Legendy krakowskie. Poznaj historię Małopolski!

Legendy o Krakowie, jednym z najstarszych polskich miast i formalnej stolicy Polski do 1795 roku, znane są chyba wszystkim. Mają podstawy historyczne, jednak nie brakuje w nich nierealnych postaci i zdarzeń.

Legendy krakowskie są ważnym elementem naszej narodowej tożsamości. Wiele z nich przedstawianych jest w formie krótkich utworów dla dzieci. Bajka o smoku wawelskim doczekała się nie tylko wydań w formie rymowanych wierszyków i opowiadań, ale jest nierzadko wystawiana na deskach teatru dla najmłodszych widzów.

Trzeba jednak pamiętać, że legenda o smoku wawelskim, choć jest jedną z najpopularniejszych legend polskich, nie jest jedyną, która opowiada o dziejach dzisiejszej stolicy Małopolski.

Inne legendy krakowskie to m.in.:

• legenda o skarbach krzysztoforskich
• legenda o hejnale mariackim,
• legenda o Wandzie, co Niemca nie chciała,
• legenda o zaczarowanych gołębiach,
• legenda o Panu Twardowskim,
• legenda o żołtej ciżemce,
• legenda o klasztornym dzwonie topielców,
• legenda o Lajkoniku.

Pan Twardowski to postać dobrze znana w literaturze polskiej (nawiązywał do niej m.in. Adam Mickiewicz). Legenda głosi, że szlachcic zaprzedał duszę diabłu, gdyż chciał posiąść ogromną wiedzę i czarnoksięskie umiejętności. Podpisał więc z Lucyferem cyrograf, w którym zapisano, że diabeł będzie mógł po niego przyjść dopiero wtedy, gdy znajdzie się w Rzymie.

Sprytny szlachcic nie wybierał się do stolicy Włoch, stąd był przekonany o tym, że nic złego mu nie grozi. Diabeł jednak upomniał się o duszę Pana Twardowskiego, gdy ten biesiadował w karczmie o nazwie "Rzym". Udało mu się jednak uciec i według legendy do dziś ukrywa się na księżycu.

A gdzie w tej legendzie ukrywa się pierwiastek prawdy? Otóż w Krakowie rzeczywiście mieszkał szlachcic Twardowski, który chcąc nawiązać kontakt ze swoją zmarłą żoną, otaczał się czarnoksiężnikami.

Chyba każdy, kto odwiedził Stary Rynek w Krakowie, miał okazję usłyszeć hejnał z wieży Mariackiej. Grany jest od przeszło 600 lat co godzinę w dzień i w nocy na cztery strony świata, zawsze jednak gwałtownie się urywa. Dlaczego tak się dzieje, wyjaśnia legenda o hejnale mariackim.

W średniowieczu na wyższej wieży kościoła Mariackiego czuwał strażnik, którego zadaniem było wypatrywanie wrogów i ewentualne ostrzeżenie miasta, jeśli zbliżałoby się niebezpieczeństwo. O wschodzie i zachodzie słońca grał też hejnał, który sygnalizował zamknięcie miejskich bram.

W 1241 roku pod mury Krakowa przybyli Tatarzy. Strażnik w porę ich dostrzegł i zaczął wygrywać hejnał, który miał obudzić mieszkańców. W pół taktu melodię urwała jednak strzała wroga, która zabiła hejnalistę.

Pod wawelskim wzgórzem mieszkał smok, który terroryzował mieszkańców grodu Kraka. Ludzie musieli mu skłądać ofiary z bydła, a i to nie zawsze zadowalało bestię. Szukano więc sposobu, by pokonać potwora. Próbowało wielu rycerzy, z których większość kończyła tragicznie.

Wyzwanie podjął też szewc Skuba, który chciał pokonać smoka nie mieczem, a sprytem. Wypchał więc barana siarką i złożył bestii w ofierze. Ta nieświadoma zagrożenia łakomie zjadła zwierzę. Smok poczuł pieczenie i ból w gardle, który chciał złagodzić pijąc wodę z Wisły. Dolegliwości jednak nie ustępowały, a smok pił i pił, aż pękł.

Do dziś u podnóża Wawelu, przy wejściu do Smoczej Jamy, stoi sporych rozmiarów rzeźba, która ma nam przypominać, że choć legenda to fikcja, to stanowi ważny element naszej kultury.