8. Kuszenie młodzieńca przez nimfę.
  9. Zdrada młodego człowieka i złamanie przysięgi.
  10. Surowe ukaranie za złamanie przysięgi śmiercią i uwięzieniem w modrzewiu jego duszy.

Świtezianka - bohaterowie ballady

Jacy są w powieści Świtezianka bohaterowie? Świtezianka - postacie:

  • chłopiec - młody strzelec z boru;
  • dziewczyna - tajemnicza piękność, w której zakochuje się strzelec;
  • Rusałka - wodna boginka, która uwodzi chłopca, finalnie okazuje się dziewczyną spod lasu.

Świtezianka - streszczenie

Świtezianka - o czym jest? Streszczenie Świtezianki wygląda następująco:

Nad brzegiem jeziora Świteź mężczyzna (strzelec) co noc spotykał się z tajemniczą dziewczyną. Nie było wiadomo, skąd przybywa, ani dokąd odchodzi. Nie przeszkadzało mu to jednak wyznać jej miłość i przyrzec wierność. Dziewczyna nie do końca w to wierzyła, bo wspominała o niestałości męskich uczuć.

Kiedy jak co noc dziewczyna po spotkaniu zniknęła, mężczyznę uwiodła wodna nimfa, Świtezianka. Wyłoniła się z czeluści jeziora. Mężczyzna zapomniał o ukochanej, z którą dopiero co się widział. Wskoczył do wody i wówczas w uwodzicielskiej kobiecie rozpoznał swoją ukochaną. Pochłonęła go woda. Legenda głosi, że od tamtego czasu kochankowie snują się na brzegiem Świtezi. Nie ma bowiem usprawiedliwienia dla zachowania mężczyzny.

Rola natury w balladzie "Świtezianka"

W balladach Adama Mickiewicza natura pełni funkcję niemniej ważną od bohaterów. To ona wprowadza do utworu nastrój grozy i tajemnicy. Jest niemym świadkiem wydarzeń i powierniczką ludzkich tajemnic. Stoi na straży wierności.

Przyroda w mickiewiczowskich balladach jest dokładnie taka, jaka powinna być w dobie romantyzmu: tajemnicza, ponura, tworzy dramatyczną scenerię. Ma wpływ na ludzi. Gwałtownie oddziałuje na ich losy, jak to ma miejsce np. w "Świteziance", gdzie jezioro pochłania niewiernego kochanka.

W "Świteziance" autor Dziadów, podobnie jak w "Pani Twardowskiej", odwołuje się do wierzeń ludu i folkloru.

Bo, jak pisze Alina Witkowska, autorka książki "Mickiewicz. Słowo i czyn": "Ballady pokazywały inne życie historii i odrębny zgoła jej zapis. Nie ten utrwalony w księgach, wykuty w marmurze, poddany zabiegom konserwatorskim. Odsłaniały jej życie ukryte, bliskie naturze, związane z regionem, a utrwalone w legendzie. (...) Legenda ludowa, pieśń gminna, to żywy tekst historii, to klucz otwierający tajemnicze szyfry dziejów".

Elementy świata przedstawionego Świtezianki

Elementy świata przedstawionego w balladzie Świtezianka Mickiewicza (Świtezianka motywy - Świtezianka: czas i miejsce akcji):

  • Świtezianka - czas akcji: koniec lata, początek jesieni, noc;
  • Świtezianka - miejsce akcji: "Na dzikich brzegach jeziora", "Pod tym się widzą modrzewiem bohaterowie";
  • Świtezianka - bohaterowie: zakochani, młody strzelec - postać realistyczna, jego ukochana Świtezianka - postać fantastyczna i tajemnicza;
  • Świtezianka - wątek - miłosna historia z nieszczęśliwym zakończeniem;
  • Świtezianka - morał - nauką moralną w Świteziance jest to, że przysięga nie może być składana pochopnie i zawsze należy jej dotrzymywać.
Wybrane dla Ciebie