Tryby czasownika. Co trzeba wiedzieć o tej części mowy?

Czasownik trybu orzekającego informuje o wykonaniu jakiejś czynności w czasie: teraźniejszym, przeszłym lub przyszłym.

Odmiana czasownika trybu orzekającego

Liczba pojedyncza: 1. rysuję 2. rysujesz 3. rysuje/rysuje/ rysuje

Liczba mnoga: 1 - rysujemy 2 - rysujecie 3 - rysują/ rysują

Przykład: Widzę samochód.

Czasownik w trybie rozkazującym nie ma form czasów. Nie ma też 1. os. liczby pojedynczej, a w 3 os. pojawia się wyraz niech.

Odmiana czasownika trybu rozkazującego

Liczba pojedyncza: 1. brak 2. czekaj 3. niech czeka/ niech czeka/ niech czeka

Liczba mnoga: 1. czekajmy 2. czekajcie 3. niech czekają/ niech czekają

Przykład: Napraw ten samochód.

Czasownik w trybie przypuszczającym nie ma form czasów. Składa się z z osobowej formy czasownika oraz cząstki bym.

Odmiana czasownika trybu przypuszczającego

Liczba pojedyncza: 1. pisałbym/ pisałabym 2. pisałbyś/ pisałabyś 3. pisałby/ pisałaby/ pisałoby Liczba mnoga: 1. czekajmy 2. czekajcie 3. niech czekają/ niech czekają

Przykłady: Chętnie skorzystałabym z wolnego dnia.

Czasownik oznacza czynności lub stany. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? w jakim jest stanie? Odmienia się przez osoby, liczby, czasy, tryby i strony.

Czasowniki mogą być dokonane lub niedokonane. Te pierwsze informują o czynności zakończonej w przeszłości lub mającej się zakończyć w przyszłości, np. przeczytał, napiszę, zrobiła. Czasowniki dokonane nie występują w czasie teraźniejszym. Z kolei czasowniki niedokonane informują o przebiegu lub trwaniu czynności w czasie teraźniejszym, przeszłym i przyszłym, np. czytał, robiła, będę pisał.