Wesele. Streszczenie lektury

W listopadową noc 1900 roku w izbie wiejskiej chaty odbywa się [wesele](Wesele – streszczenie). Goście ubrani są w tradycyjne, ludowe stroje krakowskie. Dziennikarz rozmawia z Czepcem, który przekonuje inteligenta o swojej i innych chłopów ciekawości świata. Pyta Dziennikarza o sytuację polityczną na świecie, ten jednak nie jest zainteresowany tym tematem. Chce spokoju i ciszy, co ma mu zapewnić polska wieś.

Dziennikarz rozmawia z Zosią, której wygląd podziwia. Dziewczyna jest zaskoczona, że wzbudza zainteresowanie.

Haneczka żali się Radczyni. Chciałaby razem z Zosią tańczyć z drużbami. Kobieta im to odradza, w obawie, że dojdzie do bójek między chłopcami. Mimo to Zosia zaprasza do tańca drużbę, Kaspera. Ten zwierza się dziewczynie, że swatają go z Kasią. Na pytanie o uczcie do niej, chłopak odpowiada wymijająco. Haneczka zaczyna tańczyć z Jasiem.

Na weselu obecny jest Ksiądz, który z pochodzenia jest chłopem. Po rozmowie z Panem Młodym i Panną Młodą stwierdza, że kobieta jest niewinna i naiwna. Ostrzega ją, że z czasem uczucie ulega ochłodzeniu.

Pan Młody nieustannie dopytuję Pannę Młodą, czy go kocha. Chce być zapewniany o miłości i przywiązaniu.

Zosia rozmawia z Haneczką o miłości. Mówi, że chciałaby kogoś obdarzyć silnym uczuciem. Haneczka jednak mówi jej, że zanim to nastąpi, musi sporo wycierpieć.

Na weselu zjawia się Żyd, Mośka. Są z Panem Młodym przyjaciółmi, którzy się nie lubią. Żyd chwali swoją córkę, Rachelę, która wkrótce ma przybyć na zabawę. Wspomina o jej wykształceniu i zamiłowaniu do książek. Kiedy dziewczyna pojawia się w chacie, wita się z Panem Młodym po francusku.

Poeta mówi Gospodarzowi, że muzyka weselna wyzwoliła w nim głęboko skrywane uczucia. Uważa, że każdy jest zdolny do kochania: i rycerz, i chłop. Rozmawiają też o polskim ludzie. Poeta stwierdza, że jest on prosty, ale hardy. Gospodarz przyznaje mu rację. Chłopi według niego mają siłę, godność i zachowują się rozważnie.

Gospodarz cieszy się, że na weselu pojawiło się tylu gości z Krakowa. Chłopi bawią się z przedstawicielami inteligencji.

Żyd i Czepiec kłócą się o pieniądze. W konflikt angażuje się Ksiądz, który upomina się o należność za dzierżawę karczmy. Pan Młody żali się Gospodarzowi, że na jego weselu doszło do bójki. Mężczyźni wspominają dawne czasy.

Kasper w rozmowie z Jaśkiem mówi, że podobają się Haneczce i Zosi. Jasiek uważa jednak, że dziewczyny z nich kpią.

Poeta przepowiada Racheli, że kiedyś pokocha chłopa. Dziewczyna zgadza się z tym, jednak zaznacza, że chłop musi być urodziwy. Mówi też, że zaczaruje chochola i ten pojawi się na weselu.

Pan Młody w rozmowie z Poetą oświadcza, że jest tak szczęśliwy, że chciałby tę radość dzielić z innymi. Poeta żartuje, by na zabawę zaprosił chochoła stojącego za oknem. Na ten pomysł zgadza się Panna Młoda.

O północy rozpoczynają się oczepiny. Pojawia się Chochoł, którego jednak z izby wyrzuca Isia. Marysi ukazuje się duch dawnego narzeczonego. Tańczą razem, jednak kiedy chłód bijący od zjawy staje się nieznośny, dziewczyna odpycha ducha, a ten znika.

Do Dziennikarza podchodzi Stańczyk, który przedstawia się jako błazen. Rozmawiają o sytuacji w kraju. Stańczyk zaznacza, że Polacy zamiast działać, wolą spać.

Zjawia się Rycerz, który symbolizuje siłę narodu. Do Pana Młodego przychodzi Hetman Branicki, który uważany jest za symbol narodowej zdrady. Pojawia się również Upiór Szeli, chłopskiego przywódcy krwawych rzezi galicyjskich z roku 1846.

Na podwórzu pojawia się Werynhora. Mówi Gospodarzowi, by wezwał lud do powstania. Daje mu złoty róg, który rozbudzi wolę walki. Mężczyzna przekazuje go jednak Jaśkowi. Ma go użyć, by zwołać chłopów. Mają się stawić uzbrojeni o świcie przed kaplicą.

Nad ranem goście są już zmęczeni zabawą. Panna Młoda opowiada Poecie swój sen. Diabły wiozły go w nim w karecie do Polski. Dziewczyna nie wie, gdzie ona jest, ale Poeta radzi jej, by szukała w swoim sercu.

Jasiek zgubił złoty róg, kiedy schylał się po czapkę z pawim piórem. Stara się obudzić ludzi śpiących w izbie. Bezskutecznie. Zjawia się chochoł. Kiedy zaczyna grać na skrzypcach, ludzie tańczą w rytm chocholego śpiewu.