Grafomotoryka. Jak ją rozwijać?

Nie jest tak, że nauka pisania to umiejętność sama w sobie, która kształtuje się wtedy, gdy nadchodzi na to czas. Na to jak będzie przebiegał ten proces, wpływ ma wiele czynników, które kształtują się od wczesnego dzieciństwa. W jaki sposób?

Podpowiedź znajdziemy już w samym słowie "grafomotoryka". Jego drugi człon – motoryka – odnosi się do aktywności całego ciała, czyli zdolności ruchowych.

Aktywność fizyczna jest bowiem szalenie ważna w każdym wieku. Niemowlęta poprzez ruch poznają swoje ciało i świat. Każdy milowy krok, jak raczkowanie, samodzielne siadanie, wstawanie, czy w końcu chodzenie, to kolejny element rozwoju małego człowieka, który ma znaczenie również w zdobywaniu kolejnych umiejętności.

Stąd tak ważne jest zachęcanie dziecka do aktywności fizycznej. Motorykę dużą pozwalają rozwijać: jazda na biegówce, rolkach, hulajnodze i rowerze, ale też wspinanie się, skakanie i bieganie. Te rodzaje ruchu sprawiają, że dziecko staje się nie tylko sprawniejsze, ale też zaczyna wierzyć we własne siły, jest pewniejsze siebie i bardziej samodzielne. A to przekłada się później na naukę. Jest też solidnym fundamentem do kształtowania się umiejętności pisania i czytania.

Nauka pisania to nie tylko sprawne rysowanie szlaczków i literek. Ćwiczenia grafomotoryczne powinny być więc przeplatane zabawami ruchowymi, np.:

• zachęć dziecko do chodzenia po określonej ścieżce, np. linii wytyczonej przez szeroką taśmę klejącą naklejoną na podłogę
• razem stwórzcie tor przeszkód, a następnie pokonajcie go
• na kilka minut zamieńcie się w żabki lub zające i skaczcie po wolnej przestrzeni
• poskaczcie na skakance lub pograjcie w klasy
• ćwiczcie... zakładanie skarpet
• pobawcie się w podchody
• porzucajcie piłkami do celu, np. pudełka ustawionego w pewnej odległości od dziecka

Codziennie spędzajcie też czas na świeżym powietrzu. Tam możliwości ruchu są wręcz nieograniczone. Rysujcie patykiem po piasku, rzucajcie szyszkami do celu, grajcie w gry zespołowe.

A kiedy wrócicie do domu, możecie usiąść do nauki pisania. Odpowiednie na początek jest rysowanie po śladzie o różnym stopniu trudności, np. ślad jako plan rysunku wyznaczony przez numerowane kropki.

W trenowaniu umiejętności grafomotorycznych sprawdzą się też:

• zamalowywanie obrazków,
• kalkowanie rysunków, np. przez folię lub kalkę techniczną,
• obrysowywanie przedmiotów i ich rysowanie z użyciem szablonów,
• rysowanie "od ręki" linii i szlaczków oraz figur geometrycznych,
• odwzorowywanie rysunków.

Regularne wykonywanie przez dziecko ćwiczeń grafomotorycznych:

• stymuluje jego ogólny rozwoju,
• usprawnia koordynację wzrokowo-ruchową,
• wyrabia umiejętność prawidłowego posługiwania się narzędziem piszącym,
• usprawnia mięśnie palców i zdolność współpracy palców ręki,
• likwiduje napięcie mięśniowe,
• wdraża dokładność i uczy staranności,
• kształtuje wrażliwość estetyczną,
• motywuje do nauki.