Porażenie prądem - pierwsza pomoc. Na co zwrócić uwagę?

Porażenie prądem to sytuacja, w której porażona osoba dostaje impuls elektryczny, co prowadzi do przepływu prądu przez ciało. Porażenie prądem może mieć różny stopień nasilenia, od łagodnego szarpnięcia do poważnych obrażeń, a nawet śmierci. Wszystko zależy od natężenia prądu, czasu trwania porażenia, trasy prądu przez ciało oraz innych czynników.

Porażenia prądem elektrycznym nie należą do rzadkości w związku z powszechnym wykorzystywaniem energii elektrycznej przez większość krajów świata. Do ich wystąpienia przyczyniają się różne czynniki, zarówno niejednokrotnie zły stan techniczny urządzeń i instalacji elektrycznych, jak i ludzka lekkomyślność i niestosowanie się do przepisów BHP.

Porażenia prądem zdarzają się także u dzieci, często w wyniku niezauważonego przez opiekunów „majsterkowania” przy domowych gniazdkach elektrycznych.

Objawy porażenia prądem mogą obejmować szereg dolegliwości, takich jak:

• skurcze mięśni;
• trudności z oddychaniem;
• ból i zawroty głowy;
• utrata przytomności;
• zatrzymanie akcji serca.

W przypadku porażenia prądem ważne jest natychmiastowe udzielenie pomocy medycznej.

Udzielając pierwszej pomocy przy porażeniu prądem elektrycznym, należy w pierwszej kolejności wezwać pomoc i starać się odłączyć poszkodowanego od źródła prądu. Najlepiej jest po prostu odłączyć zasilanie. Dopóki tego nie zrobimy, nie wolno w żadnym wypadku dotykać poszkodowanego.

Można próbować bardzo ostrożnie odciągnąć go, używając nieprzewodzących materiałów, jak suche drewno lub drążek izolacyjny. Trzeba przy tym zachować wyjątkową ostrożność, aby samemu nie zostać porażonym.

Następnie oceniamy stan chorego, jego przytomność, oddychanie i krążenie. Jeżeli jest to konieczne, prowadzimy resuscytację krążeniowo-oddechową zgodnie z zasadami reanimacji BLS (masaż serca i sztuczna wentylacja w stosunku 30:2) do czasu powrotu funkcji życiowych, przyjazdu karetki pogotowia lub wyczerpania własnych sił.

Jeżeli spodziewamy się obrażeń głowy i kręgosłupa, należy chorego odpowiednio ustabilizować, natomiast oparzone miejsca osłaniamy jałowym opatrunkiem.

Sytuacje, w których nieprawidłowe udzielenie pierwszej pomocy porażonemu prądem może zaszkodzić poszkodowanemu czasem się zdarzają, zwłaszcza jeśli nie są przestrzegane odpowiednie środki ostrożności. Bardzo ważne jest:

• wyłączenie źródła prądu;
• nie dotykanie poszkodowanego bez odpowiedniej ochrony;
• nie podnoszenie poszkodowanego.

W każdym przypadku, udzielanie pierwszej pomocy w sytuacji porażenia prądem wymaga ostrożności i zastosowania odpowiednich procedur bezpieczeństwa. Jeśli nie jesteśmy pewni, czy możemy bezpiecznie pomóc poszkodowanemu, powinniśmy zaczekać na przybycie profesjonalnej pomocy medycznej.

Ocena stanu poszkodowanego po porażeniu prądem jest bardzo ważne dla odpowiedniego udzielenia pomocy.

Oto kilka kroków, które powinniśmy podjąć w celu oceny stanu osoby porażonej prądem:

• zabezpieczenie miejsca;
• sprawdzenie oddechu;
• sprawdzenie akcji serca;
• ocena reakcji poszkodowanego;
• ocena stanu skóry;
• sprawdzenie obecności ewentualnych obrażeń:
• informacje od świadków.

Obszary ciała dotknięte porażeniem prądem mogą różnić się w zależności od różnych czynników, takich jak rodzaj prądu, trasa prądu przez ciało, czas trwania porażenia, intensywność prądu oraz inne czynniki.

Najczęstsze obszary ciała dotknięte porażeniem prądem to:

• ręce i palce;
• głowa i szyja;
• nogi i stopy;
• brzuch i klatka piersiowa.

Na efekty porażenia prądem elektrycznym ma wpływ jego napięcie (prąd wysoko i niskonapięciowy), natężenie i częstotliwość (bardziej niebezpieczny jest prąd zmienny niż prąd stały).

Duże znaczenie mają także opory przewodzenia (mokra skóra stanowi znacznie mniejszy opór) oraz czas ekspozycji organizmu na przepływający prąd. W wyniku jego przepływu dochodzi do zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych.

Prąd oddziałuje na układ nerwowy i mięśniowym prowadząc do skurczu tężcowego mięśni, który uniemożliwia cofnięcie kończyny i samodzielne uwolnienie się od jego działania, a czasem jest tak silny, że prowadzi do zwichnięć i złamań.

Ponadto przepływ prądu przez organizm może prowadzić do utraty przytomności, zatrzymania oddychania, a przede wszystkim groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca pod postacią migotania komór i w efekcie do zgonu poszkodowanego.

W miejscu wniknięcia prądu (ręce, stopy) dochodzi do powstania ciężkich oparzeń termicznych, a w przypadku prądu wysokonapięciowego nawet do martwicy skóry, mięśni, nerwów, naczyń krwionośnych oraz uszkodzenia narządów wewnętrznych.

W przypadku prac na dużych wysokościach po odłączeniu źródła prądu może także dojść do upadku poszkodowanego, prowadzącego do urazów głowy i kręgosłupa.

Porażenia prądem mogą prowadzić do obrażeń skóry, poparzeń, uszkodzeń mięśni, a w skrajnych przypadkach nawet do zatrzymania akcji serca czy uszkodzeń narządów wewnętrznych. W przypadku porażenia prądem zawsze ważne jest natychmiastowe udzielenie pomocy medycznej.

Pomoc medyczna powinna zostać wezwana w każdym przypadku porażenia prądem, ponieważ nawet poważne skutki tego zdarzenia przez pewien czas mogą pozostać ukryte.

Aby uniknąć porażenia prądem, zawsze należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa elektrycznego, takich jak unikanie kontaktu z mokrymi urządzeniami elektrycznymi czy korzystanie z odpowiednich zabezpieczeń.

Jeśli posiadamy dzieci, warto również zainwestować w zabezpieczenia na kontakty, które zapewnią bezpieczeństwo dzieciom.