Rozwód a dziecko

Z roku na rok rośnie liczba rozwodów w Polsce. I choć wydaje się, że rozpad małżeństwa to sprawa wyłącznie rozstających się partnerów, to jednak najbardziej rozwód rodziców przeżywają niczemu niewinne dzieci. Rozwód stanowi kryzys nie tylko dla pary, ale to poważny dramat w życiu każdego szkraba. Bardzo często dzieci obwiniają się za rozpad związku mamy i taty. Do lat 80. XX wieku panował pogląd, że rozwód ma tylko negatywny wpływ na dziecko i że po rozwodzie nie może spotkać malucha nic dobrego. Rozwód kojarzono z patologią społeczną. Obecnie takie przekonania na temat rozwodu nie mają racji bytu, ale niewątpliwe rozstanie rodziców jest trudną sytuacją w życiu każdego dziecka. Jak dzieci reagują na rozwód mamy i taty?

Spis treści:
  1. 1. Rozwód rodziców a zachowanie dzieci
  2. 2. Błędy podczas rozwodu

1. Rozwód rodziców a zachowanie dzieci

Jak się rozstać, aby nie skrzywdzić dziecka? Odtwórz wideo
Jak się rozstać, aby nie skrzywdzić dziecka? Rozwód rodziców jest dla dziecka traumatycznym...

Rozstanie rodziców to wielki szok dla dziecka. W zależności od tego, w jakim wieku znajduje się pociecha w trakcie rozwodu swoich rodziców, można spodziewać się różnych reakcji. Wydaje się, że najmniej świadome wszystkiego jest niemowlę. Niemniej jednak nawet malutkie dzieci odczuwają zdenerwowanie, stres i napięcie swoich opiekunów. Przedszkolak zwykle na początku wierzy, że wszystko wróci do normy, rodzice przestaną się kłócić i będzie „po staremu”. Kiedy uświadomi sobie, że rozstanie to tylko kwestia czasu, przeżywa strasznie wyprowadzkę jednego z rodziców. Dziecko ma poczucie, że straciło kogoś ważnego, że zostało oszukane przez najbliższych. Czasami swoją złość i smutek może odreagowywać w przedszkolu na rówieśnikach albo na rodzeństwie.

Obserwuje się również tendencje w kierunku regresji, tzn. dziecko, które samodzielnie jadło i spało, może cofnąć się do wcześniejszych etapów rozwoju – może chcieć być karmione, przebierane, może zacząć ssać kciuk albo moczyć się w nocy. Czasami pojawiają się tiki nerwowe, irracjonalne lęki i problemy z zasypianiem. Dzieci w wieku szkolnym mogą przeżywać ogromny żal i popłakiwać tak, by nikt nie widział, a z drugiej strony – podejmować próby, by ponownie „wyswatać” rodziców. Niekiedy dziecko oskarża jednego z rodziców za rozpad związku i nie chce utrzymywać z nim kontaktu. Często następuje pogorszenie wyników w nauce, pojawiają się ucieczki ze szkoły i z domu. Młodzież może szantażować rodziców i chcieć ugrać coś dla siebie w ramach rekompensaty za doznane krzywdy podczas rozwodu. U niektórych dzieci daje się zaobserwować różnego rodzaju objawy somatyczne, np. bóle głowy, bóle brzucha, nudności.

Dzieci rozwodzących się rodziców często przeżywają konflikt lojalności – nie wiedzą, za kim się opowiedzieć, czy za mamą, czy za tatą. Nie radząc sobie z negatywnymi emocjami, dopuszczają się zachowań patologicznych – rozbojów, kradzieży, wchodzą w konflikt z prawem, zaczynają zażywać różne używki. Starsze nastolatki mogą mieć problem z tworzeniem własnych relacji intymnych. Mogą też pojawić się problemy w sferze seksualnej, nieśmiałość, niska samoocena. Wydawałoby się, że rozwód staje się najmniej dotkliwy dla osób dorosłych, które mogłyby już założyć własną rodzinę. Nic bardziej mylnego. Czasami rozwód rodziców, którzy mają za sobą bardzo długi staż związku, sprawia, że dorosłe dziecko czuje się odpowiedzialne za osamotnionego rodzica, np. matkę, co odbiera mu swobodę w nawiązywaniu relacji w swoim prywatnym życiu. Nie da się przeżyć rozwodu bez szwanku. To, w jaki sposób maluch poradzi sobie z rozstaniem swoich opiekunów, zależy tylko i wyłącznie od jego mamy i taty.

2. Błędy podczas rozwodu

Warto, by każdy z rodziców pamiętał, że rozwód to prawne rozwiązanie małżeństwa. O ile zakańcza się relację małżeńską, o tyle nigdy nie przestaje się być rodzicem. Z dzieckiem rozwieść się nie da. Niestety, wiele mam i tatusiów w ferworze rozpraw sądowych dotyczących podziału majątku, alimentacji czy opieki rodzicielskiej, zapomina, że ich mała pociecha przeżywa głęboko w środku rozstanie rodziców. Niejednokrotnie maluch zaczyna myśleć, że skoro mama i tata przestali się kochać, to jego też pewnie teraz przestaną kochać. Dziecko czuje się zagubione, samotne, smutne. Po prostu się boi, głównie zmian, na które może nie czuć się gotowe. Bez względu na rozwiązania prawne, nie można zabronić dziecku kontaktować się z eksmałżonkiem, jeśli dziecko deklaruje chęć spotykania się z mamą czy tatą.

Dziecko nie może być też kartą przetargową w konflikcie między rodzicami. Oszczędźmy maluchowi dalszych cierpień – dla niego samo rozstanie rodziców to potężny cios. Nie czyńmy dziecka świadkiem naszych kłótni i awantur. Jeśli zauważymy, że dziecko staje się osowiałe, apatyczne, na nic nie ma ochoty, unika kontaktu z rówieśnikami i źle śpi, skonsultujmy się ze specjalistą, np. psychologiem. Być może to pierwsze objawy depresji. Starajmy się, by mimo rozwodu, jak najwięcej w życiu malucha zostało bez zmian. Dajmy prawo dziecku na odreagowanie negatywnych emocji i przede wszystkim nie odmawiajmy dziecku wsparcia. Dla niego rozstanie rodziców to naprawdę poważna rewolucja życiowa.

Bibliografia

  • Beisert M., Rozwód. Proces radzenia sobie z kryzysem, Wydawnictwo Fundacji „Humaniora”, Poznań 2000, ISBN 83-7112-075-3.
  • Jabłoński K., Rozwód. Jak go przeżyć?, W.A.B., Warszawa 2010, ISBN 978-83-7414-376-9.
  • Wallerstein J.S., Blakeslee S., Rozwód, a co z dziećmi? Jak uchronić własne dzieci przed negatywnymi skutkami rozwodu?, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2005, ISBN 83-7298-564-2.
Porozmawiaj o tym na Kącik dla Mam »
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Redakcja Nowe artykuły w portalu 0 odpowiedzi Rozwód a dziecko Redakcja:

Zakończenie małżeństwa w większości przypadków jest sytuacją dramatyczną. Szczególnie ciężko przeżywają je dzieci, właściwie bez względu na wiek. Bywa to dla nich sytuacja niezrozumiała, nagła, czasem bezpodstawna, bowiem dzieci nie rozumieją powagi napięć...

fewa Psycholog 1 odpowiedź Jak powiedzieć dziecku o rozstaniu? fewa:

Witam jestem mama 4letniej Mai i 2 letniego Maksa.jestem na etapie wyprowadzki od meza.co mam mowic corce ona na chwile obecna chce sie wyrpowadzic do babci, powiedzialam ze sie mama z tata nie potrafi dogadac i teraz bedziemy u babci mieszkac .

Artykuły Rozwód i separacja

Rozwód i separacja Rozwód czy separacja?

Coraz częściej małżonkowie stają przed trudnym wyborem. Wystąpić o rozwód? A może ubiegać się o separację małżeńską? Jaka decyzja będzie bardziej korzystna dla obydwu stron? Czy w ogóle można w obliczu takich decyzji mówić o czymś...

Ojciec po rozwodzie
Rozwód i separacja Ojciec po rozwodzie

Niejednokrotnie po rozstaniu małżonków, dzieci zostają przy matce, a ojciec może je widywać od czasu do czasu. Poza tym to na nim często ciąży obowiązek alimentacji. W wyniku rozwodu rodziców dzieci zostają emocjonalnie i fizycznie oddalone...

Prawo do dziecka po rozwodzie
Rozwód i separacja Prawo do dziecka po rozwodzie

Prawo do dziecka po rozwodzie to jedna z ważniejszych kwestii, które musi rozstrzygnąć sąd w każdej sprawie rozwodowej. Od tego, czy prawo do opieki nad dzieckiem otrzyma matka, ojciec, bądź też oboje, zależy dobro dziecka, a także jego przyszłość. Wiele...

Rozwód i co dalej?
Rozwód i separacja Rozwód i co dalej?

Rzeszy ludzi rozwód wydaje się najlepszym rozwiązaniem w sytuacji nieudanego małżeństwa. Myślą: „Zakończę ten związek raz na zawsze i będę miał(a) święty spokój”. Niestety, rzeczywistość porozwodowa nie jest taka prosta jak się...

Rozwód i separacja Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa oznacza fachowo zniesienie z mocą wsteczną wszystkich skutków wynikających z zawarcia małżeństwa. Wyjątek stanowi jednak sytuacja dzieci, które pochodzą z unieważnionego małżeństwa - zachowują one status dzieci pochodzących z...

Rozwód i separacja Nadużywanie alkoholu

Z roku na rok rośnie spożycie alkoholu w Polsce. Problem jest o tyle alarmujący, że po alkohol sięgają coraz młodsze pokolenia. Alkoholizm staje się problemem nie tylko zdrowotnym, ale też społecznym, gdyż towarzyszy różnym niepokojącym zjawiskom,...

Rozwód i separacja Przyczyny rozwodów

Na początku związku zawsze jest wielka miłość, fascynacja i zauroczenie. Dwoje bliskich sobie osób nie widzi poza sobą świata. Z czasem jednak pojawiają się problemy, a miejsce wielkiego uczucia zajmuje przyjaźń, zaufanie i poczucie bezpieczeństwa,...

Rozwód i separacja Podział majątku po rozwodzie

Jeśli para nie podpisała przed ślubem intercyzy, wraz z zawarciem związku małżeńskiego między małżonkami powstaje wspólność majątkowa. Oznacza to, że dorobek w czasie trwania małżeństwa jest ich wspólnym majątkiem. Gdy para decyduje się na rozwód,...

Rozwód i separacja Gdy on odchodzi

Tworząc związek, nie bierze się pod uwagę, że miłość może nagle się skończyć, że partner zdecyduje się odejść i już nigdy nie wrócić. Decyzja o rozstaniu to czasem efekt wspólnych refleksji partnerów, a czasem wybór jednej...

Życie po rozwodzie
Rozwód i separacja Życie po rozwodzie

Życie po rozwodzie wydaje się ponure, przykre, bezsensowne. Mieliście przed sobą tyle planów i marzeń, a nagle wszystko runęło w gruzach. Rozstanie przekreśliło wszystkie zamierzenia. Kryzys, którego nie dało się zażegnać, pozostawił po...

Jak przetrwać rozwód?
Rozwód i separacja Jak przetrwać rozwód?

Rozwód, obok śmierci małżonka i ciężkiej choroby, to jedna z najbardziej stresogennych sytuacji w życiu. Rozstanie z małżonkiem nie musi jednak oznaczać końca świata. Po emocjonalnym uporaniu się z negatywnymi emocjami, żalem, poczuciem winy,...

Rozwód i separacja Rozwód czy separacja?

Coraz częstsze kłótnie, brak porozumienia się w codziennych sprawach. Zazwyczaj tak rozpoczyna się rozpad małżeństwa. Nie zawsze kończy się to rozwodem. Czasami małżonkowie poprzestają na separacji.

Alimenty Alimenty a rozwód

Sąd orzekający rozwód może orzec, że jeden z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Wówczas małżonek, który został uznany na niewinnego może wystąpić z żądaniem przyznania mu alimentów. Według kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny...

Rozwód i co dalej?
Rozwód i separacja Rozwód i co dalej?

Rozwód należy do jednych z najbardziej stresujących doświadczeń życiowych. Z jednej strony, niesie ze sobą żal, gniew, łzy i smutek, ale z drugiej strony, stanowi szansę na nowy udany związek.

Jak przetrwać rozwód?
Rozwód i separacja Jak przetrwać rozwód?

Rozwód, obok śmierci małżonka i ciężkiej choroby, to jedna z najbardziej stresogennych sytuacji w życiu. Rozstanie z małżonkiem nie musi jednak oznaczać końca świata. Po emocjonalnym uporaniu się z negatywnymi emocjami, żalem, poczuciem winy, gniewem,...

Relacje między rodzicami Rozwód i separacja

Zakładając rodzinę nie myślimy o tragicznym finale małżeństwa, czyli rozstaniu. Niestety coraz częściej związki z krótkotrwałym stażem decydują się na rozwiązanie w postaci separacji lub rozwodu. Codzienne obowiązki, rutyna, ciągłe kłótnie...

Jak adoptować dziecko?
Baza ośrodków opiekuńczo-adopcyjnych Jak adoptować dziecko?

Jak adoptować dziecko? Jak przebiega adopcja? - zaczynają się zastanawiać rodzice, którzy stracili nadzieję na poczęcie własnego potomka, a bardzo pragną mieć dziecko, które będą mogli wychowywać i kochać. Adopcja musi być głęboko przemyślaną...

Świadczenia dla rodziców Ulga na dziecko

Ulga podatkowa na dziecko może być wykorzystana przy składaniu formularza PIT-37 w urzędzie skarbowym. Ulga ta została wprowadzona w 2007 roku wraz ze zmianą ustawy o podatku dochodowym dla osób fizycznych. Z ustawy wynika, że w rozliczeniu za...

Kariera czy dziecko?
Decyzja o ciąży Kariera czy dziecko?

Obiecująca kariera czy uroczy, niesforny brzdąc? Wybór jest trudny. Praca zawodowa skutecznie odsuwa decyzję o dziecku na później, a zajście w ciążę staje się dylematem kobiety.

Dziecko niejadek
Żywienie przedszkolaka Dziecko niejadek

Problemy z niejadkami zna wielu rodziców. Niejadek odmawia jedzenia w ogóle, to znaczy za każdym razem każe się długo prosić, zanim cokolwiek zje lub nie chce jeść, np. warzyw czy mięsa. W obu przypadkach rodzice często starają się wmusić...

Dziecko z chmur
Patronaty Dziecko z chmur

Dwie różne kobiety, dwa różne problemy- łączy ich jedno....chcą mieć dziecko. To pełna radości i smutku książka opisująca zmaganie się z medycyną, emocjami, miłością i macierzyństwem. Jednak niesie ogromne przesłanie i daje nadzieję każdej kobiecie,...

Agresja i autoagresja Dziecko z ADHD

Najpierw uproszczona definicja ADHD. Jest to Attention Deficit Hyperactivity Disorder, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, określany też, jako zaburzenia hiperkinetyczne. Cytując: „jest to zespól zaburzeń, najczęściej...

Relacje z dziećmi Tata i dziecko

Od momentu, kiedy dziecko pojawia się na świecie, między mamą, tatą i nowym członkiem rodziny zaczyna tworzyć się piękna, pełna miłości i czułości więź. Trzeba ją jednak intensywnie pielęgnować, by nie uległa rozerwaniu. Dbać o nią musi nie tylko mama...

Niegrzeczne dziecko
Problemy w wychowaniu dziecka Niegrzeczne dziecko

Dobrą wiadomością dla rodziców jest fakt, iż niegrzeczne dzieci najzwyczajniej w świecie nie istnieją, a problemem jest nie tyle sam maluch, co jego zachowanie. Gdy mówimy o niegrzecznym zachowaniu dziecka, mamy na myśli działania, które...

Pokój dla niemowlaka Dziecko w kawalerce

Gdy pomiędzy dwojgiem kochających się ludzi pojawia się dziecko, dumni rodzice pragną zrobić wszystko, by nowy członek rodziny miał godne i najlepsze warunki. Co zrobić jednak, gdy rodzice mieszkają w kawalerce? Jeden pokój i ich troje. Jak urządzić kącik...

Jak uczyć dziecko?
Metody wychowawcze Jak uczyć dziecko?

Jak uczyć dziecko? Nie ma uniwersalnej metody działania. Dziecko bowiem to wypadkowa genów mamy i taty, wykazująca indywidualne tempo rozwoju i chęć poznawczą.

Rozpieszczone dziecko
Metody wychowawcze Rozpieszczone dziecko

Mówiąc o rozpieszczonym dziecku często ma się na myśli terroryzującego całą rodzinę małego szkraba. Jak nie ulegać zachciankom maluchów i być konsekwentnym rodzicem?

Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Jak rozwijać dziecko?

Jak rozwijać dziecko? Jak stymulować naturalny rozwój malucha? Najlepiej wspierać jego pasje i zachęcać do poszerzania wiedzy w zakresie swojego hobby.

Dziwne zwyczaje maluchów Dziecko przeklina

Dziecko przeklina, a rodzice zachodzą w głowę, skąd taki grzeczny maluch zna brzydkie słowa. Używanie niecenzuralnego słownictwa przez dziecko często jest nieświadome.

Wycieczki Dziecko w samochodzie

Wyjazdy to czas spędzony wspólnie z rodziną i z dziećmi. Powinien to być zatem czas bardzo dobrze przygotowany, przynoszący każdemu wiele przyjemności i powodów do wspomnień. Aby tak się stało, postaraj zawczasu przygotować się do wyprawy, spakuj wszystkie...

Kultura Dziecko Wodnik

WODNIK 20.01 - 19.02. Wodnik to indywidualista. Gdy wszyscy siedzą, on stoi. Gdy wszyscy stoją, on biega. Mimo tego, a także mimo oryginalności, ma wielką potrzebę kontaktu z ludźmi. Dziecko spod znaku Wodnika bardzo szybko się nudzi. Lubi nowe wyzwania...

Kultura Dziecko Byk

BYK 21.04- 20.05. Urodzone pod znakiem Byka dzieci są spokojne i cechują się chęcią do przebywania w bezpiecznym towarzystwie. W późniejszych relacjach z ludźmi charakteryzują się zdrowym rozsądkiem i praktycznością. Gdy Byki przyzwyczają się do jakiejś...

Kultura Dziecko Rak

RAK - 22.06. - 22.07. Znak ten charakteryzuje się łagodnością. Raki są bardzo miłe, towarzyskie, cierpliwe i lubiące spokój. Są także przeważnie bardzo subtelne. Łatwo ulegają wpływom innych osób. Z zewnątrz spokojne, w środku szaleją z niepokoju i łatwo...

Kultura Dziecko Strzelec

STRZELEC 23.11- 22.12. Strzelec ma bardzo optymistyczne i łagodne podejście do życia. Jest pogodnym optymistą, pełnym wiary w ludzi, uwielbiającym towarzystwo i zarażającym swym humorem innych. Nie lubi powagi i poważnych sytuacji, w których obowiązuje...

Kultura Dziecko Waga

WAGA 23.09 - 23.10. Waga to znak spokoju. Z dziecka urodzonego pod tym znakiem wyrośnie na pewno osoba uczciwa i kierująca się w życiu sprawiedliwością i poczuciem równości. Zrównoważona z zewnątrz Waga to jednak nieustanna burza w środku. Duszę ma niespokojną...

Kultura Dziecko Baran

BARAN 21.03 - 20.04. Dziecko spod znaku Barana to istne żywe srebro. Od momentu kiedy staje na nogi, nieustannie biega. To osoba od najmłodszych lat niezależna i niesłuchająca rodziców. Woli nauczyć się czegoś na własnych błędach niż polegać na wskazówkach...

Kultura Dziecko Koziorożec

KOZIOROŻEC 22.12. - 20.01. Koziorożec od dzieciństwa jest zorganizowany i umie dobrze zaplanować sobie czas. Charakteryzuje się sumiennością i przywiązaniem. Od maleńkości zachowuje się jak osoba dorosła. Potrafi wszystko skrupulatnie i dobrze wykonać....

Kultura Dziecko Lew

LEW 23.07 - 23.08. Znak ten charakteryzuje się dobrodusznością i wywieraniem dobrego wpływu na otoczenie. Osoby urodzone pod tym znakiem są ruchliwe, ambitne, dumne, wrażliwe ale i… samolubne. Horoskop dla dzieci spod znaku Lwa Chłopcy urodzeni pod znakiem...

Dziecko Panna
Kultura Dziecko Panna

PANNA 24.08 - 22.09. Panny są bardzo bystre, mądre i racjonalne. Większość ich poczynań poprzedzona jest wieloma przemyśleniami i próbą racjonalnego podejścia do sprawy. Panna zawsze wszystko dokładnie analizuje, a gdy jest w centrum jakichś wydarzeń,...

Kultura Dziecko Ryba

RYBY 20.02 – 20.03. Zodiakalne Ryby cechują się wielką subtelnością i empatią. Są osobami, które zawsze wiedzą, jaką drogę wybrać. Ufają sobie i sami potrafią dobrze podejmować decyzje. Potrafią doskonale słuchać i pomagać. To nieprofesjonalni...

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij