Chroni także chłopców. Ryzyko nowotworów spada o połowę

Szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego HPV kojarzone są głównie z profilaktyką raka szyjki macicy u kobiet. Najnowsze badania pokazują jednak, że przynoszą one równie istotne korzyści chłopcom. Analiza opublikowana w "JAMA Oncology" wskazuje, że szczepienie może zmniejszyć ryzyko nowotworów związanych z HPV u mężczyzn nawet o 50 proc.

Doctor injecting a vaccine into teenager?s arm
Westend61
50-60 years, adults, caucasian, consultation, doctor's overall, experience, general practice, health, healthcare, immunization card, job, man, mature adults, medical practice, paediatrics, practice, treatment, upper arm, vaccinating, vaccineHPV zwiększa ryzyko nowotworów u obu płci
Źródło zdjęć: © Licencjodawca | Mareen Fischinger
Dominika Najda

HPV to nie tylko problem kobiet

HPV to wirus przenoszony drogą płciową, który odpowiada za rozwój wielu nowotworów. Choć najczęściej mówi się o raku szyjki macicy, patogen ten ma znacznie szerszy wpływ. U mężczyzn może prowadzić m.in. do raka prącia, odbytu oraz nowotworów jamy ustnej i gardła. Z kolei u kobiet poza rakiem szyjki macicy odpowiada także za nowotwory sromu i pochwy oraz brodawki narządów płciowych.

W analizie uwzględniono ponad 615 tys. zaszczepionych chłopców oraz przeszło 2,2 mln niezaszczepionych. Wszyscy uczestnicy byli w wieku od 9 do 26 lat, a szczepienia prowadzono w latach 2016-2024. Wyniki jednoznacznie wskazały, że zastosowanie dziewięciowalentnej szczepionki znacząco ogranicza ryzyko rozwoju nowotworów związanych z HPV u chłopców.

Zakażenie HPV jest bardzo powszechne. Według danych amerykańskiego Narodowego Instytutu Raka większość osób zakaża się tym wirusem wkrótce po rozpoczęciu aktywności seksualnej. Choć w wielu przypadkach organizm sam zwalcza infekcję, u części osób wirus pozostaje w organizmie i po latach może doprowadzić do rozwoju nowotworu. Szczepienie pozwala niemal całkowicie wyeliminować ryzyko związane z najbardziej onkogennymi typami wirusa.

Szczepionka chroni przed wieloma typami wirusa

W badaniu zastosowano szczepionkę dziewięciowalentną, która zabezpiecza przed dziewięcioma typami HPV, w tym najbardziej niebezpiecznymi - 16 i 18, odpowiadającymi za dużą część nowotworów. Pozostałe typy wirusa również mają znaczenie, ponieważ wiążą się z innymi nowotworami oraz zmianami skórnymi i błon śluzowych.

Szczepienie chłopców ma podwójne znaczenie. Z jednej strony chroni ich samych przed nowotworami, z drugiej ogranicza transmisję wirusa, co zmniejsza ryzyko zakażenia partnerek. Dzięki temu szczepienia mogą wpływać na ograniczenie liczby nowotworów w całej populacji.

W Polsce szczepienia przeciw HPV są bezpłatne dla dzieci w wieku od 9 do 14 lat. Mogą być wykonywane także w szkołach, po uzyskaniu zgody rodziców. Największą skuteczność osiąga się, gdy szczepienie zostanie wykonane przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. W młodszej grupie wiekowej podaje się dwie dawki, natomiast u starszych nastolatków zaleca się trzy dawki.

Szczepionki przeciw HPV są dobrze tolerowane. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane mają łagodny charakter i obejmują:

  • ból w miejscu wkłucia,
  • zaczerwienienie,
  • niewielki obrzęk.

Nowe dane potwierdzają, że szczepienia przeciw HPV nie powinny być postrzegane wyłącznie jako ochrona dziewcząt. To skuteczna metoda profilaktyki nowotworów także u chłopców, która może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania w przyszłości.

Źródło: PAP

Wybrane dla Ciebie