Szkarlatyna u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie, diagnoza

Szkarlatyna, inaczej płonica, to bakteryjna choroba zakaźna występująca jedynie u dzieci. Wywołuje ją bakteria Streptococcus pyogenes. W przebiegu choroby pojawia się charakterystyczna wysypka na ciele i zapalenie jamy ustnej. Wyróżnia się kilka rodzajów szkarlatyny: klasyczną, toksyczną, posocznicową oraz przyranną. Każdy typ różni się nieco objawami. Co należy wiedzieć o szkarlatynie u dzieci?

Szkarlatyna u dzieci - przyczyny

Płonica to choroba wywołana przez paciorkowca beta-hemolizującego z grupy A – Streptococcus pyogenes, który wytwarza niebezpieczną toksynę erytrogenną. Bakteria przenoszona jest drogą kropelkową i może wniknąć do organizmu przez błony śluzowe lub przez uszkodzoną skórę (tzw. płonica przyranna).

Polecane wideo:

Źródłem infekcji szkarlatyną u dzieci jest zakażony paciorkowcami człowiek, nosiciel bakterii, u którego objawy nie pojawiły się, lub ozdrowieniec (osoba, u której objawy wystąpiły). Dziecko może zachorować na szkarlatynę także w wyniku kontaktu z osobą dorosłą chorującą na anginę wywołaną zakażeniem paciorkowcem.

Szkarlatyna u dzieci - objawy

Objawy szkarlatyny u dzieci są bardzo charakterystyczne. Czas wylęgania choroby to 2-5 dni. Symptomy pojawiają się nagle. Występują m.in.: silna gorączka, bóle brzucha, wymioty i ból gardła. W początkowym etapie choroby pojawiają się także objawy anginy, tj. stan zapalny gardła lub jamy nosowo-gardłowej. Wyczuwalne jest również powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.

Charakterystyczna wysypka może pojawić się równocześnie z pojawieniem się gorączki lub dobę później. Przyjmuje ona postać drobnych czerwonych plamek zlewających się na tułowiu, w zgięciach łokciowych i podkolanowych. Najbardziej widoczna jest jednak na piersiach, brzuchu, pośladkach oraz w pachwinach.

Wysypka przy szkarlatynie u dzieci może utrzymywać się od 24 godzin do nawet kilku dni. Jej intensywność także jest różna u poszczególnych pacjentów. Na twarzy występuje tzw. trójkąt Fiłatowa – na policzkach rumień, a wokół ust i nosa blada skóra. Widoczne są także zmiany w jamie ustnej. Na początku choroby na języku pojawia się biały nalot, z czasem jednak przybiera kolor malinowy lub żywoczerwony, co wynika z powiększonych brodawek smakowych.

Na skórze przy szkarlatynie u dzieci pojawiają się tzw. linie Pastii. Są to wybroczyny na fałdach skórnych – w pachach, pachwinach, na podbrzuszu – które powstają w wyniku wzmożonej łamliwości naczyń krwionośnych skóry. Objaw Pastii najczęściej poprzedza wysypkę. Szkarlatyna u dzieci w późniejszym czasie objawia się również płatowym łuszczeniem się skóry, co najbardziej nasilone jest na stopach i dłoniach.

Ciężka toksyczna postać szkarlatyny u dzieci przebiega z zaburzeniami układu krążenia, zapaleniem mięśnia sercowego i utratą przytomności. Wykrywana jest hepato- i splenomegalia (powiększenie wątroby i śledziony). Zmiany w gardle są jednak łagodne.

Wyróżnia się także dwa inne typy szkarlatyny: posocznicową i przyranną. Postać posocznicowa występuje, gdy bakterie rozprzestrzeniają się po całym organizmie drogą krwiobiegu. Występują wówczas duże zmiany w gardle, zapalenie węzłów chłonnych szyjnych, bakteriemia, posocznica. Niekiedy dochodzi do martwicy tkanek dna jamy ustnej (angina Ludwiga). Przyranna płonica powstaje w wyniku nadkażenia rany przez paciorkowce. Różni się od zwykłej postaci szkarlatyny brakiem pojawienia się wysypki.

Szkarlatyna u dzieci - diagnostyka i leczenie

Diagnostyka szkarlatyny u dzieci polega na wywiadzie oraz rozpoznaniu charakterystycznych objawów płonicy. Pobiera się wymaz z gardła, w którym wykrywane są paciorkowce grupy A. Wykonywana jest także morfologia krwi. Oznacza się podwyższony poziom leukocytów.

Podwyższeniu przy szkarlatynie u dzieci ulega również ASO (odczyn antystreptolizynowy). Badanie polega na wykrywaniu przeciwciał przeciwko antygenom powierzchniowym paciorkowców – streptolizynie O. Poziom OB jest także wyraźnie wyższy. Podczas diagnozowania szkarlatyny u dzieci ważne jest, aby wykonać badania wykluczające takie choroby jak:

  • odra,
  • różyczka,
  • zakażenie gronkowcem,
  • zespół wstrząsu toksycznego,
  • choroba Kawasakiego.

Leczenie szkarlatyny u dzieci polega natomiast na podawaniu antybiotyków z grupy penicylin – najczęściej stosuje się penicylinę krystaliczną lub cefalosporyn. W przypadku uczulenia na te antybiotyki można zastosować makrolidy. Czas leczenia antybiotykowego to 10-14 dni. Nieleczona szkarlatyna może spowodować pojawienie się powikłań, do których zaliczamy kłębkowe zapalenie nerek, zapalenie stawów, gorączkę reumatyczną, zapalenie węzłów chłonnych oraz ucha środkowego.

Marta Bednarska, 1 tydzień temu

Choroby i dolegliwości malucha

DYSKUSJE NA FORUM

Pieluchy

Babcia2306 • ostatni post 3 dni temu

1

Jedzenie

aga2410 • ostatni post około miesiąca temu

3
Artykuły Choroby i dolegliwości malucha
Choroby i dolegliwości malucha

Preparat na katar dla maluszka

jest, aby tego nie bagatelizować. Jeśli katarowi nie towarzyszą żadne inne dolegliwości, można spróbować poradzić sobie z nim samodzielnie. Jeśli jednak oprócz (...) wiedzieć, ale zawsze możemy pomóc swojemu maluszkowi zwalczyć objawy...

Choroby i dolegliwości malucha

Przeszczepy u dzieci

Transplantologia to nauka, która zajmuje się problemami przeszczepiania komórek, tkanek i narządów. Zajmuje ona jeden z działów medycyny klinicznej i jest bardzo skuteczną metodą leczniczą. We współczesnej medycynie wykonywanie przeszczepów niejednokrotnie...

Choroby i dolegliwości malucha

Uczulenie na leki

Uczulenie na leki

Alergia na leki pojawia się zazwyczaj u osób, które cierpią na inne schorzenia alergiczne.

Choroby i dolegliwości malucha

Zaburzenia sensoryczne u dzieci

Zaburzenia sensoryczne u dzieci

Zaburzenia sensoryczne objawiają się tym, że dziecko nieprawidłowo interpretuje informacje sensoryczne, np.: dotyk, dźwięk czy ruch. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego (z ang. SPD) dotyczą nie tylko dzieci, ale także dorosłych. Większość osób słysząc...

Choroby i dolegliwości malucha

Zmienić zdarzeń bieg - serduszko Dominika

Zmienić zdarzeń bieg - serduszko Dominika

Do dzisiaj nie wiadomo jak to się stało, że żaden lekarz podczas badań nie wykrył tak poważnej **wady serduszka** Dominika. Przez całą ciążę lekarze w karcie notowali „prawidłowe, 4 komory serca…" Tuż po narodzinach, do domu został wypuszczony jako zdrowe...

Choroby i dolegliwości malucha

Oszlifujmy serduszko Toli

Oszlifujmy serduszko Toli

się, że ich dziecko urodzi się z wadą serca. Dziewczynka urodziła się w pierwszy dzień lata, jej aorta i pień płucny zamieniły się miejscami. Maluch

Choroby i dolegliwości malucha

Urodziła się z dwiema łyżkami krwi w ciele

Urodziła się z dwiema łyżkami krwi w ciele

się na kontrolę, lekarz miał łzy w oczach, ponieważ nie mógł uwierzyć, że dziecko tak szybko wróciło do zdrowia. Jedyną dolegliwością, będącą znakiem

Choroby i dolegliwości malucha

Nieprawidłowa tolerancja glukozy

Nieprawidłowa tolerancja glukozy

się w najbliższym czasie rozwinąć choroby, zwłaszcza jeśli pacjent wśród członków najbliższej rodziny ma diabetyków (wywiad obejmuje dwa pokolenia wstecz