Szkarlatyna – zakaźna choroba dzieci

Szkarlatyna, inaczej płonica, to bakteryjna choroba zakaźna występująca jedynie u dzieci. Wywołuje ją bakteria Streptococcus pyogenes. W przebiegu choroby pojawia się charakterystyczna wysypka na ciele i zapalenie jamy ustnej. Wyróżnia się kilka rodzajów szkarlatyny: klasyczną, toksyczną, posocznicową oraz przyranną. Każdy typ różni się nieco objawami. Co należy wiedzieć o tej chorobie?

Polecane wideo:

1. Przyczyny szkarlatyny

Płonica to choroba wywołana przez paciorkowca beta-hemolizującego z grupy A – Streptococcus pyogenes, który wytwarza niebezpieczną toksynę erytrogenną. Bakteria przenoszona jest drogą kropelkową i może wniknąć do organizmu przez błony śluzowe lub przez uszkodzoną skórę (tzw. płonica przyranna).

Źródło infekcji to zakażony paciorkowcami człowiek, nosiciel bakterii, u którego objawy nie pojawiły się, lub ozdrowieniec (osoba, u której objawy wystąpiły). Dziecko może zachorować na szkarlatynę także w wyniku kontaktu z osobą dorosłą chorującą na anginę wywołaną zakażeniem paciorkowcem.

2. Objawy szkarlatyny

Objawy płonicy są bardzo charakterystyczne. Czas wylęgania choroby to 2-5 dni. Symptomy pojawiają się nagle. Występują m.in.: silna gorączka, bóle brzucha, wymioty i ból gardła. W początkowym etapie choroby pojawiają się także objawy anginy, tj. stan zapalny gardła lub jamy nosowo-gardłowej. Wyczuwalne jest również powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.

Charakterystyczna wysypka może pojawić się równocześnie z pojawieniem się gorączki lub dobę później. Przyjmuje ona postać drobnych czerwonych plamek zlewających się na tułowiu, w zgięciach łokciowych i podkolanowych. Najbardziej widoczna jest jednak na piersiach, brzuchu, pośladkach oraz w pachwinach.

Wysypka może utrzymywać się od 24 godzin do nawet kilku dni. Jej intensywność także jest różna u poszczególnych pacjentów. Na twarzy występuje tzw. trójkąt Fiłatowa – na policzkach rumień, a wokół ust i nosa blada skóra. Widoczne są także zmiany w jamie ustnej. Na początku choroby na języku pojawia się biały nalot, z czasem jednak przybiera kolor malinowy lub żywoczerwony, co wynika z powiększonych brodawek smakowych.

Na skórze pojawiają się tzw. linie Pastii. Są to wybroczyny na fałdach skórnych – w pachach, pachwinach, na podbrzuszu – które powstają w wyniku wzmożonej łamliwości naczyń krwionośnych skóry. Objaw Pastii najczęściej poprzedza wysypkę. Ta choroba zakaźna w późniejszym czasie objawia się również płatowym łuszczeniem się skóry, co najbardziej nasilone jest na stopach i dłoniach.

Ciężka toksyczna postać szkarlatyny przebiega z zaburzeniami układu krążenia, zapaleniem mięśnia sercowego i utratą przytomności. Wykrywana jest hepato- i splenomegalia (powiększenie wątroby i śledziony). Zmiany w gardle są jednak łagodne.

Wyróżnia się także dwa inne typy szkarlatyny: posocznicową i przyranną. Postać posocznicowa występuje, gdy bakterie rozprzestrzeniają się po całym organizmie drogą krwiobiegu. Występują wówczas duże zmiany w gardle, zapalenie węzłów chłonnych szyjnych, bakteriemia, posocznica. Niekiedy dochodzi do martwicy tkanek dna jamy ustnej (angina Ludwiga). Przyranna płonica powstaje w wyniku nadkażenia rany przez paciorkowce. Różni się od zwykłej postaci szkarlatyny brakiem pojawienia się wysypki.

3. Diagnostyka i leczenie szkarlatyny

Diagnostyka polega na wywiadzie oraz rozpoznaniu charakterystycznych objawów płonicy. Pobiera się wymaz z gardła, w którym wykrywane są paciorkowce grupy A. Wykonywana jest także morfologia krwi. Oznacza się podwyższony poziom leukocytów.

Podwyższeniu ulega również ASO (odczyn antystreptolizynowy). Badanie polega na wykrywaniu przeciwciał przeciwko antygenom powierzchniowym paciorkowców – streptolizynie O. Poziom OB jest także wyraźnie wyższy. Podczas diagnozowania szkarlatyny ważne jest, aby wykonać badania wykluczające takie choroby jak:

  • odra,
  • różyczka,
  • zakażenie gronkowcem,
  • zespół wstrząsu toksycznego,
  • choroba Kawasakiego.

Leczenie szkarlatyny polega natomiast na podawaniu antybiotyków z grupy penicylin – najczęściej stosuje się penicylinę krystaliczną lub cefalosporyn. W przypadku uczulenia na te antybiotyki można zastosować makrolidy. Czas leczenia antybiotykowego to 10-14 dni. Nieleczona szkarlatyna może spowodować pojawienie się powikłań, do których zaliczamy kłębkowe zapalenie nerek, zapalenie stawów, gorączkę reumatyczną, zapalenie węzłów chłonnych oraz ucha środkowego.

Marta Bednarska, 5 miesięcy temu

Choroby i dolegliwości malucha

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Choroby i dolegliwości malucha
Choroby i dolegliwości malucha

Preparat na katar dla maluszka

. Jeśli katarowi nie towarzyszą żadne inne dolegliwości, można spróbować poradzić sobie z nim samodzielnie. Jeśli jednak oprócz wydzieliny w nosku pojawia (...) , nie jesteśmy w stanie określić, dlaczego tak się stało. Na szczęście,...

Choroby i dolegliwości malucha

Uczulenie na leki

Uczulenie na leki

Alergia na leki pojawia się zazwyczaj u osób, które cierpią na inne schorzenia alergiczne.

Choroby i dolegliwości malucha

Przeszczepy u dzieci

Transplantologia to nauka, która zajmuje się problemami przeszczepiania komórek, tkanek i narządów. Zajmuje ona jeden z działów medycyny klinicznej i jest bardzo skuteczną metodą leczniczą. We współczesnej medycynie wykonywanie przeszczepów niejednokrotnie...

Choroby i dolegliwości malucha

Wzmożony atak wszawicy

Wzmożony atak wszawicy

. W ciągu roku zanotowano 18-procentowy wzrost sprzedaży środków na wszawicę. O tym, że mamy do czynienia ze wzrostem liczby przypadków choroby

Choroby i dolegliwości malucha

Zabawy dla dzieci z ADHD

Jest aktywnością ludzi wszystkich kultur i od zarania dziejów. Mowa oczywiście o zabawie, która towarzyszy człowiekowi od wczesnego dzieciństwa, z czasem zajmując coraz mniej czasu, będąc wypierana przez pracę. Zabawa służy głównie rozrywce, ale...

Choroby i dolegliwości malucha

Nieprawidłowa tolerancja glukozy

Nieprawidłowa tolerancja glukozy

zapowiedź mogącej się w najbliższym czasie rozwinąć choroby, zwłaszcza jeśli pacjent wśród członków najbliższej rodziny ma diabetyków (wywiad obejmuje dwa

Choroby i dolegliwości malucha

Zmienić zdarzeń bieg - serduszko Dominika

Zmienić zdarzeń bieg - serduszko Dominika

Do dzisiaj nie wiadomo jak to się stało, że żaden lekarz podczas badań nie wykrył tak poważnej wady serduszka Dominika. Przez całą ciążę lekarze w karcie notowali „prawidłowe, 4 komory serca…" Tuż po narodzinach, do domu został wypuszczony jako zdrowe...

Choroby i dolegliwości malucha

Zaburzenia sensoryczne u dzieci

Zaburzenia sensoryczne u dzieci

Zaburzenia sensoryczne objawiają się tym, że dziecko nieprawidłowo interpretuje informacje sensoryczne, np.: dotyk, dźwięk czy ruch. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego (z ang. SPD) dotyczą nie tylko dzieci, ale także dorosłych. Większość osób słysząc...