Śniadaniówki polskich uczniów pod lupą. Woda i kanapki na plus, ale warzywa wciąż w tyle

Codzienne wybory żywieniowe dzieci mają ogromny wpływ na ich zdrowie i rozwój. Najnowsze dane pokazują jednak, że choć część nawyków się poprawia, inne wciąż wymagają zmiany. Co naprawdę trafia do szkolnych śniadaniówek?

Aktywne fizycznie dzieci podejmują lepsze decyzje żywienioweAktywne fizycznie dzieci podejmują lepsze decyzje żywieniowe
Źródło zdjęć: © Getty Images
Magdalena Pietras

Aktywność fizyczna sprzyja lepszym wyborom

Z raportu "Wybory żywieniowe dzieci i młodzieży – co na nie wpływa?" wynika, że dzieci bardziej aktywne fizycznie częściej podejmują korzystne decyzje dotyczące jedzenia. Regularniej jedzą śniadanie przed wyjściem do szkoły, zabierają ze sobą drugie śniadanie i częściej wybierają wodę zamiast słodzonych napojów.

Jednocześnie wyniki badania pokazują istotną lukę – tylko ok. 10 proc. uczniów deklaruje, że w ich szkolnym posiłku pojawiają się warzywa.

Raport powstał w ramach programu "Lekkoatletyka dla każdego!" i wskazuje również na duży wpływ dorosłych – rodziców, nauczycieli i trenerów – na codzienne wybory dzieci.

Edukacja żywieniowa to inwestycja w przyszłość

Specjaliści podkreślają, że prawidłowe nawyki żywieniowe kształtowane od najmłodszych lat mają kluczowe znaczenie dla zdrowia. Istotne są zarówno regularne posiłki, jak i odpowiednia ilość warzyw i owoców w diecie.

– Edukacja żywieniowa wspiera adaptację do wysiłku i regenerację, a wiedza o odpowiednim odżywianiu, np. rola śniadania, nawodnienia czy zbilansowanych posiłków, zwiększa korzyści zdrowotne aktywności fizycznej podejmowanych przez młodych ludzi. To bardzo ważne, gdyż chodzi nam o kształtowanie świadomości dzieci i młodzieży, tak by brały odpowiedzialność za swoje decyzje dotyczące aktywności, jak i odżywiania. To nie tylko działanie tu i teraz, ale inwestycja w zdrowe społeczeństwo w przyszłości – powiedział prof. dr hab. Jakub Adamczyk z Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

Śniadanie – nie wszyscy zaczynają dzień od posiłku

Z danych wynika, że śniadanie przed wyjściem do szkoły je 70 proc. dzieci z miast i 58 proc. z terenów wiejskich. Oznacza to, że znaczna część uczniów – nawet co trzecie dziecko – pomija ten ważny posiłek.

Drugie śniadanie najczęściej przygotowują rodzice – dotyczy to około dwóch trzecich przypadków. Co piąte dziecko robi je samodzielnie. W szkolnych lunchboxach dominują kanapki, czasem uzupełnione owocem. Warzywa pojawiają się rzadko.

Na plus można zaliczyć nawyki związane z nawodnieniem – większość uczniów zabiera do szkoły napoje, a najczęściej jest to woda.

Z wiekiem nawyki się pogarszają

Młodsze dzieci częściej trzymają się regularnych posiłków i polegają na jedzeniu przygotowanym przez rodziców. Wraz z wiekiem ta systematyczność spada.

U starszych uczniów częściej dochodzi do pomijania śniadania, rezygnacji z obiadu w szkole oraz sięgania po mniej wartościowe przekąski. Jednocześnie rośnie ich samodzielność w wyborach żywieniowych, co nie zawsze przekłada się na zdrowe decyzje.

– Dane uzyskane w badaniu potwierdzają, że nawyki żywieniowe dzieci kształtują się przede wszystkim w ich najbliższym otoczeniu – w domu i w szkole. Im dzieci są młodsze, tym silniej oddziałuje na nie autorytet dorosłych, przede wszystkim rodziców: ich wiedza, zachowania i postawy przekładają się na decyzje młodych osób dotyczące sposobu odżywiania, aktywności fizycznej czy spędzania wolnego czasu. Dlatego bardzo ważne jest, aby działania edukacyjne obejmowały zarówno dzieci jak i ich opiekunów – podkreśla Jolanta Łukasiak-Chełstowska z Nestlé Polska.

Dziewczynki i chłopcy jedzą inaczej

Badanie pokazuje również różnice między płciami. Dziewczęta częściej deklarują regularne jedzenie śniadań i bardziej urozmaicone drugie śniadania. Chłopcy natomiast są zazwyczaj bardziej aktywni fizycznie, ale rzadziej przykładają wagę do jakości diety – częściej sięgają po słodkie napoje i mniej wartościowe przekąski.

Miasto kontra wieś

Różnice widać także w zależności od miejsca zamieszkania. Dzieci z dużych miast częściej jedzą śniadanie i mają bardziej urozmaicone posiłki w szkole. W mniejszych miejscowościach rzadziej obserwuje się regularność pierwszego posiłku dnia.

O badaniu

Czwarta edycja badania #zacznijodlekkiej została przeprowadzona pod koniec 2025 roku wśród 1028 dzieci w wieku 10–13 lat uczestniczących w programie "Lekkoatletyka dla każdego!". Analizowano ich nawyki żywieniowe i poziom aktywności fizycznej, uwzględniając wiek, płeć oraz miejsce zamieszkania. Za raport odpowiadają Nestlé Polska, Polski Związek Lekkiej Atletyki oraz Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie.

Źródło: Mat. prasowe

Wybrane dla Ciebie