"Cierpienia Młodego Wertera". Streszczenie, plan wydarzeń, problematyka utworu

Autorem powieści "Cierpienia Młodego Wertera" był Johann Wolfgang von Goethe, poeta, prozaik i dramaturg romantyzmu, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli tej epoki. Urodził się w 1749 roku we Frankfurcie nad Menem, zmarł w Weimarze w 1832 roku.

Goethe już w młodości interesował się literaturą oraz teatrem. Jego ojciec pragnął, aby Goethe ukończył studia prawnicze, co poskutkowało zdobyciem przez niego licencji prawnika. W zawodzie przepracował jednak jedynie kilka miesięcy.

W latach 70. XVIII wieku Johann zarabiał, publikując artykuły na łamach czasopisma literackiego. W tym czasie doszło w życiu autora do dramatycznego zdarzenia - jego bliski przyjaciel popełnił samobójstwo, którego powodem była miłość do zamężnej kobiety. Był to bezpośredni impuls do stworzenia "Cierpień Młodego Wertera", które stały się, obok "Fausta" i "Króla Olch" jednym z jego najwybitniejszych dzieł.

"Cierpienia młodego Wertera" to powieść epistolarna - powieść pisana w formie listów. Narracja w takim przypadku jest pierwszoosobowa, podana w formie korespondencji. To ciąg chronologicznie ułożonych listów Wertera do jego przyjaciela.

W listach znajdują się relacje z wydarzeń, w których uczestniczył bohater, a także analiza psychologiczna jego uczuć. Bohater dokonuje w nich dokładnej autoanalizy, informując przyjaciela, jakie są motywy jego postępowania, od wybuchu miłości do Lotty po samobójstwo.

"Cierpienia Młodego Wertera" to powieść pisana w formie listów do przyjaciela. Historia rozpoczyna się, gdy Werter staje się bohaterem skandalu towarzyskiego, ponieważ rozkochał w sobie dwie siostry i aby odpocząć, postanawia wyjechać z miasta.

Przybywa do miejscowości Waldheim, w której poznaje piękną Charlottę (Lottę). Dochodzi do wniosku, że dziewczyna jest miłością jego życia. Bohater zostaje zaproszony na bal, a po drodze jego towarzysze przyjeżdżają po dziewczynę, ubraną w białą sukienkę i rozdzielającą chleb wśród rodzeństwa.

Werter od tego czasu staje się częstym bywalcem w jej domu. Lotta ma jednak już narzeczonego, Alberta, którego nie ma chwilowo w miasteczku. Mimo to Werter przeżywa miłosne chwile i czuje, że Charlotta to jego "bliźniacza dusza".

Po sześciu tygodniach wraca jednak Albert, przez co życie staje się dla Wertera nie do zniesienia. Postanawia opuścić Waldheim i zostać sekretarzem pewnego posła. Człowiek ten jest oschły i wiecznie niezadowolony, a dodatkowo w czasie jednego z przyjęć arystokracji Werter zostaje wyproszony z towarzystwa, ponieważ jako mieszczanin nie należy do wyższych sfer.

Werter bardzo to przeżywa. Jednocześnie dowiaduje się o ślubie Lotty z Albertem. Mimo to wraca do jej miasteczka, ponieważ najlepiej czuje się w pobliżu ukochanej. Jest mu jednak coraz ciężej. Kilkakrotnie odwiedza młodych małżonków, mówi o samobójstwie i pożycza od Alberta pistolety.

Pewnej nocy Werter zabija się, strzelając z pistoletu Alberta, po wcześniejszym listownym pożegnaniu się z Lottą.

Plan wydarzeń powieści wygląda następująco:

Księga pierwsza

1. Wyjazd bohatera z rodzinnego miasta w wyniku skandalu towarzyskiego.
2. Zawarcie nowych znajomości przez młodzieńca i zachwyt nad miasteczkiem i jego mieszkańcami.
3. Poznanie Charlotty - miłość od pierwszego wejrzenia.
4. Odkrycie, że ukochana ma narzeczonego i rozpacz Wertera.
5. Pogorszenie się stosunków bohatera i Charlotty.
6. Decyzja o wyjeździe bohatera z miasteczka.

Księga druga

1. Podjęcie pracy u posła.
2. Informacja o ślubie Lotty.
3. Znieważenie Wertera przez arystokrację, w wyniku czego bohater rezygnuje z pracy.
4. Powrót do miasteczka Lotty, by być bliżej ukochanej.
5. Pogłębiająca się depresja Wertera.

Wydawca do czytelników

1. Zdenerwowanie Lotty i Alberta kolejnymi wizytami Wertera.
2. Wyjawienie uczuć i odrzucenie bohatera przez ukochaną.
3. List pożegnalny i śmierć samobójcza.
4. Pogrzeb, w którym nie bierze udziału żaden duchowny, a także Albert i ciężko chora Lotta.

Powieść to historia nieszczęśliwej miłości. Szczegółowo ukazana jest w niej psychika bohatera, który musi sobie poradzić z nieodwzajemnionym uczuciem. Werter może jedynie obserwować, jak jego ukochana Lotta układa sobie życie z innym mężczyzną.

Werter dokonuje autoanalizy w listach kierowanych do przyjaciela. Miłość w tym utworze przedstawiona jest jako siła niszczycielska, która prowadzi bohatera na skraj szaleństwa i ostatecznie doprowadza do odebrania sobie życia.

"Cierpienia młodego Wertera" zdobyły ogromny rozgłos i stały się na koniec osiemnastego stulecia wielkim wydarzeniem obyczajowym i literackim.

Od imienia bohatera powieści zaczęto określać model pewnej postawy (werteryzm) charakteryzującej się przesadną uczuciowością, niezgodą na konwencje moralne i obyczajowe, postrzeganiem świata przez pryzmat własnych marzeń, przy jednoczesnym braku działania. Werteryzm oznacza także poczucie braku sensu egzystencji, dążenie do samozagłady.

Powieść spowodowała w Niemczech (oraz całej Europie) prawdziwą modę na werteryzm. Młodzi zaczęli ubierać się jak Werter, podobnie się zachowywać, a nawet czytać podobne lektury. W tym okresie miała miejsce również fala samobójstw, poprzedzonych przeczytaniem książki.

"Cierpienia młodego Wertera" wywarły znaczący wpływ na literaturę następnych epok, a w szczególności na romantyzm.