Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Pierwszy trymestr ciąży

Pierwszy trymestr to okres między pierwszym a trzynastym tygodniem ciąży. Jest to czas, w którym z jednej strony ciąża nie jest jeszcze widoczna dla innych (brzuch jeszcze się nie powiększa, jeśli tylko nie przesadzasz z jedzeniem), a z drugiej  stan błogosławiony bardzo silnie daje się we znaki samej ciężarnej. Jest to też okres, w którym rozwijające się w twym łonie dziecko jest najbardziej wrażliwe na wszelkie czynniki, mogące potencjalnie zaburzyć jego rozwój. To właśnie w pierwszych tygodniach rozwoju dziecka powstają bowiem wszystkie układy i narządy wewnętrzne w kolejnych miesiącach jedynie powiększają się one i ulegają udoskonaleniu.

1. Pierwsze tygodnie ciąży

Pierwsze dwa tygodnie ciąży to tak naprawdę okres od pierwszego dnia ostatniej miesiączki do zapłodnienia (przy cyklach regularnych, 28-dniowych). Dopiero od trzeciego tygodnia ciąży mamy faktycznie do czynienia z rozwijającym się, nowym organizmem, który jednak póki co nie zagnieździł się w błonie śluzowej macicy (endometrium), lecz swobodnie wędruje z miejsca, w którym doszło do zapłodnienia (jajowód), do jamy macicy jego domu na najbliższe dziewięć miesięcy ciąży. Około czwartego tygodnia od ostatniej miesiączki, kiedy kobieta spodziewa się, że może wystąpić kolejna menstruacja, dochodzi do implantacji, czyli „wczepienia” się zarodka w endometrium. Implantacji może towarzyszyć niezbyt obfite krwawienie z dróg rodnych, tzw. plamienie implantacyjne, czasem mylone z miesiączką.

2. Rozwój zarodka na początku ciąży

Przez cały ten czas, od zapłodnienia aż do końca pierwszego trymestru ciąży, również w czasie przechodzenia z jajowodu do jamy macicy, zarodek intensywnie rozwija się trwają podziały komórkowe, powstające nowe komórki tworzą narządy i układy. I tak już ok. 21 dnia po zapłodnieniu zaczyna bić serce, a pod koniec dziesiątego tygodnia ciąży wszystkie narządy są uformowane.

W ciągu dziesięciu tygodni mijających od momentu połączenia komórki jajowej z plemnikiem, czyli do ukończenia dwunastego tygodnia ciąży, w twojej macicy powstaje istota ludzka wyposażona we wszystkie narządy wewnętrzne, mierząca ok. 6-7 cm i ważąca ok. 15 g. W badaniu USG wykonanym pod koniec pierwszego trymestru można już czasem ujrzeć zewnętrzne narządy płciowe i w miarę wiarygodnie określić płeć płodu.

Mdłości odczuwane w ciąży

Mdłości i wymioty należą do mało przyjemnych dolegliwości ciążowych. Według danych statystycznych aż 50-90% kobiet w ciąży doświadcza mdłości z towarzyszącymi...

3. Pierwsze objawy ciąży

Jeśli spojrzeć na pierwsze dwanaście tygodni od strony matki, to bardzo rzuca się w oczy fakt wystąpienia gwałtownych przemian hormonalnych, które są główną przyczyną szeregu raczej nieprzyjemnych objawów. Wysoki poziom ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (HCG ang. human chorionic gonadotropin) jest uznawany za głównego winowajcę odpowiedzialnego za złe samopoczucie, senność, nudności i wymioty, czyli objawy powszechnie kojarzone z pierwszymi miesiącami po zapłodnieniu. Niestety dolegliwości owe psują życie niejednej młodej matki, nieraz w stopniu uniemożliwiającym normalne, codzienne funkcjonowanie. W skrajnych przypadkach wymioty i nudności ciążowe są tak silne i częste, że upośledzają zdolność odpowiedniego odżywienia i nawodnienia organizmu ciężarnej. Stan ten nazywamy niepowściągliwymi wymiotami ciężarnych, jest to jednostka chorobowa stwarzająca zagrożenie dla zdrowia i z tego powodu wymagająca leczenia w warunkach szpitalnych (pobyt kilkudniowy, w celu farmakologicznego zahamowania wymiotów i nawodnienia dożylnego). Zazwyczaj jednak występują jedynie nudności, niechęć do określonych smaków i zapachów oraz ewentualnie wymioty 1-2 razy na dobę, np. w godzinach rannych lub wieczornych. Dolegliwości te najczęściej ustępują z dnia na dzień ok. dwunastego tygodnia. U niewielkiego odsetka ciężarnych utrzymują się dłużej, nawet do dwudziestego tygodnia ciąży. Nie jest nowiną, że część kobiet w pierwszym trymestrze ciąży, z powodu niechęci do jedzenia podczas ciąży i wymiotów, traci na wadze nawet kilka kilogramów (w późniejszym okresie nie ma zazwyczaj problemu z odrobieniem tej straty).

Oprócz nudności i wymiotów, objawem charakterystycznym dla pierwszego trymestru ciąży jest obrzmienie i bolesność piersi. Ze względu na naciągnięcie skóry na piersiach, bardziej widoczne mogą się stać żyły przebiegające powierzchownie w tej okolicy. Zmiany dotyczące gruczołu piersiowego są oczywiście mniej uciążliwe niż nudności i wymioty, podobnie jak częstsza potrzeba oddawania moczu, spowodowana zwiększonym przepływem krwi przez nerki oraz uciskiem powiększającej się, ciężarnej macicy na znajdujący się w sąsiedztwie pęcherz moczowy. Wysoki poziom progesteronu, hormonu specyficznego dla drugiej połowy cyklu miesiączkowego i właśnie dla ciąży, może też powodować delikatne zaburzenia funkcjonowania układu pokarmowego, takie jak wzdęcia i uczucie pełności.

4. Ryzyko poronienia w pierwszym trymestrze

W pierwszym trymestrze ciąży jesteśmy najbardziej narażone na jej stratę. Dla wielu par poronienie jest wstrząsającym przeżyciem, wiąże się z poczuciem winy i pytaniem „dlaczego?”. Jednak prawda jest taka, że w ciągu dwunastu pierwszych tygodni poronieniu ulega nawet 25% ciąż, i to zwykle bez winy któregokolwiek z rodziców. Najczęstszą przyczyną utraty wczesnej ciąży są wady genetyczne zarodka, powstałe zupełnie przypadkowo, mimo pełnego zdrowia zarówno matki, jak i ojca. Mając tę wiedzę, łatwiej jest pogodzić się ze stratą. Po poronieniu zazwyczaj już za kilka tygodni można też ponownie starać się o dziecko. Na szczęście w ok. 85% przypadków kolejną ciążę udaje się donosić do szczęśliwego końca. Objawem poronienia jest obfite krwawienie z dróg rodnych, żywoczerwoną krwią. Może towarzyszyć mu skurczowy ból w podbrzuszu. Jeśli ma dojść do straty wczesnej ciąży, zwykle nie jesteśmy w stanie zrobić nic, by powstrzymać ten proces. Jedynie w przypadku, gdy przyczyną jest niedomoga lutealna (inaczej niewydolność ciałka żółtego, rodzaj zaburzenia hormonalnego), możemy i powinniśmy suplementować progesteron w formie tabletek dopochwowych lub podjęzykowych i to może zapobiec poronieniu. Również w przypadku, gdy doszło do powstania krwiaka pozakosmówkowego, można poprzez oszczędzający tryb życia zmniejszyć ryzyko (zwykle jednak krwiaki samoistnie wchłaniają się do dwudziestego tygodnia ciąży, niezależnie od naszego zachowania).

5. Pierwsze badanie USG ciąży

Dodatni wynik testu ciążowego

Dodatni wynik testu ciążowego prawie na pewno świadczy o ciąży. Ujemny nie musi oznaczać jej braku.

Po otrzymaniu pozytywnego wyniku testu ciążowego, może ci przyjść do głowy chęć jak najszybszego wykonania badania USG. Pamiętaj jednak, że pęcherzyk ciążowy będzie można uwidocznić w jamie macicy najpewniej dopiero ok. piątego tygodnia ciąży, natomiast zarodek zwykle po ukończeniu sześciu tygodni. Najlepiej będzie odczekać do ok. ósmego tygodnia i wtedy udać się na takie badanie. Nie jest ono rekomendowane jako obowiązkowe w ciąży przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, ale warto je wykonać, z co najmniej dwóch powodów. Po pierwsze po to, by mieć pewność, że ciąża jest prawidłowo umiejscowiona (że jest wewnątrzmaciczna, a nie pozamaciczna, czyli ektopowa). Po drugie, aby upewnić się co do czasu jej trwania. W pierwszym trymestrze wszystkie zarodki rozwijają się w podobnym tempie i dzięki temu poprzez pomiar ich długości (tzw. CRL, długość od czubka głowy do „pupy”), jesteśmy w stanie ocenić z dokładnością do kilku dni, kiedy faktycznie doszło do zapłodnienia. To pierwsze, wczesne badanie ultrasonograficzne jest szczególnie ważne u tych pań, które mają nieregularne miesiączki, gdzie trudno zakładać, że do owulacji i zapłodnienia doszło książkowego czternastego dnia cyklu, oraz u tych, które już przeszły ciążę ektopową.

6. Pierwsza wizyta u ginekologa w ciąży

Podobnie jak z badaniem ultrasonograficznym, nie należy nadmiernie spieszyć się z wizytą u ginekologa, który ma poprowadzić twoją ciążę. Pierwsza wizyta powinna mieć miejsce ok. ósmego tygodnia od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Wtedy otrzymasz skierowania na wszystkie badania potrzebne w pierwszym trymestrze, łącznie z USG, które będziesz musiała wykonać między jedenastym a trzynastym tygodniem. W tym badaniu ocenia się kilka tzw. markerów wad genetycznych, czyli cech płodu, których badanie przybliży prawdopodobieństwo występowania aberracji chromosomowych, takich jak zespół Downa, zespół Pataua czy zespół Edwardsa. W określeniu ryzyka pomocne może być też wykonanie testu PAPP-A, czyli badania stężenia beta-HCG i AFP w twojej krwi. Połączenie wyniku badania USG oraz testu PAPP-A, jak również informacji o twoim wieku, da lekarzowi możliwość określenia, przy użyciu programu komputerowego zawierającego wielką bazę danych, twojego indywidualnego ryzyka wymienionych zespołów. W razie stwierdzenia dużego prawdopodobieństwa występowania któregoś z nich, lekarz zaproponuje ci wykonanie badania inwazyjnego, np. amniopunkcji, która ostatecznie rozstrzygnie, czy dziecko jest obarczone aberracją chromosomową, czy nie.

Jeśli spojrzeć na pierwszy trymestr od strony psychologicznej, to niewątpliwie jest to czas na powolne przyzwyczajanie się do nowej roli - roli matki. Dalsze otoczenie nie musi jeszcze wiedzieć o twoim stanie, jeśli tylko tego nie wyjawisz brzuch nie jest jeszcze zaokrąglony, twoja sylwetka w ogóle się nie zmieniła. Ty jednak zdajesz sobie sprawę, że w tobie rozwija się nowe życie, i niech ta świadomość będzie dla ciebie radosna, również jeśli nie planowałaś tej ciąży! Czeka cię bowiem wspaniała przygoda, jaką jest obserwowanie i wspieranie rozwoju twojego własnego dziecka najpierw w twoim łonie, przez te najbliższe miesiące. Pierwsze dwanaście tygodni warto wykorzystać również na zdobywanie jak największej wiedzy dotyczącej samej ciąży, tak abyś nie czuła się zaskoczona, gdy będą u ciebie i twojego dziecka zachodzić wszystkie te fascynujące procesy.

Bibliografia

Redakcja parenting.pl,
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Ciąża miesiąc po miesiącu
Ciąża miesiąc po miesiącu

Drugi trymestr ciąży

Drugi trymestr to czas między czternastym a dwudziestym szóstym tygodniem ciąży. Często bywa nazywany „miesiącem miodowym ciąży". Jak ręką odjął mijają poranne nudności i wymioty, nadmierna senność ustępuje miejsca wzmożonej energii do działania. Z...

Ciąża miesiąc po miesiącu

Trzeci trymestr ciąży

Trzeci trymestr ciąży to twoja ostatnia prosta. Teraz obserwujesz, jak twój brzuch rośnie w niebywałym tempie. Jest to spowodowane głównie intensywnym wzrostem dziecka, które powiększa wszystkie swoje wymiary. Pod koniec ciąży, szczególnie szybko zwiększa...

Ciąża miesiąc po miesiącu

1 miesiąc ciąży

Pierwszy miesiąc ciąży to tajemniczy czas rozwoju nowego życia w łonie kobiety, o którego istnieniu często nawet jeszcze nie wiadomo. Najbardziej wyraźny objaw sugerujący zajście w ciążę to brak miesiączki. Przyczyną zatrzymania się okresu u kobiety są...

Ciąża miesiąc po miesiącu

2 miesiąc ciąży

Drugi miesiąc ciąży rozpoczyna się pięć tygodni po ostatnim krwawieniu miesiączkowym. To zwykle w tym miesiącu ciąży kobieta najczęściej dowiaduje się, że zostanie mamą. Test ciążowy i badanie USG u ginekologa bezbłędnie wskazują na rozwój nowego życia.

Ciąża miesiąc po miesiącu

3 miesiąc ciąży

Trzeci miesiąc ciąży niesie ze sobą ostatnie tygodnie męczących dolegliwości: nudności, wymiotów, senności, zgagi czy bólów głowy. Pod koniec tego miesiąca kobieta zaczyna wyraźnie odczuwać poprawę samopoczucia. Jej organizm już zaadaptował się do zmian.

Ciąża miesiąc po miesiącu

5 miesiąc ciąży

Piąty miesiąc ciąży to czas, w którym następują bardzo duże zmiany zarówno u dziecka, jak i u matki. Kobieta może już stwierdzić, że dziecko śpi, ma czkawkę, kopie, obraca się, przeciąga się po śnie lub energicznie szuka wygodnej dla siebie pozycji. Może...

Ciąża miesiąc po miesiącu

6 miesiąc ciąży

Szósty miesiąc ciąży kończy drugi trymestr. W tym czasie proporcje dziecka zbliżają się do tych, jakie będą po urodzeniu. Maluszek sięga prawie 35 cm wzrostu i waży od 50 do 70 dag. Maź płodowa pokrywa obficie skórę i chroni ją przed zmacerowaniem przez...

Ciąża miesiąc po miesiącu

7 miesiąc ciąży

Siódmy miesiąc ciąży rozpoczyna trzeci trymestr. Najbardziej charakterystyczną cechą tego okresu jest wzrastająca możliwość przeżycia dziecka poza organizmem matki. Następuje intensywny rozwój tkanki tłuszczowej, co prowadzi do podwojenia wagi ciała...

Ciąża miesiąc po miesiącu

8 miesiąc ciąży

Ósmy miesiąc ciąży to już poważne myślenie o zbliżającym się porodzie. Przyszła mama odczuwa skutki dźwigania ciężkiego brzuszka: bóle krzyża, obrzęki nóg, trudności z oddychaniem. Pocieszenie stanowi świadomość, że rozwiązanie ciąży zbliża się wielkimi...

Ciąża miesiąc po miesiącu

9 miesiąc ciąży

Dziewiąty miesiąc ciąży to ciągłe oczekiwanie przyszłych rodziców na skurcze macicy i przyjście dziecka na świat. Do porodu zostało już kilka tygodni, dni, a może już tylko godzin... Nigdy nie wiadomo, kiedy zacznie się poród i kiedy trzeba będzie jechać...